Γιατί υπάρχουν κι άτομα που γίνονται κομμάτια

Θλίψη έχει προκαλέσει ο θάνατος του 39χρονου εθελοντή δασοπυροσβέστη στη Ρόδο, Γιώργου Χατζηνικόλα. Όπως μετέφερε ο δημοσιογράφος του rodoslivenews24, Μανώλης Παπάζογλου στον ΑNT1 “Kάτοικος του χωριού Πυλώνα, με καταγωγή από τον Αρχάγγελο, ήταν από την πρώτη μέρα και καθόλη τη διάρκεια κατάσβεσης της φωτιάς στο μέτωπο. Παρόλο που τραυματίστηκε στο πόδι, δε γύριζε καθόλου σπίτι του, παρά μόνο για να κάνει ένα μπάνιο και να φύγει ξανά. Όλες τις μέρες συμμετείχε στην προσπάθεια. Την Τρίτη το βράδυ διακομίστηκε στα επείγοντα του νοσοκομείου με δύσπνοια, πόνους στο στομάχι, αδυναμία. Είχε αναπνευστική ανεπάρκεια, διασωληνώθηκε σε ΜΕΘ προκειμένου να αφαιρεθεί το υγρό από τους πνεύμονές του. Η κηδεία του θα γίνει δημοσία δαπάνη. H περιφέρεια Νοτίου Αιγαίου θα αναλάβει την οικονομική στήριξη των δύο ανηλίκων παιδιών του, μέχρι την ενηλικίωσή τους.”

Και στις μεγάλες πυρκαγιές στην Αττική, στη Βαρυμπόμπη το 2021 είχε χάσει πάλι τη ζωή του ένας εθελοντής πυροσβέστης, όταν μετακινούμενος με δίκυκλο, έπεσε πάνω του ένα καλώδιο, που κόπηκε.

Σε μια προσπάθεια μεταστροφής του αρνητικού κλίματος, που δημιουργήθηκε στον ξένο τύπο με την αναλυτική παρουσίαση της εμπειρίας, που έζησαν τουρίστες, αρκετοί με μικρά παιδιά στο νησί, ο πρωθυπουργός ανακοίνωσε σε συνέντευξη στο βρετανικό τηλεοπτικό δίκτυο ITV και την εκπομπή ‘Good Morning Britain’ την Τετάρτη δωρεάν διακοπές μιας εβδομάδας στη Ρόδο την επόμενη άνοιξη ή το φθινόπωρο, για εκείνους που αναγκάστηκαν να φύγουν βεβιασμένα.

'Rhodes today is more welcoming than ever, the island is back to normal.'

'The Greek government will offer 1 week of free holiday on Rhodes next spring or fall for all of those whose holiday was cut short due to the wild fires.'

Greece's Prime Minister @kmitsotakis is live. pic.twitter.com/QyAFzL8jJn

— Good Morning Britain (@GMB) August 2, 2023

“Πάντα είχαμε φωτιές, αλλά αυτό που έχει αλλάξει λόγω της κλιματικής κρίσης είναι η έντασή τους”, υποστήριξε ο Κ. Μητσοτάκης σημειώνοντας πως επηρεάστηκε μόνο το 15% του νησιού. “Τώρα η Ρόδος έχει επιστρέψει στην κανονικότητά της” και “η Ελλάδα είναι μια ασφαλής χώρα”, ήταν τα άλλα επιχειρήματα, που επικαλέστηκε.

'Should British tourists come to Greece?'@edballs questions the Greek Prime Minister @kmitsotakis for advice around visiting the country following recent wild fires. pic.twitter.com/eXfH4Cuovj

— Good Morning Britain (@GMB) August 2, 2023

Στο πλαίσιο αυτό, αποφασίστηκε να τρέξει τις επόμενες μέρες και καμπάνια παγκόσμιας εμβέλειας, με το μήνυμα ‘Rhodes, What you love is here’ από τη διαφημιστική εταιρεία Ogilvy. Η υπουργός Τουρισμού, Όλγα Κεφαλογιάννη πραγματοποίησε τηλεδιάσκεψη σχετικά με τον περιφερειάρχη Νοτίου Αιγαίου, Γιώργο Χατζημάρκο και τον γ.γ. του ΕΟΤ Δημήτρη Φραγκάκη.

μια βδομάδα τσάμπα διακοπές για τους τουρίστες. Για τους πυροσβέστες που πάλεψαν τόσες μέρες με τις φλόγες μόνο εισιτήρια στο κατάστρωμα και δακρυγόνα άμα ζητάνε μονιμοποιήσεις. Δίκαιο.

— Eddie (@N0nServ1am) August 2, 2023

Στο πεδίο, σύμφωνα με το υπουργείο Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας, ολοκληρώθηκε η βασική φάση της καταγραφής ζημιών στις περιοχές, που επλήγησαν από τις πυρκαγιές στη Ρόδο.

Τα κλιμάκια της γενικής γραμματείας Αποκατάστασης Φυσικών Καταστροφών και Κρατικής Αρωγής του υπουργείου πραγματοποίησαν συνολικά 45 αυτοψίες. Πιο συγκεκριμένα:

Εργατοϋπαλληλικό Κέντρο

– στη δημοτική ενότητα Λινδίων, που περιλαμβάνει τις κοινότητες Λαέρμων και Λάρδου, έγιναν εφτά καταγραφές ζημιών σε κατοικίες, επαγγελματικούς χώρους, αποθήκες, στάβλους, κλπ εκ των οποίων: α) κανένα δε χαρακτηρίζεται επικίνδυνο (κόκκινο), β) τέσσερα κρίνονται προσωρινά ακατάλληλα για χρήση – μέχρι να επισκευαστούν (κίτρινα) και γ) τρία εκτιμώνται ως κατάλληλα, με ανάγκη μικρών επισκευών (πράσινα).

– στη δημοτική ενότητα Νότιας Ρόδου, που περιλαμβάνει τις κοινότητες Γενναδίου και Ασκληπιείου, σε 38 συνολικές καταγραφές ζημιών σε κατοικίες, επαγγελματικούς χώρους, αποθήκες, στάβλους, κλπ (α) έξι κτίρια θεωρούνται επικίνδυνα (κόκκινα), (β) 18 κρίνονται προσωρινά ακατάλληλα – μέχρι να επισκευαστούν (κίτρινα) και γ) 14 εκτιμώνται ως κατάλληλα για χρήση, με ανάγκη μικρών επισκευών (πράσινα).

Εάν απαιτηθεί, σε συνέχεια ανάλογων αιτημάτων, θα δρομολογηθεί και την επόμενη περίοδο επίσκεψη στο νησί.

οπισθόφυλλο εφημερίδας των Συντακτών (02/08)

Διήμερη επίσκεψη στο νησί, στις 31 Ιουλίου και 1η Αυγούστου πραγματοποίησαν ο απόδημος υποψήφιος βουλευτής επικρατείας του ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ Στέφανος Κασσελάκης, που δραστηριοποιείται στον χώρο της ναυτιλίας με τη Χρύσα Καραγιάννη, τέως βουλεύτρια του κόμματος στα Δωδεκάνησα. Στην περιοδεία στις πληγείσες περιοχές και τις συναντήσεις με εκπροσώπους κοινωνικών και επαγγελματικών φορέων, τους μεταφέρθηκαν ανάμεσα σε άλλα, οι τεράστιες ελλείψεις σε βασικά υλικοτεχνικά μέσα, η χρονοκαθυστέρηση στην αποστολή επίγειων και εναέριων δυνάμεων, που ήταν ανεπαρκή μπροστά στο μέγεθος της φωτιάς και η έλλειψη κεντρικού επιχειρησιακού σχεδιασμού και συντονισμού.

“Η εντολή ‘Εκκενώστε’, χωρίς υποστήριξη είναι τραγική”, είπε ένας πολίτης. / “Ούτε η Βαγδάτη δεν καιγόταν 11-12 μέρες”, ανέφερε μέλος του σωματείου Εστιατόρων. / “Είχαμε στείλει 16 τουριστικά λεωφορεία στα ξενοδοχεία να παραλάβουν κόσμο, πριν πάρει χαμπάρι ο δήμος και η περιφέρεια.” / “Χωρίς VHF/ασυρμάτους ή GPS τα βυτιοφόρα οχήματα ενώ τα ζητάμε εδώ και χρόνια από τον δήμο – Όταν χανόταν το σήμα στο κινητό, χανόταν η παρτίδα με τη φωτιά.” / “Οι αποζημιώσεις δεν πλησιάζουν καθόλου την πραγματική ζημιά, που έχουμε.”/ “Από την τσέπη μας όλες οι μεταφορές, τα φάρμακα και η σίτιση ζώων.” / “Δεν παίρνουμε νέες κρατήσεις – Υπάρχει 40% μείωση αφίξεων, περίπου 75.000 λιγότεροι τουρίστες λόγω ακυρώσεων” / “Γύρω στους 4.000 οι εποχικοί εργαζόμενοι, που μπήκαν σε αναστολή με το πενιχρό επίδομα των 534 ευρώ.”

Σε ό,τι αφορά τον αντίκτυπο αυτής της εμπειρίας στην ψυχική υγεία, το ΑΠΕ-ΜΠΕ συνομίλησε με τη Θεοδώρα Ψαλτοπούλου, καθηγήτρια Επιδημιολογίας και Προληπτικής Ιατρικής της Θεραπευτικής Κλινικής της Ιατρικής Σχολής του ΕΚΠΑ, με αφορμή τη δημοσίευση ανασκόπησης 254 μελετών με θέμα: ‘The impact of wildfires on mental health: a scoping review’ από την Ψυχιατρική Κλινική του πανεπιστημίου Alberta στον Καναδά. Εκεί εμφανίζονται αυξημένα ποσοστά μετατραυματικού στρες, κατάθλιψης και αγχώδους διαταραχής, από την άμεση περίοδο της πυρκαγιάς έως χρόνια μετά – τόσο στον ενήλικο όσο και στον παιδιατρικό πληθυσμό, με τα παιδιά και τους εφήβους να αντιμετωπίζουν υψηλότερα ποσοστά διαταραχών διάθεσης και άγχους. Οι αλλαγές στη συμπεριφορά τους μπορεί να εκδηλώνονται ως αυξημένη ευερεθιστότητα και απώλεια συγκέντρωσης, ύπνου και ακαδημαϊκής απόδοσης.

Όπως επισημαίνεται, οι πυρκαγιές καταστρέφουν σπίτια, χώρους εργασίας και επηρεάζουν πολυάριθμες παθήσεις, όπως την χρόνια αποφρακτική πνευμονοπάθεια (ΧΑΠ), το άσθμα, την υπέρταση, το διαβήτη. Οι επιπτώσεις θεωρούνται ευρέως διαδεδομένες λόγω της ικανότητας του καπνού να διαχέεται και να επιμένει.

Η πλειονότητα των μελετών παρακολούθησης διεξάγονται εντός ενός έως δύο έτη μετά την πυρκαγιά. Ωστόσο, υπάρχουν ενδείξεις για συνεχιζόμενες επιπτώσεις στην ψυχική υγεία σε πιο διαχρονικές μελέτες, που έγιναν 10-20 χρόνια μετά.

Πιο αναλυτικά, στην ανασκόπηση της υπάρχουσας βιβλιογραφίας εντοπίζεται:

1. Διαταραχή μετατραυματικού στρες

Στον ενήλικο πληθυσμό, στους έξι μήνες μετά από μια πυρκαγιά, το ποσοστό επιπολασμού του μετατραυματικού στρες κυμαίνεται από 12 έως 26%. Οι ερευνητές εκτιμούν ότι ύστερα από τρία έως δέκα χρόνια, το ποσοστό μετατραυματικού στρες, μειώθηκε από 16% σε 8%.

Σε ό,τι αφορά τον παιδιατρικό πληθυσμό, στην υποξεία φάση ο αριθμός εκείνων με σημαντικά συμπτώματα μπορεί να φτάσει το 92%. Στους έξι μήνες μετά, βρέθηκαν παρόμοια αποτελέσματα, με το 9-12% των παιδιών και των εφήβων να την εμφανίζουν σε μέτριο έως σοβαρό ποσοστό.

Παράγοντες, που συντελλούν στην αύξηση του κινδύνου είναι η προσωπική μαρτυρία απώλειας αγαπημένου προσώπου, σπιτιού, φόβου για τη ζωή ή αυτής αγαπημένων προσώπων, σημαντικής υλικής ζημιάς ή αισθήματος έλλειψης υποστήριξης από την οικογένεια, τους φίλους ή/και την πολιτεία. Για τα παιδιά, ένας μεγαλύτερος προγνωστικός παράγοντας της αυξημένης συναισθηματικής δυσφορίας μετά την πυρκαγιά ήταν ο φόβος για τη ζωή των γονιών τους, ακόμη περισσότερο από τον φόβο για την ίδια τους τη ζωή.

2. Κατάθλιψη

Έχει αποδειχθεί ότι υπάρχουν υψηλότερα ποσοστά κατάθλιψης και συναφών συμπτωμάτων μετά την πυρκαγιά σε ενήλικες, τα οποία μπορεί να επιμείνουν έως και δέκα χρόνια. Στον ενήλικο πληθυσμό, οι μελέτες έχουν βρει ποσοστά περίπου τρεις μήνες μετά την πυρκαγιά, μεταξύ 25 και 33%. Στους έξι μήνες, η μείζων καταθλιπτική διαταραχή κυμαίνεται μεταξύ 10% και 17%, ενώ στα παιδιά το ίδιο διάστημα κινείται σε ποσοστό 5%. Ωστόσο, μια πιο πρόσφατη μελέτη κατέγραψε υψηλότερα επίπεδα έξι μήνες μετά την πυρκαγιά, στο 20%.

3. Αγχώδης διαταραχή

Υπάρχει, επίσης, ένας αριθμός μελετών, όπου καταγράφονται υψηλότερα ποσοστά άγχους – τόσο στους ενήλικες όσο και στους παιδιατρικούς πληθυσμούς – αν και τα στοιχεία είναι λιγότερα από αυτά για το μετατραυματικό στρες και την κατάθλιψη. Στους ενήλικες, που συμμετείχαν σε έρευνα τρεις μήνες μετά την πυρκαγιά, το 27% εμφάνιζε άγχος – εκτός από τη διαταραχή πανικού και το 17% είχε συμπτώματα σχετιζόμενα με διαταραχή πανικού.

Το άγχος σε παιδιά και εφήβους έχει επίσης μελετηθεί, αν και σε μικρότερο βαθμό από τους ενήλικες. Στους έξι μήνες μετά την πυρκαγιά, το 14% των παιδιών υποδήλωναν αγχώδη διαταραχή, ενώ στους 18 μήνες, το ποσοστό ήταν 27%. Μια άλλη μελέτη δε βρήκε διαφορά στο ποσοστό των αγχωδών διαταραχών μεταξύ των ομάδων, που εκτέθηκαν στην πυρκαγιά και των ομάδων ελέγχου.

Συμπερασματικά, η Θ. Ψαλτοπούλου υπογραμμίζει ότι αφού από τη διεθνή βιβλιογραφία προκύπτει ότι οι ψυχολογικές επιπτώσεις από τις πυρκαγιές είναι σημαντικές για όλες τις ηλικιακές ομάδες, χρειάζονται αποτελεσματικές στρατηγικές ανοικοδόμησης, όπως και μέτρα δημόσιας υγείας, με δυνατότητα ψυχολογικής υποστήριξης, ώστε να ανασχεθούν και να ελαχιστοποιηθεί η μακροχρόνια δυναμική τους.

στον τίτλο: στίχος της Λίνας Νικολακοπούλου από το τραγούδι ‘Το πάτωμα’