By Megalopolis: – “Πώς νιώθει κανείς όταν είναι ζάμπλουτος;” – “Μπορείς να τρομάζεις τους ανθρώπους”
“Πώς πεθαίνει μια αυτοκρατορία; Καταρρέει μέσα σε μια τρομακτική στιγμή; Όχι. Αλλά έρχεται ο καιρός, που οι άνθρωποι χάνουν την πίστη τους σε αυτή.” Η αμερικανική δημοκρατία δεν διαφέρει και πολύ από την αρχαία Ρώμη. Γύρω από τη συγκεκριμένη ιδέα δομεί το σενάριο και τη σκηνοθεσία του τελευταίου του φιλμ, Μegalopolis ο Francis Ford Coppola.
Οι κριτικοί διχάστηκαν και ο κόσμος δεν πήγε να δει μαζικά την ταινία, που ο ίδιος χρηματοδότησε με 120 εκατ. δολάρια από τα αμπέλια του και όχι με τη συνδρομή της βιομηχανίας. Η διαδικασία της ολοκλήρωσής της ίσως λειτούργησε ως ένας τρόπος επεξεργασίας του πένθους για την απώλεια της γυναίκας του.
Είχε ξεκινήσει τα γυρίσματα από το 2001 με διαφορετικό cast, αλλά μια σκηνή που προέβλεπε επίθεση εναντίον της Αμερικής οδήγησε στην εγκατάλειψη της ιδέας λόγω της 11ης Σεπτέμβρη (imdb.com), με την καχυποψία απέναντι στην ΕΣΣΔ παρούσα αν και το παγκόσμιο σύστημα δεν είναι πλέον διπολικό.
imdb.com
Επιχειρεί μια ιστορική αναλογία με τη συνωμοσία του Κατιλίνα, Ρωμαίου πολιτικού, γόνου επιφανούς οικογένειας εναντίον της ισχύος της Συγκλήτου το 63 πΧ σε μια στιγμή κρίσης. Έθεσε υποψηφιότητα για ύπατος (consul) το 66 πΧ, όμως, ο ανθυποψήφιος Κλόδιος Πούλχερ (Publius Clodius Pulcher) υπέβαλε πρόταση μομφής εναντίον του [πηγή: Αντώνης Δάγγας]. Ο μεγαλύτερος πολιτικός του αντίπαλος ήταν ο Κικέρωνας, στον οποίο αποδίδεται η φράση ‘Ο tempora, Ο mores = Ω καιροί, Ω ήθη’. Ο Κατιλίνας αντιπροσώπευε ένα κίνημα με ριζοσπαστικό περιεχόμενο, που στόχευε στην ανανέωση με διαγραφή χρεών και αναδιανομή γαιοκτησιών. Η έκβαση του εγχειρήματός του δεν ήταν αίσια και έχασε τη ζωή του, αν και είχε την αφανή υποστήριξη του Καίσαρα και του Κράσσου, του πλουσιότερου άνδρα στη ρωμαϊκή ιστορία θεωρώντας τον κύριο εκφραστή των ‘populares’.
Στη σύγχρονη μεταφορά, οι ειδήσεις καταγράφουν ότι ο νέος δήμαρχος Κικέρωνας βρήκε μια δύσκολη δημοσιονομικά κατάσταση εξετάζοντας την απόλυση δασκάλων και πόσες μονάδες υποχώρησε η Κράσσος Νάσιοναλ. Κάποιες σημαντικές οικογένειες έχουν στεγνώσει εντελώς οικονομικά. Η τράπεζα του Hamilton Crassus III (Jon Voight) υπάρχει προσδοκία να σώσει την πόλη από το χρέος. Σε ερώτηση προς εκείνον της Ουάου Πλάτινουμ (Aubrey Plaza), που διάλεξε το ψευδώνυμό της καθοδόν προς γραφείο εύρεσης εργασίας, σχετικά με το πώς νιώθει κανείς όταν είναι ζάμπλουτος, παραδέχεται επιχαίροντας: – “Μπορείς να τρομάζεις τους ανθρώπους.”
Ο γάμος του μαζί της, στη συνέχεια, αντιπροσωπεύει την ένωση της οικονομίας, της δημοσιογραφίας του infotainment (ενημερωδιασκέδαση) και της σεξουαλικότητας.
imdb.com
Μαζεμένοι πάνω από τη μακέτα της πόλης, οι σημαντικοί παράγοντές της αντιπαραβάλλουν το όραμά τους.
Ο δήμαρχος Κικέρωνας (Giancarlo Esposito) προτείνει την κατασκευή καζίνο με τα πιο εξελιγμένα ηλεκτρονικά παιχνίδια. “Χωρίς καθυστερήσεις εξαιτίας εμποδίων από τα συνδικάτα ή στα παράλια. Τσιμέντο – Τσιμέντο – Τσιμέντο και Ατσάλι – Ατσάλι – Ατσάλι” είναι το μότο της ανάπτυξης, που προφέρει ο συνεργάτης του, Nush Berman ‘The Fixer’ (Dustin Hoffman).
Ο αρχιτέκτονας Καίσαρας Κατιλίνας και επικεφαλής της Υπηρεσίας Σχεδιασμού (Adam Driver) απαγγέλλει στίχους του Άμλετ, Σαίξπηρ [το απόσπασμα σε μετάφραση Γιώργου Χειμωνά > Τρίτη Πράξη – Σκηνή 1, σελ. 88 & 89, εκδόσεις Κέδρος]:
“Να ζεις. Να μη ζεις. Αυτή είναι η ερώτηση.
Τι συμφέρει στον άνθρωπο
Να πάσχει να αντέχει σωπαίνοντας τις πληγές
από μια μοίρα που τον ταπεινώνει χωρίς κανένα έλεος
Ή να επαναστατεί. Να αντισταθεί
στην ατέλειωτη παλίρροια των λυπημένων κόπων
Να πεθάνεις. Να κοιμηθείς. Αυτό είναι όλο
Να κοιμηθείς και να κοιμηθούν
όλοι οι πόνοι που από αυτούς είσαι πλασμένος
Να μη ξυπνήσουν πια ποτέ. Αυτόν τον ύπνο
να εύχεσαι για σένα. Να πεθάνεις. Να κοιμηθείς
Κι αν στον ύπνο σου έρθει ένα όνειρο;
Τι θα είναι αυτό το όνειρο; Μετά τον αιώνα του σώματος
ποιος ύπνος αναλαμβάνει τα όνειρα; Πώς ονειρεύεται
ο θάνατος; Σε πιάνει φόβος αργείς
Και ζεις. Και η πανωλεθρία διαρκεί ζώντας
από την ζωή σου. Τελείωσε τον κόσμο εσύ
Τέλειωσε την ζωή σου. Αυτήν την στιγμή. Τώρα. Μ’ ένα μαχαίρι
Ποιος προτιμάει να ζει ρημάζοντας μέσα στον χρόνο
Να τον αδικεί ο ισχυρός να τον συντρίβει ο επηρμένος
να ερωτεύεται να εκλιπαρεί τον αδιάφορο να ανέχεται
την ύβρι της εξουσίας τη νύστα του νόμου
Να νικά ο ανάξιος τον άξιο. Που η αξία του η ίδια
τον έχει από πριν νικήσει. Ποιος θα άντεχε
να κουβαλάει το ασήκωτο βάρος της ζωής να σέρνεται
να ερημώνει να στραγγίζει ιδρώτας η ψυχή του
αν δεν ήταν ο τρόμος. Γι’ αυτό που στέκεται εκεί
Εκεί που αρχίζει ο θάνατος. Σ’ αυτήν την άγνωστη γη
που σε κανέναν ορίζοντα μακρυά κανείς. Ποτέ δεν είδε
Κι εκείνοι που ξεκίνησαν και φύγαν ποτέ
δεν ξαναφάνηκαν στην πύλη. Ο φόβος
ταράζει την θέληση και θέλεις να είναι ο εχθρός σου γνώριμος παρά να δεις
να έρχεται καταπάνω σου το αγνώριστο. Η συνείδηση
μας κάνει όλους δειλούς. Η φύση δεν της έδωσε
μια λειτουργία θανάτου δεν έχει όργανο για το άγνωστο
Άστραψε η απόφαση κι αμέσως την σβήνει την θαμπώνει
η υγρασία της σκέψης. Και τα έργα τα μεγάλα
που γι’ αυτά γεννήθηκες. Μονάχα γι’ αυτά γεννήθηκες
δεν τα τολμάς. Θρύβουν χάνονται
Ποτέ δεν θα ονομασθούν πράξεις”
– “Οι άνθρωποι χρειάζονται βοήθεια τώρα. Οι ουτοπίες δεν προσφέρουν έτοιμες λύσεις και μπορούν να εξελιχθούν σε δυστοπίες.”, υποστηρίζει ο δήμαρχος Κικέρωνας.
– “Μην αφήσεις το τώρα να καταστρέψει το για πάντα. Κατάντησες αφεντικό σε γύφτικο τσαντίρι, στην πόλη του τίποτα.”, αντιτείνει ο αρχιτέκτονας.
Η αρχικά επιπόλαιη κόρη του δημάρχου, Julia (Nathalie Emmanuel) θέλει να εκδικηθεί το δημιουργικό πνεύμα, που αντιπαρατίθεται στον πρακτικό πατέρα της, αλλά στην πορεία γοητεύεται από την ικανότητα του Καίσαρα Κατιλίνα να σταματά τον χρόνο, όπως όλοι οι καλλιτέχνες. Η αρχιτεκτονική είναι γι’ αυτόν παγωμένη μουσική.
Άρτος και Θεάματα: παλαιστές, ιπποδρομίες, ακροβάτες χωρίς δίχτυ ασφαλείας, επίδειξη της σύγχρονης Βέστα (Grace VanderWaal), θεάς της εστίας για τους Ρωμαίους, που ο Οβίδιος ονόμαζε φύλακα της φλόγας, δεμένη με όρκους αγνής αγάπης τώρα, που σημαίνουν ευημερία για την πόλη με τα όχι στις προγαμιαίες σχέσεις (όπως και στο δικαίωμα στην άμβλωση ή την ομοφυλοφιλία) και τα ναι στα προγαμιαία συμβόλαια. Τον πουριτανισμό αμφισβητεί η ροκ μουσική.
Στο κοινό ξεσπούν συμπλοκές, κάποιοι ανεμίζουν τη σημαία του αμερικανικού εμφυλίου και των Dixiecrats, συνυφασμένης με τις φυλετικές διακρίσεις και την Κου Κλουξ Κλαν.
imdb.com
O αρμονικός σχεδιασμός των νεοκλασσικών μνημείων της Washington DC εξέφραζε την ομορφιά του λογικού δημοκρατικού οπτιμισμού, τη στιγμή που ο Goya τη βίωνε να αποτυγχάνει στην Ισπανία της Ιεράς Εξέτασης αποτυπώνοντας τη συλλογική αυταπάτη και τον μαζικό φανατισμό, υπογράμμιζε ο Jonathan Jones στον theguardian.com με αφορμή έκθεση για τον ζωγράφο στο Μητροπολιτικό Μουσείο της Νέας Υόρκης (The Met) τον Ιανουάριο του 2021, όταν ήταν επίκαιρα τα γεγονότα της εισβολής στο Καπιτώλιο.
H Ταφή της Σαρδέλας (The Burial of the Sardine) / DEA, G Dagli Orti, De Agostini, Getty Images)
Το κτίριο του τελευταίου ξεκίνησε να χτίζεται το 1793 ως μέρος του σχεδίου του Pierre Charles L’ Enfant για μια ευρύχωρη, ήρεμη και εντυπωσιακή πρωτεύουσα. Στο φιλμ αγάλματα όπως της δικαιοσύνης καταρρέουν.
imdb.com
Προκειμένου να χτίσει μια φουτουριστική πόλη, ο Καίσαρας Κατιλίνας χρειάζεται να κατεδαφίσει. “Ισοπέδωσε τη γειτονιά για την ηλίθια Μεγαλόπολή του.” Μοιάζει με “μη εκλεγμένο τέρας”. Οι κάτοικοι διαμαρτύρονται που χάνουν τα σπίτια τους αύριο, την επόμενη εβδομάδα, τον άλλο μήνα. Ο ξάδερφος του αρχιτέκτονα, Πουλχέριος (Shia LaBeouf) που τον ανταγωνίζεται, αξιοποιεί την οργή τους ως ευκαιρία για να κατέβει στην πολιτική, αφού εκεί θεωρεί ότι βρίσκεται η πραγματική δύναμη. “O καθένας μπορεί να εξαγοράσει αυτή την πόλη”, πιστεύει – “υπάρχει μια μεγάλη ταμπέλα καρφωμένη πάνω της, που γράφει ΠΩΛΕΙΤΑΙ”. Δικοί του, που τους θεωρούν στην πραγματικότητα ‘σκουπίδια – μετανάστες’, τους μοιράζουν χρήματα κι εκείνος δημαγωγικά φωνάζει το σύνθημα ‘Εξουσία στον λαό’ για να υφαρπάξει την ψήφο των ανεπιθύμητων, των αχρείαστων, των λιγότερο μορφωμένων. “Δεν περιμέναμε αρκετά; Χρειάζεται να πολεμήσετε σαν διάολοι. Είμαστε εδώ, δυνατοί και θα πάρουμε τη χώρα μας πίσω.”
imdb.com
Ο Πουλχέριος βρίσκει τον τρόπο του Κατιλίνα σχολαστικό, ωστόσο άψυχο, σε αντίθεση με αυτόν, που αισθάνεται αληθινός. “Λίγο τρελός, λίγο διασκεδαστής, χωρίς όρια.”, τα χαρακτηριστικά του πολιτικού, που δίνουν τη νίκη.
– “Κι αν ο πρόεδρος της χώρας είναι ένας επιτήδειος;”
Tο 1863 (19/11) στο Gettysburg της Pennsylvania, όπου σημειώθηκε η πιο αιμητηρή μάχη του αμερικανικού εμφυλίου πολέμου, κρίνοντας την έκβασή του (12/04/1861 – 26/05/1865), o Abraham Lincoln oνειρεύτηκε μια κυβέρνηση ‘του λαού, από τον λαό, για τον λαό’. Ο D. Trump, που έγινε ευρύτερα γνωστός ως παρουσιαστής του τηλεοπτικού προγράμματος reality Τhe Apprentice και δραστηριοποιήθηκε στον χώρο του real estate, συνεχίζοντας την εταιρεία του πατέρα του, ορκίζεται στις 20 Ιανουαρίου. “Οργανώνει μια κυβέρνηση της τάξης των ολιγαρχών, από τους ολιγάρχες, προς όφελος των ολιγαρχών. Θα έχει να περπατήσει σε τεντωμένο σχοινί γιατί έδωσε υποσχέσεις και σε ανθρώπους της εργατικής τάξης.” επεσήμανε ο Bernie Sanders.
Σε Kekius Maximus άλλαξε το όνομά του στο X o Εlon Musk – τη φωτογραφία του ενημέρωσε με τον χαρακτήρα Pepe the Frog, που έχει χρησιμοποιηθεί από ακροδεξιές ομάδες – μεταφέρει το bbc.com. Aποτέλεσμα ήταν η αξία ενός κρυπτονομίσματος, που αποκαλείται έτσι να αυξηθεί απότομα. Ο Κek ήταν ο αιγυπτιακός θεός του σκότους, που ορισμένες φορές παριστάνεται ως βάτραχος. Για τους gamers, kek σημαίνει ‘γελώ δυνατά’. Ο Maximus ήταν ο ήρωας, που υποδυόταν ο Russell Crowe στην ταινία Μονομάχος.
Δείτε αυτή τη δημοσίευση στο Instagram.
Outrage as Elon Musk claims ‘only AfD can save Germany’ https://t.co/eVdKl7Qcj2
— Kate Connolly (@connollyberlin) December 20, 2024
Only Reform can save Britain. https://t.co/KayCknFQUZ
— Elon Musk (@elonmusk) January 1, 2025
Why is Tommy Robinson in a solitary confinement prison for telling the truth?
He should be freed and those who covered up this travesty should take his place in that cell. https://t.co/Dn48JLoJgR
— Elon Musk (@elonmusk) January 1, 2025
Στην ταινία το ζήτημα της διαδοχής του πιο ισχυρού οικονομικά άνδρα Κράσσου – εκτός από οικογενειακή εξίσωση με μηχανορραφίες έχει αντίκτυπο στο ποιος θα πάρει τον έλεγχο της τράπεζας και θα ορίζει το διοικητικό της συμβούλιο. “Τώρα που πέρασε στα χέρια μας, άσε ελεύθερο τον όχλο.”, παροτρύνει τον Πουλχέριο η Wow Platinum. “Εμείς ανεβαίνουμε, άλλοι κατεβαίνουν.”
imdb.com
Ανάμεσα στους δείκτες του ρολογιού, σε δοκούς που αιωρούνται πάνω από την πόλη ο Καίσαρας Κατιλίνας μοιράζεται με τη Τζούλια:
– “Έχω χάσει το σθένος μου, δεν μπορώ πια να ελέγξω τον χρόνο. Tα νεύρα, η μανία, οι εμμονές μου, η πιο σημαντική απώλεια για μένα, ήμουν απελπισμένος όταν αυτοκτόνησε η γυναίκα μου. Καταδικάστηκα με την αλήθεια, που βρίσκεται στο πιο σκοτεινό και κρύο νεκροτομείο της καρδιάς. Όσα η φύση αρνήθηκε στην ανθρώπινη όραση, τα φανέρωσε στα μάτια της ψυχής. Ανακάλυψα την αρχή του Μέγκαλον προσπαθώντας να την κρατήσω ζωντανή.”
imdb.com
Ένας βαλτός πιτσιρικάς, που προσποιείται ότι θέλει να του υπογράψει το βιβλίο του, τον πυροβολεί εξ επαφής. Οι τραπεζικοί του λογαριασμοί παγώνουν. Παρ’ όλα αυτά, η ικανότητα του Μέγκαλον να συγχωνεύει όλες τις δυνάμεις και να προγραμματίζει ακόμη και σε κυτταρικό επίπεδο, σώζει τη ζωή του Κατιλίνα από κοινού με την αγάπη και την έγνοια για το τι κόσμο θα αφήσουμε στη νέα γενιά.
imdb.com
Οι πολίτες, που εξαπάτησε στρέφονται τελικά εναντίον του Πουλχέριου και στο ερώτημα αν το άλμα στο μέλλον είναι εκτός από απελευθερωτικό και τρομακτικό ο Καίσαρας Κατιλίνας και μέσω αυτού ο Francis Ford Coppola απαντά:
“Ας σκαλίσουμε πολύτιμους λίθους από τις πέτρινες καρδιές μας. Έχουμε την υποχρέωση ο ένας απέναντι στον άλλο να θέσουμε ερωτήσεις. Τι μπορούμε να κάνουμε; Είναι η συγκεκριμένη κοινωνία, ο τρόπος που ζούμε, ο μοναδικός διαθέσιμος; Και όταν γίνεται αυτός ο διάλογος για το μέλλον, στον οποίο θα συμμετέχει ο κάθε άνθρωπος στον κόσμο, ανοίγουμε τον δρόμο στην ουτοπία. Ας μην ειπωθεί για μας ότι υποβαθμίσαμε την ύπαρξή μας σε βάναυσα και ανεγκέφαλα θηρία. Είμαστε φτιαγμένοι από το υλικό των ονείρων. Οι πύλες της Megalopolis είναι ανοιχτές (για όποιον θέλει να πιστέψει σε αυτή).”
imdb.com
imdb.com
