Συνάντηση Κ. Μητσοτάκη – R. T. Erdoğan στη Νέα Υόρκη

Στο περιθώριο της Γενικής Συνέλευσης του ΟΗΕ συναντήθηκαν για μια ώρα περίπου ο πρωθυπουργός με τον R. T. Erdoğan στο ‘Τουρκικό σπίτι’, τη βάση της διπλωματικής αποστολής της χώρας στη Νέα Υόρκη το απόγευμα της Τετάρτης (20/09).

Από την ελληνική πλευρά συμμετείχαν ο υπουργός Εξωτερικών, Γιώργος Γεραπετρίτης και η διευθύντρια του διπλωματικού γραφείου του Κ. Μητσοτάκη, Άννα Μαρία Μπούρα, ενώ τον πρόεδρο της Τουρκίας πλαισίωναν ο υπουργός Εξωτερικών, Hakan Fidan και ο διπλωματικός του σύμβουλος, Akif Çağatay Kılıç.

Yunanistan Başbakanı Kiryakos Miçotakis ile Türkevi’nde gerçekleştirdiğimiz görüşme ülkemiz ve bölgemiz için hayırlara vesile olsun. pic.twitter.com/kvf8TAWAKJ

— Recep Tayyip Erdoğan (@RTErdogan) September 20, 2023

Όπως μετέφεραν στο ΑΠΕ-ΜΠΕ κυβερνητικές πηγές, επιβεβαιώθηκε η θετική ατμόσφαιρα στις σχέσεις των δύο χωρών, αλλά και η ισχυρή τους βούληση αυτή να διατηρηθεί. Συμφωνήθηκε ο οδικός χάρτης των διμερών επαφών, όπως αυτός καθορίστηκε στη συνάντηση των υπουργών Εξωτερικών στις 5 Σεπτεμβρίου και περιλαμβάνει: εκείνες στα μέσα Οκτωβρίου των αρμόδιων για τον πολιτικό διάλογο και τη θετική ατζέντα υφυπουργών Εξωτερικών, αλλά και τις άλλες εντός του Νοεμβρίου για τα Μέτρα Οικοδόμησης Εμπιστοσύνης, όπως και τη συνεδρίαση του Ανώτατου Συμβουλίου Συνεργασίας Ελλάδας-Τουρκίας στις 7 Δεκεμβρίου στη Θεσσαλονίκη. Οι υπουργοί Εξωτερικών είναι επιφορτισμένοι με τη συνέχιση του συντονισμού για την προώθησή του.

Οι δύο ηγέτες αντάλλαξαν απόψεις για περιφερειακά και διεθνή ζητήματα, όπως η κλιματική κρίση και οι επιπτώσεις της, ιδιαίτερα στην περιοχή της Μεσογείου και έθεσαν την ενίσχυση της συνεργασίας στην Πολιτική Προστασία ως προτεραιότητα. Επίσης, αναγνώρισαν ως αμοιβαία ωφέλιμη την αποτελεσματικότερη αντιμετώπιση του μεταναστευτικού ως κοινής πρόκλησης. Επισημάνθηκε ότι “δεν πρέπει να υπάρχουν βάρκες στο Αιγαίο”.

Ανώτατη κυβερνητική πηγή εκτίμησε πως σε συνέχεια της προηγούμενης στο Βίλνιους της Λιθουανίας “έγινε ένα βήμα παραπάνω” στο πεδίο των ελληνοτουρκικών σχέσεων, με “πολύ θετικό χαρακτηριστικό την ειλικρινή διάθεση από την πλευρά της Τουρκίας να υπάρξει συνέχεια στην αποκλιμάκωση της έντασης. Η εκατέρωθεν καλλιέργεια κλίματος εμπιστοσύνης είναι απαραίτητη προϋπόθεση για την περαιτέρω εξομάλυνση των διμερών σχέσεων.”

Σε ερώτηση για το κατά πόσον οι δύο ηγέτες υπεισήλθαν στο ζήτημα της οριοθέτησης ΑΟΖ και υφαλοκρηπίδας, σημειώθηκε πως “πρόκειται για ένα περίπλοκο ζήτημα και ότι χρειάζεται χρόνος, ώστε να δημιουργηθούν οι συνθήκες προκειμένου οι δύο χώρες να αποπειραθούν να επιλύσουν τη μία και μόνη διαφορά, που τις χωρίζει”.

Σε ό,τι αφορά το Κυπριακό, θα γίνει αναφορά στην αυριανή (21/09) ομιλία του πρωθυπουργού στη Γενική Συνέλευση των Ηνωμένων Εθνών. “Ο Κ. Μητσοτάκης επανέλαβε ότι οποιαδήποτε λύση εκτός του πλαισίου των Ηνωμένων Εθνών είναι μία άκρως αντιπαραγωγική συζήτηση. Υπογράμμισε ότι θα πρέπει να επαναληφθεί η τριμερής, αλλά και να υπάρξουν σχετικοί απεσταλμένοι.”

Αργότερα μέσα στην ημέρα, ο πρωθυπουργός παρακάθισε σε γεύμα με μέλη της ελληνικής κοινότητας στις ΗΠΑ και εκπροσώπους ομογενειακών οργανώσεων, στην οικία του Μόνιμου Αντιπροσώπου της χώρας στον ΟΗΕ, στη Νέα Υόρκη. Στον χαιρετισμό του στην έναρξη της εκδήλωσης, αναφερόμενος στο Κυπριακό, επεσήμανε “τη σταθερή δέσμευση για σεβασμό πλήρως των αποφάσεων του Συμβουλίου Ασφαλείας των Ηνωμένων Εθνών. Σε ό,τι αφορά την Ελλάδα, οποιαδήποτε λύση εκτός αυτών των παραμέτρων, οποιαδήποτε ιδέα ή συζήτηση για λύση δύο κρατών είναι απλά μη αποδεκτή. Αυτό είναι κάτι, που είχα την ευκαιρία να επικοινωνήσω και πάλι σήμερα στον πρόεδρο Erdoğan.”

Πριν τη συνάντηση ο πρωθυπουργός είχε αναφερθεί, μεταξύ άλλων, στις σχέσεις των δύο χωρών, σε συνέντευξη που παραχώρησε στο CNN. Εκτίμησε ότι έχει δημιουργηθεί ένα μομέντουμ στις ελληνοτουρκικές σχέσεις. “Παρότι έχουμε διαφορές, προσπαθούμε να τις λύσουμε μέσω του διεθνούς και του δικαίου της θάλασσας και να συνεργαστούμε σε θέματα κοινού ενδιαφέροντος, όπως η αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής. Με την Τουρκία έχουμε διαχρονικές δυσκολίες και ένα και μοναδικό σημείο τριβής: την οριοθέτηση θαλάσσιων ζωνών στο Αιγαίο και την Ανατολική Μεσόγειο. Δεν είναι εύκολο να επιλυθεί, αλλιώς θα είχε ήδη γίνει. Μπορούμε, όμως, να το επιχειρήσουμε και στο μεταξύ να ενισχύσουμε τη συνεργασία μας σε τομείς, όπως η Πολιτική Προστασία και η κλιματική αλλαγή χωρίς να φτάνουμε σε επιθετική συμπεριφορά εκ μέρους της Τουρκίας, που ουσιαστικά ωθεί τις δύο χώρες στα πρόθυρα ένοπλης σύγκρουσης. Ακόμα και αν συμφωνήσουμε ότι διαφωνούμε σε συγκεκριμένα θέματα, που έχουν να κάνουν με την εδαφική κυριαρχία μπορούμε να αφήσουμε την πόρτα ανοιχτή και αυτό θα επιδιώξω στη συνάντησή μου μαζί του.”

Ερωτηθείς για το δύσκολο καλοκαίρι και το ακόμα πιο δύσκολο φθινόπωρο, απάντησε ότι “Αυτό το καλοκαίρι ήταν σαν τον διπρόσωπο ρωμαϊκό θεό Ιανό. Aπό τη μια, η οικονομία πηγαίνει πολύ καλά, η Ελλάδα ανέκτησε την επενδυτική βαθμίδα και αναπτύσσεται με πολύ υψηλότερους ρυθμούς από τον μέσο όρο της ευρωζώνης, αλλά και μια σεζόν-ρεκόρ στον τουρισμό και, από την άλλη, βιώσαμε τις καταστροφικές πυρκαγιές και τη μεγαλύτερη πλημμύρα, που έχει υπάρξει στη χώρα. Και, ναι, να είστε σίγουρος ότι θα φωνάξω πιο δυνατά από όλους ότι πρέπει να ξοδέψουμε πολλά χρήματα ως ΕΕ για να αντιμετωπίσουμε την κλιματική αλλαγή. Την επόμενη δεκαετία θα δαπανήσουμε τρισεκατομμύρια για να μπορέσουμε να μειώσουμε τις εκπομπές αερίων του θερμοκηπίου και να καταφέρουμε την ουδετερότητα μέχρι το 2050 στην Ευρώπη. Θα χρειαστεί μια σωστή ισορροπία μεταξύ της άμβλυνσης των επιπτώσεων και της προσαρμογής.”

Για το εάν ο τουρισμός κινδυνεύει: “Δε συμφωνώ ότι η βαριά βιομηχανία του τουρισμού θα εκτροχιαστεί. Είμαστε πραγματικά σε θέση να επεκτείνουμε την τουριστική περίοδο και να επικοινωνήσουμε στον κόσμο ότι μπορεί να μην περιορίζεται στο καλοκαίρι και να έρθει στην Ελλάδα τον Μάρτιο, τον Απρίλιο, τον Οκτώβριο, το Νοέμβριο. Ίσως είναι μια ευκαιρία να προωθήσουμε τη χώρα όχι μόνο ως έναν προορισμό, τον οποίο μπορεί κανείς να επισκεφθεί τον Ιούλιο και τον Αύγουστο.”

Μίλησε, τέλος, για την παρουσία του στη Νέα Υόρκη για τη Γενική Συνέλευση του ΟΗΕ: “Είναι εξαιρετική ευκαιρία να βρισκόμαστε σε παγκόσμιο επίπεδο, να συζητάμε αντίστοιχης εμβέλειας θέματα, θα μιλήσω πολύ για τη μετανάστευση αύριο. Είναι σημαντικό οι ηγέτες μεγάλων χωρών να εμφανίζονται αν θέλουμε να έχει ουσιαστικό ρόλο ο ΟΗΕ. Εννοώ – όπως επισημάνθηκε – ότι από τα πέντε μόνιμα μέλη του Συμβουλίου Ασφαλείας μόνο ένα, οι Ηνωμένες Πολιτείες, εκπροσωπήθηκε σε επίπεδο αρχηγού κράτους σε αυτή τη Γενική Συνέλευση.”

Πηγή: ΑΠΕ-ΜΠΕ / φωτογραφίες: Δημήτρης Παπαμήτσος, γραφείο Τύπου πρωθυπουργού