By P. Cockburn: “Tίποτα δεν είναι πιο τρομακτικό από ένα τρελό πρόβατο”
“Σύμφωνα με ένα γνωμικό, ‘τίποτα δεν είναι πιο τρομακτικό από ένα τρελό πρόβατο’”, σημειώνει ο Patrick Cockburn στο inews.co.uk, ενώ συμπληρώνονται τρεις εβδομάδες πολέμου στο Ιράν και την ευρύτερη Μέση Ανατολή. “Πολύ πιο φοβερό είναι ένας Αμερικανός ηγέτης [‘ηγεμόνας’], ικανός να καταστρέψει τον πλανήτη, εκτός πραγματικότητας, που δίνει ολοένα και περισσότερο την εντύπωση του παρανοϊκού, απειλεί με βία, και στις σοβαρότερες περιπτώσεις, καταφεύγει σε αυτή εναντίον θεωρούμενων εχθρών.”
Ο δημοσιογράφος παραπέμπει και σε tweet του πολιτικού αναλυτή Sony Thăng, με καταγωγή από το Βιετνάμ: “Υπάρχει ένα στάδιο παρακμής, όπου η αυτοκρατορία δεν αναζητά πια ικανούς managers, αλλά performers, οι οποίοι μπορούν να μεταβολίσουν την ταπείνωση σε ενέργεια. Αυτή είναι η λειτουργία του Trump. Η Αμερική έχει χάσει πολέμους, την εμπιστοσύνη, τη νομιμοποίηση, το μέλλον. Ο Trump μετατρέπει τη σήψη σε θέατρο. Παίρνει τη ντροπή εντός του πολιτισμού και την ανακυκλώνει σε κομπορρημοσύνη, τη στρατηγική αποτυχία και την ξαναπακετάρει ως ωμή ειλικρίνεια, την ηθική κατάρρευση και την πουλάει ως δύναμη. Δεν λύνει την αντίφαση, την κάνει να χορεύει, γι’ αυτό εντυπωσιάζει και όσους τον φοβούνται. Μετασχηματίζει την αποσύνθεση σε περιεχόμενο.”
10 March 2026 / X
“Μπορεί να είναι επιθυμητή η αλλαγή καθεστώτος, όμως απώτερος σκοπός είναι η υποβάθμιση της χώρας με κάθε τρόπο ώστε να πάψει να αποτελεί περιφερειακό παίκτη γεωπολιτικής και να καταστεί η Αμερική, σε συμμαχία με το Ισραήλ, μόνιμα κυρίαρχη στη Μέση Ανατολή. Η στρατηγική του Ισραήλ είναι να βγάλει από τη μέση τους ηγέτες του και η καμένη γη σε Γάζα, Λίβανο, Υεμένη, Ιράν.”
Επιπλέον, “η αντιπαράθεση ανάμεσα στο σιιτικό (Shia) και το σουνιτικό (Sunni) ισλάμ είναι κεντρικό στοιχείο της πολιτικής στη Μέση Ανατολή από την Ιρανική Επανάσταση το 1979. Oι σιιτικές κοινότητες, που μέχρι πριν έξι χρόνια, βρίσκονταν σε άνθηση σε Υεμένη, Λίβανο, Ιράκ έχουν βρεθεί με την πλάτη στον τοίχο.
Δείτε αυτή τη δημοσίευση στο Instagram.
Δείτε αυτή τη δημοσίευση στο Instagram.
Δείτε αυτή τη δημοσίευση στο Instagram.
Η μεταξύ τους διαπάλη ήταν πιο βίαιη και παρατεταμένη στο Ιράκ το διάστημα 2003 – 2017. Η σιιτική πλειοψηφία, έφτασε να αντιπροσωπεύει περίπου το 60% του πληθυσμού των 46 εκατομμυρίων, ενώ οι σουνίτες Άραβες περίπου το 20%, όσο και οι Κούρδοι. Δύο σουνιτικές εξεγέρσεις – η δεύτερη με επικεφαλής το Ισλαμικό Κράτος (Isis) – κατά της αμερικανικής παρουσίας και της σιιτικής εξουσίας νικήθηκαν το 2019. Οι σουνίτες είχαν περιθωριοποιηθεί στη διοικητική δομή της Βαγδάτης από την αμερικανική εισβολή το 2003 και θέλουν να επιστρέψουν – δικές τους φυλές και επιχειρηματικοί ηγέτες καλλιεργούν επαφές με τη Σαουδική Αραβία, τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, ακόμη και με το Ισραήλ, αναζητώντας υποστήριξη. Οι σουνίτες στο Ιράκ ενδυναμώθηκαν σε συνέχεια της έκπτωσης του Bashar al-Assad από την προεδρία της Συρίας το 2024. Οι συγκεκαλυμμένες προσπάθειες για τη διατήρηση μιας εύθραυστης ισορροπίας δύναμης από το 2003 έχουν πια εγκαταλειφθεί. Μέλη της παραστρατιωτικής ομάδας Hashd al-Shaabi, που υπολογίζονται γύρω στους 100.000, επιτίθενται σε αμερικανικές βάσεις, την πρεσβεία και υποδομές εντός Ιράκ, αλλά και με εκτόξευση drones σε Σαουδική Αραβία και Κουβέιτ.”
Δείτε αυτή τη δημοσίευση στο Instagram.
Δείτε αυτή τη δημοσίευση στο Instagram.
“Το Ιράν μάχεται σε πολύ διαφορετικό πεδίο, εναντίον της αμερικανικής οικονομικής δύναμης”, χρησιμοποιώντας ως μοχλό πίεσης τη διέλευση από τα Στενά του Ορμούζ, τις εξαγωγές πετρελαίου και φυσικού αερίου – και η έκβαση της σύγκρουσης θα καθοριστεί από το πότε θα ξεπεραστεί το ‘όριο πόνου’ για την κάθε πλευρά, σημειώνει ο Vali Nasr, καθηγητής Διεθνών Σχέσεων και Σπουδών Μέσης Ανατολής.
Δείτε αυτή τη δημοσίευση στο Instagram.
Δείτε αυτή τη δημοσίευση στο Instagram.
Δείτε αυτή τη δημοσίευση στο Instagram.
Δείτε αυτή τη δημοσίευση στο Instagram.
Δείτε αυτή τη δημοσίευση στο Instagram.
@cnnIran has turned the Strait of Hormuz into a battleground, attacking energy supplies and striking foreign oil tankers in Iraqi waters. CNN’s Nic Robertson reports from the region.♬ original sound – CNN
Δείτε αυτή τη δημοσίευση στο Instagram.
Δείτε αυτή τη δημοσίευση στο Instagram.
@cnn If Iran pushes oil transporters to move to trade in yuan, what would it mean for the petrodollar, the system that keeps the US dollar the world’s dominant reserve currency? CNN’s @EleniGiokosCNN explains the history of the petrodollar. #CNN #News #Iran ♬ original sound – CNN
Δείτε αυτή τη δημοσίευση στο Instagram.
Δείτε αυτή τη δημοσίευση στο Instagram.
Δείτε αυτή τη δημοσίευση στο Instagram.
Δείτε αυτή τη δημοσίευση στο Instagram.
Δείτε αυτή τη δημοσίευση στο Instagram.
> Ο John Mearsheimer: “Ηνωμένες Πολιτείες και Ισραήλ φαίνεται να νόμιζαν ότι θα μπορούσαν να καταφέρουν μια γρήγορη και αποφασιστική νίκη είτε ‘αποκεφαλίζοντας το καθεστώς’ είτε μέσω μιας μορφής ‘σταυροφορίας σοκ και δέους’ ας πούμε τις πρώτες λίγες μέρες. Αυτό δεν συνέβη και είμαστε τώρα σε ένα μακρύ πόλεμο φθοράς, με τους Ιρανούς να προκαλούν σημαντική ζημιά τόσο στις αμερικανικές δυνάμεις, όσο και στις χώρες της περιοχής και, ίσως το ακόμη πιο σοβαρό, στην παγκόσμια οικονομία. Σε ό,τι αφορά την τελευταία, έχουν την ικανότητα να τη βυθίσουν – κάτι τέτοιο θα ήταν καταστροφικό.”
Δείτε αυτή τη δημοσίευση στο Instagram.
> Σε σχόλια για τα 250 χρόνια αμερικανικής εξωτερικής πολιτικής από τη Διακήρυξη της Ανεξαρτησίας (04.07.1776) πρόσθεσε: “Σύμφωνα με έρευνα τoυ Lancet, που δημοσιεύτηκε το Νοέμβριο του 2025, οι αμερικανικές οικονομικές κυρώσεις που έχουν επιβληθεί από το 1971 έως το 2021 σε κράτη με ‘μη συνεργάσιμες’ ηγεσίες, προκειμένου να υποδαυλίσουμε και τη λαϊκή αντίδραση απέναντί τους, είχαν ως αποτέλεσμα τον θάνατο 38 εκατομμυρίων ανθρώπων. (…)
Eίχα προβλέψει εδώ και χρόνια ότι η είσοδος της Κίνας στο διεθνές σύστημα ως μεγάλη δύναμη και το πέρασμα στην πολυπολικότητα γύρω στο 2017 – όταν παράλληλα και ο Vl. Putin είχε ανασυγκροτήσει τη Ρωσία – δεν θα γινόταν ειρηνικά.”
> H επικεφαλής στα διεθνή του BBC, Lyse Doucet μετέφερε σε podcast του σταθμού: “Συνήθως αφού ξεκινήσει ένας πόλεμος, αποκτά μια δική του δυναμική και είναι πολύ δύσκολο να συγκρατηθεί – ειδικά για έναν αυτού του μεγέθους. Όταν βρέθηκα πριν ένα μήνα περίπου στην Τεχεράνη, άκουσα τον αναπληρωτή υπουργό Εξωτερικών, να υπογραμμίζει ότι αν έχει υπαρξιακό χαρακτήρα η σύγκρουση, θα είναι εντελώς διαφορετικής κλίμακας. Η χώρα βρίσκεται σε σταυροδρόμι και αντίρροπες δυνάμεις την τραβούν σε διαφορετικές κατευθύνσεις.
Στο τέλος του επταετούς πολέμου με το Ιράκ (22.09.1980-22.08.1988) ο ηγέτης της επανάστασης, Ayatollah Khomeini χρησιμοποίησε αναφορικά με την εκεχειρία τη φράση ότι θα πιεί το πικρό ποτήρι (poisoned chalice).
Το οικοδόμημα της Ισλαμικής Δημοκρατίας εκτιμάται ότι στέκει ακόμη, κυρίως οι Φρουροί της Επανάστασης. Διακυβεύεται η ίδια της η επιβίωση και φαίνεται να υπάρχει η αντίληψη ότι ‘πρέπει να σωθεί’. Σε αυτή την υπαρξιακού χαρακτήρα μάχη, το ξέρουν ότι δεν γίνεται να κερδίσουν έναν απευθείας πόλεμο με τον ισχυρότερο στρατό στον κόσμο, που επιχειρεί μαζί με τον ισραηλινό με τα πλεονεκτήματά του σε επίπεδο πληροφοριών.
Πρόκειται για μια στιγμή πριν και μετά – το Ιράν έχει πια αλλάξει για πάντα, όπως και η ευρύτερη περιοχή, οι πλούσιες μοναρχίες του Κόλπου, που το πολιτικό, οικονομικό μοντέλο τους βασίζεται στην αντίληψη ότι αποτελούν ‘ασφαλείς παραδείσους’ για προσέλκυση επενδύσεων και τουριστών, χωρίς να επηρεάζονται από τις εντάσεις, που ταλάνιζαν άλλες χώρες της Μέσης Ανατολής.
Κλονίστηκαν οι διπλωματικές σχέσεις, που είχε χτίσει το Ιράν το τελευταίο διάστημα με χώρες του Κόλπου, όπως η Σαουδική Αραβία, τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, με τις οποίες ‘ήταν στα μαχαίρια’ για δεκαετίες. To Kατάρ και το Ομάν πάντα είχαν επαφές με την ιρανική ηγεσία. Όποτε προέκυπτε μια κρίση, ο υπουργός Εξωτερικών του Ιράν μπορούσε να σηκώσει το τηλέφωνο και να μιλήσει με τους ηγέτες αραβικών κρατών. Οι τελευταίοι πιστεύεται ότι προσπαθούσαν να πείσουν τον πρόεδρο και τη διοίκηση των ΗΠΑ να μην αρχίσουν έναν ακόμη καταστροφικό πόλεμο, με πολύ σοβαρές συνέπειες. Τώρα στρέφονται κατά της Τεχεράνης, διερωτώμενοι: ‘Εμάς γιατί μας χτυπάτε;’”
Oι χώρες του Κόλπου σύναψαν αμυντικές συμφωνίες με τις ΗΠΑ και έρχονται αντιμέτωπες με το χάος, αφού το Ιράν υιοθετεί ‘ασυμμετρική προσέγγιση’ επιχειρώντας να διεθνοποιήσει τη σύρραξη ώστε να αυξήσει δραματικά το συλλογικό τίμημα, υπογραμμίζουν αναλυτές στο Aljazeera English.
“Είμαστε πραγματικά σε ένα σημείο χωρίς προηγούμενο, με τη ρητορική του Λευκού Οίκου να είναι τόσο φιλοπολεμική.”, εκτιμά ο Michael Omer-Man.
> Ο Julian Borger σχολίασε στον theguardian.com: “Eίναι ο πρώτος μεγάλος πόλεμος από τότε, που ο Donald Trump όρισε το Συμβούλιο Ειρήνης (Board of Peace) και η δεύτερη φορά, που απομακρύνεται ο ηγέτης μιας χώρας, που θεωρείται ότι δημιουργεί προβλήματα, μετά την απαγωγή του Nicolás Maduro. Ό,τι συμβαίνει, επιβεβαιώνει κάποιους από τους χειρότερους φόβους σχετικά με τον ρόλο του, δηλαδή ότι θα γινόταν προσπάθεια να ξαναγραφτεί το εγχειρίδιο με τους κανόνες της διεθνούς νομιμότητας, ως εάν ο πιο ισχυρός μόνο να τους φτιάχνει.”
Δείτε αυτή τη δημοσίευση στο Instagram.
Δεν έμαθε η Αμερική τα τελευταία είκοσι και πλέον χρόνια από τις εισβολές και την εκστρατεία κατά της τρομοκρατίας στο Ιράκ, το Αφγανιστάν, τη Λιβύη ότι σχεδόν καμμία από τις διαφορές δεν λύνεται με στρατιωτικά μέσα, επισημαίνουν ο Matt Duss από το Κέντρο Διεθνούς Πολιτικής και οι δημοσιογράφοι Owen Jones και Robert Fisk (παλιότερα).
Δείτε αυτή τη δημοσίευση στο Instagram.
Δείτε αυτή τη δημοσίευση στο Instagram.
Δείτε αυτή τη δημοσίευση στο Instagram.
> Ίσως να βρισκόμαστε ήδη στον Τρίτο Παγκόσμιο Πόλεμο και δεν το έχουμε αντιληφθεί ακόμη, είχε παρατηρήσει ο Yuval Noah Harari (podcast ‘Brief but Spectacular’): “O κόσμος στις αρχές του 21ου αιώνα ήταν ομαλός και ειρηνικός, περισσότερο από ποτέ άλλοτε. Οι κυβερνήσεις σε όλο τον κόσμο δαπανούσαν χρήματα στο σύστημα υγείας παρά στον στρατό. Μετά, τα πράγματα άρχισαν να μεταβάλλονται. Τη δεύτερη δεκαετία του αιώνα μας, η παγκόσμια τάξη δεχόταν επιθέσεις από όλα τα μέρη και όταν καταστρέφεις την τάξη, χωρίς εναλλακτική, καταλήγεις στο χάος. Διανύοντας την τρίτη του δεκαετία, βλέπουμε κατακόρυφη αύξηση των πολέμων, οι πόροι του κράτους πηγαίνουν σε εξοπλισμούς και ψηφιακά όπλα, αντί στην περίθαλψη και σε δασκάλους. Αν ρωτούσε κανείς τους πολίτες το Μάιο του 1941, δεν θα απαντούσαν ότι ζουν στα μέσα του Δευτέρου Παγκοσμίου Πολέμου. Μόνο εκ των υστέρων το καταλαβαίνουμε.”
Δείτε αυτή τη δημοσίευση στο Instagram.
Δείτε αυτή τη δημοσίευση στο Instagram.
Δείτε αυτή τη δημοσίευση στο Instagram.
Δείτε αυτή τη δημοσίευση στο Instagram.
Δείτε αυτή τη δημοσίευση στο Instagram.
> “Δεν έχετε λαϊκή εντολή, ούτε δημοκρατική νομιμοποίηση να μας εμπλέκετε σε αυτό τον πόλεμο”
* Στην ελληνική διάσταση, προσερχόμενος στη συνεδρίαση του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου την Πέμπτη (19.03) ο πρωθυπουργός είπε ότι “η εξαιρετικά κρίσιμη γεωπολιτική συγκυρία με έναν εκτεταμένο πόλεμο να πλήττει την περιοχή της Μέσης Ανατολής ανέδειξε την ανάγκη της πραγματικής ενεργοποίησης της ρήτρας αμοιβαίας συνδρομής της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Η Ελλάδα, πρώτη ευρωπαϊκή χώρα, έσπευσε να στηρίξει την Κύπρο όταν αυτή δέχθηκε επίθεση, ακολούθησαν πολλές άλλες ευρωπαϊκές χώρες. Θα θέσω, όμως, ανοιχτά το ζήτημα αυτό στο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο και θα ζητήσω έναν σαφή οδικό χάρτη για το πώς μπορούμε αυτή την ουσιαστικά άτυπη ενεργοποίηση του άρθρου 42.7 να τη μετατρέψουμε σε μία θεσμικά στέρεη επιλογή, την οποία θα έχουν οι ευρωπαϊκές χώρες σε περίπτωση, που δεχθούν εκ νέου κάποια επίθεση”.
Μετά το πέρας των εργασιών της Συνόδου του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου στις Βρυξέλλες την Παρασκευή (20.03) ο πρωθυπουργός απάντησε σε ερωτήσεις των δημοσιογράφων.
– Μαρία Ψαρά (STAR): “Κύριε πρόεδρε, κατά την είσοδό σας, θέσατε το ζήτημα της πραγματικής ενεργοποίησης της ρήτρας αμοιβαίας συνδρομής της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Το θέσατε μέσα στην αίθουσα στους ηγέτες; Αν ναι, τι υποδοχή είχε; Ποια είναι τα βήματα, που πρέπει να γίνουν στην Ευρωπαϊκή Ένωση προκειμένου να υπάρξει ένας μηχανισμός ενεργοποίησης, αν και εφόσον ένα κράτος-μέλος δεχτεί επίθεση; Και πόσο σύντομα μπορούμε να το περιμένουμε αυτό;”
– Κυριάκος Μητσοτάκης: “Καταρχάς, κα Ψαρά, θεωρώ εξαιρετικά θετικό το γεγονός ότι στην περίπτωση της επίθεσης, που δέχτηκε η Κύπρος πολλές ευρωπαϊκές χώρες, με πρώτη την Ελλάδα, έσπευσαν να συνδράμουν την Κύπρο, προσφέροντας αεροναυτική υποστήριξη, έτσι ώστε η Κύπρος να αισθάνεται απολύτως ασφαλής.
Όπως είπε και ο Κύπριος πρόεδρος, αποτέλεσε ουσιαστικά μία de facto, αν όχι de jure, ενεργοποίηση του Άρθρου 42, παράγραφος 7, της ρήτρας αμοιβαίας συνδρομής της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Θα έλεγα ότι και η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, αλλά και η κα Kallas, αναγνώρισαν μαζί με τους συναδέλφους μας, την ανάγκη να προχωρήσουμε γρήγορα κάποια βήματα παραπέρα. Να χαράξουμε, δηλαδή, έναν σαφή οδικό χάρτη, με ορίζοντα μηνών – και όχι ετών, έτσι ώστε να μπορούμε να έχουμε ένα σαφές επιχειρησιακό σχέδιο, σε περίπτωση που χρειαστεί να ενεργοποιηθεί αυτή η ρήτρα, ποια θα ήταν τα βήματα, τα οποία θα παίρναμε, ανάλογα με το είδος της απειλής.
Θεωρώ ότι αυτή είναι μία πολύ σημαντική κατάκτηση για την πατρίδα μας, αλλά και για την Κύπρο, καθώς μιλούσα επισταμένα για την ανάγκη, στα πλαίσια της στρατηγικής αυτονομίας, να δώσουμε περιεχόμενο και, θα έλεγα, βάθος σε αυτή την πολύ σημαντική ρήτρα αμοιβαίας συνδρομής, η οποία όμως στον δημόσιο διάλογο μάλλον είχε ‘παραπέσει’. Η περιπέτεια της Κύπρου είναι μία ευκαιρία – και για την Ελλάδα και για την Κύπρο μετ’ επιτάσεως να προχωρήσει αυτή η συζήτηση σε μία κατεύθυνση, που αναντίρρητα εξυπηρετεί τα εθνικά συμφέροντα.”
– Σοφία Φασουλάκη (MEGA): “Τα κόμματα της αντιπολίτευσης επέκριναν την κυβέρνηση ότι βάζει πιο βαθιά την Ελλάδα στον πόλεμο, εξαιτίας της αναχαίτισης δύο ιρανικών πυραύλων από Patriot στη Σαουδική Αραβία. Τελικά βάζει αυτή η κίνηση την Ελλάδα στον πόλεμο;”
– Κυριάκος Μητσοτάκης: “Κα Φασουλάκη, οι Patriot βρίσκονται στη Σαουδική Αραβία με απόφαση του ΚΥΣΕΑ από το 2021, στα πλαίσια μιας ευρύτερης προσπάθειας να προστατευτούν κρίσιμες υποδομές, οι οποίες έχουν να κάνουν με την ασφάλεια της τροφοδοσίας καυσίμων.
Και η αναχαίτιση αποτελούσε μία αυστηρά αμυντική δράση, η οποία εντάσσεται στα πλαίσια αυτής της συμφωνίας, την οποία έχουμε κάνει με τη Σαουδική Αραβία.
Κατά συνέπεια, δεν θα έπρεπε κανείς να βγάζει περισσότερα συμπεράσματα, παρά μόνο να αναγνωρίσει ότι και στην πράξη οι ελληνικές Ένοπλες Δυνάμεις απέδειξαν, σε μια πολυσύνθετη άσκηση, την επιχειρησιακή τους ετοιμότητα.
Τονίζω, όμως, και πάλι, ότι ήταν μία αμιγώς αμυντική ενέργεια, στα πλαίσια μιας συμφωνίας, η οποία έχει γίνει με τη Σαουδική Αραβία, η οποία εξάλλου αποτελεί και στρατηγικό εταίρο της χώρας μας εδώ και αρκετά χρόνια.
Και σε αυτούς οι οποίοι αναρωτιούνται ‘Καλά και πώς ωφελείται η Ελλάδα από μία τέτοια πρωτοβουλία;’, θα πω μία κουβέντα μόνο: εάν τα διυλιστήρια αυτά, ένα κρίσιμο διυλιστήριο της Σαουδικής Αραβίας είχε πράγματι χτυπηθεί, τότε να ήσασταν απολύτως βέβαιοι ότι η τιμή του πετρελαίου σήμερα θα ήταν πολύ υψηλότερη από αυτή, που τελικά είναι. Διότι η προστασία των κρίσιμων ενεργειακών υποδομών ένθεν και ένθεν θα πρέπει να αποτελεί αυτή τη στιγμή πρώτη προτεραιότητα.
Ελλάδα και Γαλλία πρωταγωνιστήσαμε και στο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο στην ανάγκη να εντυπωθεί μία πρόταση για ένα μορατόριουμ, το οποίο θα αποκλείει οποιοδήποτε πλήγμα κατά ενεργειακών εγκαταστάσεων – είτε αυτές βρίσκονται στο Ιράν είτε αυτές βρίσκονται στις χώρες του Κόλπου.”
– Γιώργος Παπακωνσταντίνου (ΕΡΤ): “Θα παραμείνω στο ‘μακρύ δόρυ’ των ελληνικών Ενόπλων Δυνάμεων. Θα γνωρίζετε ότι η μετακίνηση της πυροβολαρχίας Patriot στην Κάρπαθο έχει προκαλέσει αντιδράσεις από πλευράς της Τουρκίας. Μάλιστα, σύμφωνα με δημοσιεύματα στη γείτονα, η Τουρκία έχει αποστείλει επιστολές σε Νato, Ευρωπαϊκή Ένωση και Ηνωμένες Πολιτείες, σε μια προσπάθειά της να ανεβάσει σε διεθνές επίπεδο το ζήτημα. Πώς σχολιάζετε αυτές τις ενέργειες;”
– Κυριάκος Μητσοτάκης: “Οι ισχυρισμοί αυτοί είναι νομικά ανυπόστατοι, αλλά θα έλεγα, ότι είναι και παντελώς άκαιροι, αν λάβει κανείς υπόψη την ευρύτερη γεωπολιτική συγκυρία. Μία κουβέντα μόνο επ’ αυτού: Η Ελλάδα δεν διαπραγματεύεται με κανέναν τη διάταξη των αμυντικών της δυνάμεων σε επιχειρησιακό επίπεδο.”
– Maria Tadeo (Euronews): “Πάντα λέγατε ότι η οικονομία είναι πολύ σημαντική για εσάς, η ανταγωνιστικότητα είναι πολύ σημαντική για εσάς. Στα συμπεράσματα δεν είναι καθόλου σαφές τι ακριβώς ζητούν οι ηγέτες, λέτε ‘κατάλληλα μέτρα’. Ποια μέτρα θέλετε να δείτε στον τομέα της ενέργειας; Θα λέγατε ότι αυτό, που βιώνουμε είναι ενεργειακή κρίση ή απλώς ενεργειακό σοκ;”
– Κυριάκος Μητσοτάκης: “Προς το παρόν, πρόκειται για ενεργειακό σοκ και πρέπει να καταβάλουμε κάθε δυνατή προσπάθεια να διασφαλίσουμε ότι δεν θα εξελιχθεί σε μακροχρόνια ενεργειακή κρίση. Ασφαλώς, ο καλύτερος τρόπος για να εκτονωθεί η κατάσταση θα ήταν να σταματήσουν οι εχθροπραξίες το συντομότερο δυνατόν, να ανοίξουν τα Στενά του Ορμούζ και να αποκατασταθεί η ομαλή λειτουργία των εφοδιαστικών αλυσίδων ως προς την ενέργεια.
Πρέπει, ωστόσο, να έχουμε επίγνωση του γεγονότος ότι χρειαζόμαστε μία συγκεκριμένη εργαλειοθήκη – τόσο σε εθνικό όσο και σε ευρωπαϊκό επίπεδο, η οποία θα μας επιτρέψει να αντιμετωπίσουμε ζητήματα, που αφορούν τις υψηλές τιμές της ενέργειας και τα οποία δυσχεραίνουν τη ζωή των καταναλωτών και τις επιχειρήσεις μας.
Και θα έλεγα ότι αυτή η κρίση έρχεται να προστεθεί στη συζήτηση, που διεξάγουμε σχετικά με την ευρωπαϊκή ανταγωνιστικότητα. Γνωρίζουμε ότι, ακόμη και πριν από τον πόλεμο, οι τιμές της ενέργειας στην Ευρώπη ήταν υπερβολικά υψηλές. Το ζήτημα αυτό είχε τεθεί ως κύρια προτεραιότητα από το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο πριν από κάποιο καιρό και η κρίση προσδίδει μια νέα αίσθηση επείγοντος, όσον αφορά την αντιμετώπιση των προκλήσεων, που υπήρχαν ήδη, αλλά που φυσικά έχουν αυξηθεί αφότου ξέσπασε πρόσφατα ο πόλεμος.”
– Jessica Parker (BBC News): “Κύριε πρωθυπουργέ, διερευνούμε καταγγελίες σύμφωνα με τις οποίες οι ελληνικές αρχές χρησιμοποιούν μετανάστες για να απωθούν άλλους μετανάστες προς την Τουρκία στον Έβρο. Γνωρίζετε αυτές τις καταγγελίες; Θα τις διερευνήσετε;”
– Κυριάκος Μητσοτάκης: “Δεν έχω καμμία γνώση αυτών των ισχυρισμών, αλλά θα ήθελα να επισημάνω ένα σημείο, το οποίο μάλιστα αντανακλάται και στα σημερινά συμπεράσματα: ότι η Ευρωπαϊκή Ένωση στο σύνολό της δεν πρόκειται να επαναλάβει τα λάθη, που έκανε το 2015.
Η Ελλάδα προστατεύει τα σύνορά της. Είναι υποχρέωσή μου να διασφαλίσω ότι τα σύνορα της Ευρωπαϊκής Ένωσης προστατεύονται. Δεν πρόκειται να απολογηθώ γι’ αυτές τις πολιτικές.
Και θα ήθελα να σας ενημερώσω ότι όλα τα μέλη του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, μέσω των συμπερασμάτων, έχουν καταστήσει απολύτως σαφές ότι δεν θα επιτρέψουμε μαζική εισροή μεταναστών και προσφύγων στην Ευρωπαϊκή Ένωση και ότι δεν θα επαναλάβουμε τα λάθη του 2015.”
> Η ελληνική συστοιχία Patriot στη Σαουδική Αραβία αναχαίτισε δύο πυραύλους που αποδίδονται στο Ιράν, δήλωσε ο υπουργός Άμυνας, Νίκος Δένδιας την Πέμπτη (19.03), μετά το πρόγευμα εργασίας με τους πρέσβεις των κρατών-μελών της Ευρωπαϊκής Ένωσης στην Αθήνα, το οποίο διοργάνωσε ο πρέσβης της Κυπριακής Δημοκρατίας, Σταύρος Αυγουστίδης, στο πλαίσιο της Κυπριακής Προεδρίας του Συμβουλίου της ΕΕ:
“Σήμερα το πρωί η ελληνική συστοιχία Patriot στη Σαουδική Αραβία κατέρριψε δύο βαλλιστικούς πυραύλους προερχόμενους από το Ιράν και κατευθυνόμενους σε διυλιστήρια του βασιλείου της Σαουδικής Αραβίας.
Με αυτό τον τρόπο, καταρχήν, η ελληνική συστοιχία αποδεικνύει το πόσο αξιόμαχη είναι και τι εμπειρία έχει αποκτηθεί όλο αυτό τον καιρό, αλλά επίσης, έμμεσα αλλά σαφώς, προστατεύει και το επίπεδο ζωής των Ελλήνων πολιτών και των Ευρωπαίων πολιτών.
Ξέρετε ίσως ότι η διαρκής αύξηση της τιμής του πετρελαίου, αποτελεί μια τεράστια απειλή για το επίπεδο ζωής των Ελλήνων, των Ευρωπαίων, των κατοίκων όλου του πλανήτη. Η δημιουργία πληθωρισμού, η δημιουργία ακρίβειας μας απειλεί, επίσης, και είναι και αυτό μια πολύ μεγάλη απειλή – και η προστασία διυλιστηρίων και μονάδων παραγωγής πετρελαίου έχει σε αυτή τη συγκυρία μια τεράστια σημασία.
Θα ήθελα, λοιπόν, να συγχαρώ τα στελέχη των Ενόπλων Δυνάμεων, της ελληνικής Πολεμικής Αεροπορίας στη Σαουδική Αραβία για αυτό, το οποίο κατάφεραν.”
Δείτε αυτή τη δημοσίευση στο Instagram.
υποδομές ενέργειας, που έχουν πληγεί / theguardian.com (20.03)
Δείτε αυτή τη δημοσίευση στο Instagram.
@cnn CNN’s Eleni Giokos reports on the significance of the Fujairah oil terminal port in the United Arab Emirates after local officials say the hub suffered damage from three drone incidents this month. @EleniGiokosCNN ♬ original sound – CNN
@cnn Video from the Bahrain National Communications Center shows firefighters battling huge flames at a fuel storage facility in Muharraq following an Iranian strike. #cnn #news #iran #bahrain ♬ original sound – CNN
@cnn Video purports to show the moment an Iranian Shahed drone hits an oil storage facility at the Port of Salalah in Oman. #cnn #news ♬ original sound – CNN
Δείτε αυτή τη δημοσίευση στο Instagram.
@cnn Video geolocated by CNN shows a large fire burning near a petrol storage facility in northeastern Tehran on Saturday. The Israeli military said it struck fuel storage sites in the city that evening. #cnn #news #fire #iran #tehran ♬ original sound – CNN
@cnn CNN’s Frederik Pleitgen reports from Tehran’s Shahran oil depot, where thick black smoke rises behind him after a strike hit the facility. Iranian state media said fuel and oil storage tanks in several areas of the capital were targeted in Israeli and US strikes. CNN operates in Iran only with government permission. #cnn #iran #tehran #shahranoildepot #usisraelistrike ♬ original sound – CNN
Δείτε αυτή τη δημοσίευση στο Instagram.
> ο κυβερνητικός εκπρόσωπος Παύλος Μαρινάκης στην ενημέρωση των πολιτικών συντακτών (19.03):
“Δεν είναι θέμα εμπλοκής. Είναι μια αμυντική ενέργεια. Είναι μια ενέργεια αποτροπής. Τον λόγο για τον οποίο χρησιμοποιήθηκαν, προφανώς, θα τον απαντήσουν τα αρμόδια υπουργεία και το αρμόδιο υπουργείο. Οι συγκεκριμένοι βαλλιστικοί πύραυλοι βρίσκονται εκεί, η συγκεκριμένη συστοιχία Patriot, με συγχωρείτε, βρίσκεται εκεί από το 2021, στο πλαίσιο διμερούς Συμφωνίας μεταξύ της Ελλάδας και της Σαουδικής Αραβίας. Μάλιστα, τον Απρίλιο τότε υπεγράφη η Συμφωνία αυτή, παρουσία του τότε υπουργού Άμυνας, του κ. Παναγιωτόπουλου και του τότε υφυπουργού Άμυνας, του κ. Χαρδαλιά και 14 Σεπτεμβρίου αναχώρησαν από την Τανάγρα, σε μία τελετή, παρουσία και πάλι της πολιτικής ηγεσίας.
Άρα, είναι στο πλαίσιο μιας διμερούς Συμφωνίας, είναι κάτι γνωστό, είναι κάτι το οποίο οι Έλληνες πολίτες το γνωρίζουν και η όποια δράση συνολικά της χώρας μας – είτε στο πλαίσιο της δικής μας στρατηγικής είτε στο πλαίσιο συμμετοχής μας σε διμερείς συμφωνίες, είναι μόνο για αμυντικούς λόγους.
Είναι γνωστό ότι υπάρχει μια διμερής συμφωνία μεταξύ δύο κρατών. Στο πλαίσιο αυτής υπάρχει και η πυροβολαρχία εκεί που υπάρχει. Η κατάσταση είναι δεδομένη στην περιοχή. Δεν έκανε κάποια επίθεση η πυροβολαρχία, δεν ενεπλάκη, για να επιτεθεί. Υπήρξε μία απειλή, στο πλαίσιο της αντιμετώπισης της απειλής αυτής υπήρξε και αυτή η συμμετοχή. Είναι απλό, δεν συνιστά αυτό ούτε κλιμάκωση, ούτε επίθεση, ήταν μία αμυντική ενέργεια.
Η χώρα μας, είναι η μοναδική μαζί με την Ιταλία, που συμμετέχει με φρεγάτα στην επιχείρηση Ασπίδες, μια ευρωπαϊκή επιχείρηση, που έχει ως στόχο την προστασία των πλοίων στην Ερυθρά Θάλασσα. Και αυτή είναι και η καλύτερη απάντηση στο αν είναι ενεργή η Ελλάδα σε όλη αυτήν την τεράστια ανάγκη – μια τεράστια ναυτική δύναμη όπως είναι η Ελλάδα, δεν θα μπορούσε να απουσιάζει – προστασίας των πλοίων μας, σε πολύ κρίσιμες περιοχές.
Από εκεί και πέρα, κανείς δεν εξασφαλίζει σε κανέναν ότι μία περαιτέρω εμπλοκή θα οδηγήσει στην αποκλιμάκωση με στόχο προφανώς την προστασία, και δεν θα αναζωπυρώσει περισσότερο την κατάσταση.
Τονίζω ότι είναι αδιαπραγμάτευτη προτεραιότητα η ασφάλεια των εργαζομένων σε κάθε ελληνόκτητο πλοίο. Είναι κάτι, το οποίο δεν μπορούμε να το βάλουμε στο ζύγι και είναι δεδομένη η βούληση της κυβέρνησης με μια σειρά από πρωτοβουλίες και κινήσεις στήριξης της ελληνικής ναυτιλίας, που αποτελεί την ατμομηχανή – αν δει κανείς και τα δεδομένα των τελευταίων ετών, της ελληνικής οικονομίας.”
> Αλέξης Τσίπρας (Κοζάνη, 07.03 > ολόκληρη η ομιλία στη σελίδα του εδώ):
“(…) Αυτό το καινούριο τρομακτικό κεφάλαιο που ανοίγει, σε αυτόν το νέο – αλλά και τόσο παλιό – κόσμο, έχει μια σταθερά παντού: το δίκαιο του ισχυρού.
Αυτό, που κάποτε λέγαμε Δύση και αισθανόμασταν, αν όχι ευτυχείς τουλάχιστον ασφαλείς να ανήκουμε εκεί, έχει πλέον μετατραπεί σε άγρια Δύση.
(…) Η επίθεση του Ισραήλ και των Ηνωμένων Πολιτειών είναι παράνομη και παραβιάζει τις αρχές του διεθνούς δικαίου. Και αυτό το λένε ευτυχώς, απολύτως ξεκάθαρα, ο πρωθυπουργός της Ισπανίας, αλλά και ο Γάλλος πρόεδρος. Δεν τολμά, όμως, ούτε να το ψελλίσει ο Έλληνας πρωθυπουργός. Δεν τολμά καν να πει ότι υπήρχε διπλωματικός δρόμος για τον έλεγχο των πυρηνικών του Ιράν. Και ότι ο Τραμπ ήταν αυτός, που αποχώρησε από τη Συμφωνία το 2018. Αντ’ αυτού, είπε ρητά ότι ‘η ασφάλεια της ναυσιπλοΐας και η σταθερότητα περνάνε από τον έλεγχο του πυρηνικού προγράμματος του Ιράν’.
Δηλαδή, αυτό που ζούμε – με τους χιλιάδες Έλληνες εγκλωβισμένους σε εμπόλεμες ζώνες, με τους 20.000 ναυτικούς και τα 200 δεξαμενόπλοια εγκλωβισμένα – συμβάλλει στην ασφάλεια της ναυσιπλοΐας και τη σταθερότητα;
Ο κ. Μητσοτάκης, δυστυχώς, αποδεικνύεται μνημείο αμοραλισμού και υποτέλειας. Θα θυμάστε, όσο πρόεδρος των ΗΠΑ ήταν ο Μπάιντεν, πόσο επικριτικός ήταν ο ίδιος για τον Τραμπ. Ακόμη και στις προσωπικές επιθέσεις, που συχνά εξαπέλυε εναντίον μου, χρησιμοποιούσε το όνομα Τραμπ και τον χαρακτηρισμό ‘τραμπισμός’, ως βρισιά και κατηγορία εις βάρος μου.
Και σήμερα εμφανίζεται ως πρόθυμος γελωτοποιός του βασιλιά. Να σέρνεται στους διαδρόμους των Συνόδων του Νato, εκλιπαρώντας αναξιοπρεπώς για μια συγκαταβατική του ματιά, να υπερασπίζεται και να δικαιολογεί τις πιο ακραίες επιλογές. Όπως έκανε στην περίπτωση της Βενεζουέλας – που δήλωσε ότι δεν είναι η ώρα να μιλήσουμε για το διεθνές δίκαιο.
Και όπως κάνει και τώρα, χωρίς να εκτίθεται ο ίδιος, αλλά αναθέτοντας τη ‘βρώμικη δουλειά’ στα φιλοκυβερνητικά ΜΜΕ και τις ακροδεξιές εφεδρείες του, που από σημαιοφόροι της ‘σωστής πλευράς της ιστορίας’ έγιναν σταυροφόροι της ‘ισχυρής πλευράς της ιστορίας’. Και επαναλαμβάνουν ξανά και ξανά και ξανά ότι δεν υπάρχει άλλη επιλογή για την Ευρώπη, και ειδικά για την Ελλάδα, από τη στήριξη των ισχυρών, όσο και να παραβιάζουν το διεθνές δίκαιο, όσα εγκλήματα και να διαπράττουν. Μια νέα εκδοχή της φράσης ‘There Is No Alternative (TINA) – Δεν Υπάρχει Εναλλακτική’, που ζήσαμε τα προηγούμενα χρόνια με τη νεοφιλελεύθερη παγκοσμιοποίηση.
Και το πιο θλιβερό είναι ότι οι πρωτοστάτες της εθνικής υποτέλειας, επιχειρούν να εμφανίσουν εμάς, που υποστηρίζουμε το διεθνές δίκαιο, τη σταθερότητα και την ειρήνη, αλλά και μια Ελλάδα ισχυρή και αξιοπρεπή, που υπερασπίζεται αξίες και αρχές, είτε ως συμμάχους του θεοκρατικού και καταπιεστικού καθεστώτος του Ιράν, είτε ως ανεύθυνους, που οδηγούμε τη χώρα σε κινδύνους.
(…) Ανεύθυνη κι επικίνδυνη είναι η κυβέρνηση Μητσοτάκη.
Γιατί ρεαλιστής είναι αυτός, που έχει την πατριωτική ευθύνη να προστατεύει τη χώρα του, ώστε να μην βρεθεί στη δίνη του πολέμου. Και επικίνδυνα ανεύθυνος είναι αυτός, που επιδίδεται σε πατριδοκάπηλες κορώνες τη στιγμή, που καθιστά τη χώρα του μέρος του προβλήματος, για να κάνει το χατίρι στους ισχυρούς.
Ρεαλισμός είναι να οικοδομείς συμμαχίες στη βάση του διεθνούς δικαίου. Ανευθυνότητα είναι να αναζητάς προστάτες και να κάνεις το παν για την εύνοιά τους, θυσιάζοντας το διεθνές δίκαιο και δημιουργώντας νέους εχθρούς.
Ρεαλισμός είναι να πιστεύεις ότι μόνο ο ιρανικός λαός και οι αγώνες του, μπορούν να οδηγήσουν τη χώρα στη δημοκρατία, όσο δύσκολο και αν είναι αυτό. Επικίνδυνη ανευθυνότητα είναι να πιστεύεις ότι η δημοκρατία μπορεί να στεριώσει στο Ιράν με στρατιωτικές επεμβάσεις και υπό τη σημαία του Τραμπ και του Νετανιάχου. Σκοτώνοντας παιδιά και αμάχους.
Πού αλήθεια πέτυχε αυτό; Στο Ιράκ, στο Αφγανιστάν, στη Λιβύη ή στη Συρία; Δεν μάθαμε από το πάθημα της διάλυσης αυτών των κρατών και την εξάπλωση της τρομοκρατικής τζιχάντ σε όλη την Ευρώπη;
Ή μήπως αποτελεί προστασία και ασφάλεια η πιθανότητα και η χώρα μας πλέον να είναι στο στόχαστρο τέτοιων ομάδων;
Ρεαλισμός, σε μια τέτοια περίοδο, που η Ανατολική Μεσόγειος φλέγεται και η Κύπρος δέχεται επιθέσεις, θα ήταν για παράδειγμα η σύγκληση της Συνόδου των Ευρωπαϊκών Χωρών του Νότου, πριν το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο. Με σαφή μηνύματα – τόσο για τη στήριξη της Κύπρου, όσο και για την ανάγκη να αποκτήσει επιτέλους η ΕΕ πολιτική για τη Μέση Ανατολή και το Παλαιστινιακό. Ρεαλισμός θα ήταν η στήριξη Συνόδου ΕΕ-Ανατολικής Μεσογείου. Ειδικά τώρα, που η αμερικανική διπλωματία στην περιοχή, πάει από αποτυχία σε αποτυχία και υπάρχει χώρος για την ευρωπαϊκή.
Και όχι η επικίνδυνη ανευθυνότητα να βαφτίζεις την αμερικανική πρόταση για πενταμερή διάσκεψη δική σου, χωρίς τις παραμικρές εγγυήσεις από τον Τραμπ. Και να κομπάζεις επειδή η Ελλάδα συμμετέχει στο πολεμικό μέτωπο ΗΠΑ-Ισραήλ, ή επειδή ο κ. Νετανιάχου σε συμπεριλαμβάνει στο εξάγωνο μέτωπο που ανακοίνωσε, λίγες ώρες πριν την επέμβαση στο Ιράν.
Ρεαλισμός είναι να κρατάς τη χώρα σου μακριά από το πολεμικό μέτωπο και να υπερασπίζεσαι πάντα – και όχι à la carte – το διεθνές δίκαιο. Όπως έκανε με σαφήνεια ο Ισπανός πρωθυπουργός, παρά το γεγονός ότι η χώρα του δεν κινδυνεύει άμεσα, όπως εμείς, από τις επιπτώσεις του πολέμου. Και δεν έχει την Κύπρο, ένα κομμάτι του ελληνισμού, στην καρδιά της σύρραξης.
Και προφανώς είναι αυτονόητο ότι θα έπρεπε να ανταποκριθούμε στο αίτημα της Κύπρου για αμυντική στήριξη. Και ορθώς το πράξαμε. Όπως ορθώς στείλαμε Patriot στην Κάρπαθο. Αλλά την ίδια στιγμή, είναι ανεύθυνο να δίνεις γραμμή σε ΜΜΕ να μιλούν για την Ελλάδα ως εγγυήτρια δύναμη και για ενεργοποίηση του ενιαίου αμυντικού δόγματος.
Ο πόλεμος στην περιοχή δεν πρέπει να γίνει αφορμή να εγκαταλείψουμε τη λύση του Κυπριακού ή να παγιωθεί η διχοτόμηση – το αντίθετο. Πρέπει να αποτελέσει καμπάνα κινδύνου για να αγωνιστούμε για μια επανενωμένη και ομόσπονδη Κύπρο, χωρίς εγγυητές και κατοχικά στρατεύματα. Γιατί μόνο μια δίκαιη και βιώσιμη λύση στη βάση των αποφάσεων του ΟΗΕ μπορεί να εξασφαλίσει ειρήνη και σταθερότητα. Και μόνο μια ‘αυτόνομη Ευρώπη’, που είναι και το σύνθημα της Κυπριακής Προεδρίας της ΕΕ, μπορεί σε αυτό να συνεισφέρει. Αντιθέτως, η ένταξη της Κύπρου στο Νato μόνο σε νέους κινδύνους μπορεί να οδηγήσει. Καμμία ασφάλεια και σταθερότητα δεν μπορεί αυτή η προοπτική να επιφέρει στην πολύπαθη Κύπρο.
(…) Αν αποδεχτούμε ότι το μόνο δίκιο είναι το δίκιο του ισχυρού προστάτη μας, θα πρέπει να είμαστε έτοιμοι να υποστούμε και τις συνέπειες της επιλογής μας. Και αυτή η χώρα έχει πληρώσει πολύ ακριβά τον συνδυασμό του αλαζονικού εθνικισμού και της εξάρτησης από προστάτες στο παρελθόν. Το πλήρωσε στη Μικρασιατική Καταστροφή, με τον Εμφύλιο, στην Κύπρο. Το ξέρετε καλά όσοι από εσάς, εδώ στην Κοζάνη, έχετε προσφυγική καταγωγή. Το ξέρει κάθε Έλληνας και Ελληνίδα, που ανατρίχιασε με τις φωτογραφίες από τους πατριώτες κομμουνιστές στη μάντρα της Καισαριανής. Το ξέρουν οι πολίτες της ανεξάρτητης, αλλά δυστυχώς, ακόμα διαιρεμένης Κύπρου.
Η πατριδοκαπηλία δεν έχει σχέση με τον πατριωτισμό. Και εξυπηρετεί πάντοτε τα συμφέροντα του αντιπάλου. Η δε υποτέλεια στους ‘προστάτες’ οδηγεί σε εθνικές καταστροφές. Ειδικά σε έναν κόσμο, όπου κυριαρχεί το δίκαιο του ισχυρού, το χειρότερο που μπορεί να κάνει μια χώρα είναι να αφήνει τον φόβο να καθοδηγεί την εξωτερική της πολιτική. Και να φαίνεται αδύναμη.
Ο Ισπανός πρωθυπουργός δεν δρα από κάποια δήθεν αριστερή ιδεοληψία – τα συμφέροντα του λαού του υπερασπίζεται γιατί έμαθε από το πάθημα της εμπλοκής της χώρας του στον πόλεμο του Ιράκ από την ισπανική Δεξιά πριν 22 χρόνια, που οδήγησε σε ένα φρικτό τρομοκρατικό χτύπημα στη Μαδρίτη, με σχεδόν 200 νεκρούς και 2.000 τραυματίες.
Σήμερα, λοιπόν, ενόψει αυτών των δραματικών εξελίξεων, θα πρέπει εμείς εδώ στην Ελλάδα να επαναξιολογήσουμε τη στρατηγική μας πυξίδα. Δεν υπάρχει η πολυτέλεια να περιμένουμε λύσεις από την Ουάσιγκτον, τις Βρυξέλλες ή οπουδήποτε αλλού. Αυτό σημαίνει να επανακαθορίσουμε – τόσο τους στόχους μας, όσο και τις σαφείς κόκκινες γραμμές σε όλους τους κρίσιμους τομείς της εξωτερικής και αμυντικής μας πολιτικής. Και αυτό αφορά και την αμυντική μας συνεργασία με τις ΗΠΑ.
Και το λέω ξεκάθαρα: κόκκινη γραμμή πρέπει να είναι η μη χρήση των στρατιωτικών μας εγκαταστάσεων για επιχειρήσεις, που μπορούν να θέσουν τη χώρα μας σε άμεσο κίνδυνο. Και επειδή γνωρίζω ότι θα σηκώσει συζήτηση η ξεκάθαρη αυτή μου τοποθέτηση, καλώ οποιονδήποτε Έλληνα πατριώτη και δημοκράτη να αναρωτηθεί αν θεωρεί ότι ευνοεί τα ελληνικά συμφέροντα και την ασφάλεια του ελληνικού λαού, το να δίνουμε σήμερα λευκή επιταγή στον Τραμπ. Και αυτό το λέω εγώ, που ως πρωθυπουργός στη θητεία του αναβάθμισε τις ελληνοαμερικανικές σχέσεις. Αλλά δούλεψα και δουλέψαμε για σχέσεις σε αμοιβαία επωφελή βάση, χωρίς λευκές επιταγές.
Δυστυχώς, όμως, η σημερινή κυβέρνηση περιόρισε πολύ τα περιθώρια διαπραγμάτευσης της Ελλάδας. Όπως γράφω και στην Ιθάκη, για χρόνια η αμερικανική ηγεσία ζητούσε από την κυβέρνησή μας την ανανέωση της Σούδας σε πενταετή αντί για ετήσια βάση. Ποτέ δεν καταλήξαμε, διότι δεν εξασφαλίσαμε για την Ελλάδα, τα ανταλλάγματα που δικαιούται. Ο κ. Μητσοτάκης, όμως, μέσα σε δύο χρόνια έδωσε – όχι μόνο τη Σούδα, αλλά και άλλες πέντε στρατιωτικές εγκαταστάσεις και το λιμάνι της Αλεξανδρούπολης. Όχι για πέντε χρόνια, αλλά επ’ αόριστον και χωρίς κανένα αντάλλαγμα για την Ελλάδα. Τα είχαμε πει τότε, αλλά δεν υπήρξε κανένας δισταγμός.
Και ποιο ήταν το όφελος της χώρας μας από αυτές τις γενναιόδωρες παραχωρήσεις; H ακύρωση του αγωγού Eastmed, η πώληση των F-16 στην Τουρκία, η χλιαρή αμερικανική αντίδραση στο παράνομο Τουρκολιβυκό Μνημόνιο και καμμία αμερικανική αντίδραση όταν το Oruç Reis και τουρκικά πολεμικά έφταναν έξω από τη Ρόδο και το Καστελόριζο, όπως και καμμία αμερικανική αντίδραση στην ακύρωση από την Τουρκία του ηλεκτρικού καλωδίου στην Κάσο.
Ο πόλεμος είναι για τους πολλούς τραγωδία, αλλά για λίγους, ελάχιστους, ευκαιρία. Το ξέρουμε όλοι αυτό από την ίδια μας την πείρα τα τελευταία χρόνια, όπου η κυβέρνηση Μητσοτάκη έχει παραδώσει τη χώρα στα καρτέλ – και ιδιαίτερα σε αυτά της ενέργειας.
Να μην αποδεχτούμε τον πόλεμο ως φυσικό φαινόμενο, την κερδοσκοπία και την άγρια εκμετάλλευση ως κανόνα της ζωής μας, τη φτώχεια και την εγκατάλειψη ως το ‘γραφτό’ και τη ‘μοίρα’ μας.”
> Nίκος Κοτζιάς (συνέντευξη στο Kontra Channel > ολόκληρη εδώ): “(…) Τα Patriot τα έφερε ο μακαρίτης ο Άκης ο Τσοχατζόπουλος με κυβέρνηση ΠΑΣΟΚ. Tα F-16 τα Viper τα παρήγγειλε ο Τσίπρας. (…)
Το Ιράν έχει 16% Αζέρους, Βαλούχους, Κούρδους που μαζί με μια παραλλαγή κουρδικού στοιχείου φτάνουν το 20% του πληθυσμού. Οι Βαλούχοι αφορούν περισσότερο τη σύγκρουση Αφγανιστάν – Πακιστάν – που δεν την παρακολουθούμε επαρκώς, αλλά μπορεί να επηρεάσει τις εξελίξεις στο Ιράν. Οι Αφγανοί πρόσφυγες στο Ιράν είναι τέσσερα εκατομμύρια.
Δείτε αυτή τη δημοσίευση στο Instagram.
– Ερ: “Υπάρχει εμπλοκή της Ελλάδας; Πήγε ο πρωθυπουργός στην Κύπρο, στείλαμε τις φρεγάτες, τα F-16, είπαμε ότι δεν εκχωρούμε καμμία σπιθαμή.”
– Νίκος Κοτζιάς: “Είναι θλιβερό και γελοίο ταυτόχρονα. Πρώτα απ’ όλα, κανείς δε μιλάει στη δημοσιά για τις τρεις συστοιχίες Patriot, που έχουμε στη Σαουδική Αραβία προκειμένου να προστατεύσουμε την Aramco και τα συμφέροντα κάποιων Ελλήνων, που συνδέονται μαζί της. (…) Το δεύτερο είναι ότι ακόμα και η προσπάθεια με Patriot να βάλουμε υπό την προστασία μας τη Βουλγαρία, την Κύπρο και όλη τη Μέση Ανατολή είναι αυτό, που εμείς στις διεθνείς σχέσεις λέμε ‘υπερέκταση’, δηλαδή ξεπερνάει το μπόι της Ελλάδος και αυτό, που μπορεί να αντέξει. Το ερώτημα είναι: ‘Καλά έκανε και έστειλε στρατιωτική βοήθεια στην Κύπρο;’ Καλά θα έκανε αν ήτανε βοήθεια στρατιωτική στην Κύπρο.
Έχει κάνει τρεις παρόμοιες δηλώσεις μέσα σε εννιά λεπτά ο Μητσοτάκης ότι δεν θα αφήσουμε απροστάτευτη ούτε μια σπιθαμή γης της Κύπρου. Συγγνώμη, δηλαδή, για να συνεννοούμαστε, πόσο μεγάλη είναι αυτή η σπιθαμή ώστε να είναι μεγαλύτερη από το 40% κατοχής της Κύπρου από την Τουρκία; Πώς μπορεί σαν Έλληνας να δηλώνει ότι δεν θα αφήσει η Ευρώπη και η Ελλάδα ούτε μια σπιθαμή στα χέρια ενός εχθρού της Κύπρου όταν – τι σπιθαμή; – το 38.6% βρίσκεται υπό παράνομη εισβολή, παράνομη κατοχή; Γι’ αυτή θα μιλήσει, γιατί απέφυγε;
Αφήνω τον Χριστοδουλίδη, πρόεδρο της Κύπρου, ήταν ο ευγενής οικοδεσπότης. Αφήνω τον Macron, o οποίος – όπως ανέφερε – δεν πήγε για την Κύπρο, πήγαν για τη ναυσιπλοΐα και το εμπορικό. Ο Μητσοτάκης πουλάει στο εσωτερικό της χώρας ότι πήγε για την Κύπρο, αλλά στην Κύπρο που πήγε, δεν μίλησε για την κατοχή. Και ποιο είναι το μέγιστο πρόβλημα της Κύπρου, που χρειάζεται τη συμπαράστασή μας; Είναι η κατοχή – δεν είναι τώρα ένα βλήμα, που ξέφυγε από τους Χεζμπολάδες και πήγε στις βρετανικές βάσεις, που δεν είναι καν κυρίαρχο έδαφος της Κύπρου – διότι, ξέρετε, πρέπει να ξεχωρίζουμε ανάμεσα στη νήσο Κύπρο και στην Κυπριακή Δημοκρατία.
Δείτε αυτή τη δημοσίευση στο Instagram.
Με τις συμφωνίες του 1960, για τις οποίες ευθύνεται η δεξιά ΕΡΕ, ΝΔ πήραμε το 97% του νησιού – αφήνω την κατοχή, που ήρθε μετά – το 3% παρέμεινε ως κυριαρχία στους Βρετανούς. Και τι ευθύνη έχει η Κυπριακή Δημοκρατία; (…) Με τις συμφωνίες του 1960 – κακώς, και πρέπει να φύγουν οι βάσεις.
Στο Σχέδιο Ανάν, το 5ο – αυτό, που απέρριψε ο κυπριακός λαός, προβλεπόταν ότι αυτές οι τρεις βάσεις – όχι μόνο θα παρέμεναν κυρίαρχες, αλλά θα αποκτούσαν και θαλάσσιες ζώνες. Δηλαδή, η ΑΟΖ 200 μίλια μπροστά τους, στα νότια της Κύπρου θα ήτανε βρετανική.
Εγώ ελπίζω – και αν έχουμε κάποια σοφία – θα πρέπει τα ελληνικά οπλικά συστήματα, που πήγαν τώρα, να μείνουν εκεί [στην Κύπρο] – η γεωπολιτική κατάσταση μας το επιτρέπει τώρα να μείνουν. Γιατί δεν μπήκανε οι Τούρκοι και μείνανε στην κατεχόμενη Κύπρο, φύγανε; Είχαν υποσχεθεί το 1974 τον Οκτώβριο στον ΟΗΕ ότι θα τα αποσύρουνε. Τα αποσύρανε; Ο Γεώργιος Παπανδρέου έστειλε μια μεραρχία για να προασπιστεί την Κύπρο από τυχόν μελλοντική εισβολή. Όταν η Χούντα τα βρήκε με τους Βρετανούς και τους Τούρκους για διχοτόμηση, την απέσυρε, όπως και όλο τον βαρύ οπλισμό της ελληνικής μεραρχίας, τον οποίο μπορούσε να τον αφήσει, γιατί δεν γνώριζε κανείς με ακρίβεια ποιος ήταν αυτός.
– Ερ: Το θέμα Κύπρος και Νato;
– Νίκος Κοτζιάς: “Στις Συνθήκες της Ζυρίχης και του Λονδίνου υπήρχε μαζί με τις τρεις συμφωνίες, η συμφωνία των εγγυήσεων, της Συμμαχίας και εκείνη για τις αγγλικές βάσεις λίγο αργότερα, μια παράνομη, δηλαδή μυστική συμφωνία, που προέβλεπε δύο πράγματα: την ένταξη της Κύπρου στο Nato και την καταπολέμηση του κομμουνισμού στην Κύπρο, δηλαδή να βγει παράνομο το ΑΚΕΛ. Το δεύτερο δεν έγινε – για το πρώτο, ο Μακάριος χτύπησε την πόρτα του Nato και εκεί οι Βρετανοί αρνήθηκαν, βάλαν βέτο. Γιατί; Για να μη βάλουν τους Αμερικάνους και τους πάρουνε τον έλεγχο – είναι οι εσωτερικές αντιθέσεις του συστήματος.
Δεν είναι της στιγμής τέτοια συζήτηση. Εγώ φοβάμαι πάρα πολύ ότι δεν θέλουν να μιλάνε για κατοχή, σα να την έχουν εξαφανίσει. Θέλετε να σας θυμίσω ότι ο κ. Μητσοτάκης, στην πρώτη ομιλία, που έκανε στον ΟΗΕ σαν πρωθυπουργός της χώρας τον Σεπτέμβριο του 2019 ξέχασε να αναφερθεί – ο πρώτος Έλληνας πρωθυπουργός – στην κατοχή της Κύπρου; Εγώ πιστεύω ότι αυτή είναι κακή πολιτική επιλογή.
Οι πόλεμοι της Γάζας, της Ουκρανίας και του Ιράν υπογραμμίζουν την ανάγκη τροφοδοσίας σε ανταλλακτικά και πυρομαχικά. Εμείς εξαρτόμαστε από το τι θέλουν οι Αμερικάνοι, ενώ οι Τούρκοι έχουν αναπτύξει μια δικιά τους βιομηχανία με δισεκατομμύρια εξαγωγών, που βρίσκεται υπό αντιγραφή και σε συνεργασία με δυτικοευρωπαϊκές χώρες – ιδιαίτερα να σημειώσω ότι η μεγαλύτερη στρατιωτική συνεργασία και συμμαχία, που έχει η Τουρκία είναι με την Ισπανία, η οποία τους παρήγαγε και το αεροπλανοφοράκι, που έχουνε τώρα στο Αιγαίο. Ακόμη, μαζί με τους Τούρκους έφτιαξε μια πρωτοβουλία για την προστασία των πολιτισμών, όπως κάναμε εμείς με την Κίνα, την Αίγυπτο, το Μεξικό, το Περού.
Οι ισορροπίες με την Τουρκία είναι δύσκολες. (…) Οι Τούρκοι είχανε από το 1954 σχέδιο διχοτόμησης της Κύπρου. Από το 1955 άρχισαν να το υιοθετούν οι Βρετανοί με την τριμερή στο Λονδίνο. Οι Τούρκοι από το 1973 – βρήκαν τη Χούντα στην αδυναμία – έχουνε σχέδιο διχοτόμησης του Αιγαίου και έχουνε προωθήσει συστατικά αυτής της διχοτόμησης. (…)”
Δείτε αυτή τη δημοσίευση στο Instagram.
> Παύλος Γερουλάνος (Βουλή, 19.03): “Ο κύριος υπουργός Άμυνας με αυτά τα λόγια, εμμέσως αλλά σαφώς, εμπλέκει την Ελλάδα στην πολεμική σύρραξη. Το εννοούσε ή του ξέφυγε; Η Ελλάδα προστατεύει το επίπεδο ζωής των Ελλήνων πολιτών συμμετέχοντας σε ένα πόλεμο, που εκτοξεύει το κόστος ζωής των Ελλήνων πολιτών; Και το επίπεδο ζωής των Ελλήνων πολιτών προστατεύεται με τη συμμετοχή μας στον πόλεμο ή με τη συμμετοχή μας στην προσπάθεια ειρήνευσης;”
> ΚΚΕ: “Οι ωμές δηλώσεις του υπουργού Εθνικής Άμυνας ότι η ελληνική πυροβολαρχία Patriot, που βρίσκεται στη Σαουδική Αραβία κατέρριψε ιρανικούς βαλλιστικούς πυραύλους για να προστατεύσει εγκαταστάσεις πετρελαίου, αποτελούν κυνική ομολογία της ενεργού συμμετοχής της Ελλάδας στον βρώμικο πόλεμο στη Μέση Ανατολή και των μεγάλων κινδύνων για τους Έλληνες στρατιωτικούς, που βρίσκονται εκτός συνόρων.
Ο υπουργός της ‘κουλτούρας των φερέτρων’ έφτασε μάλιστα στο σημείο να καμαρώνει για την εμπλοκή των ελληνικών Ενόπλων Δυνάμεων και να την εμφανίζει ως δήθεν προστασία του λαού από τις υψηλές τιμές της ενέργειας. Έχουν ξεπεράσει κάθε όριο χυδαιότητας για να νομιμοποιήσουν στη συνείδηση του λαού τη συμμετοχή της Ελλάδας στον βρώμικο πόλεμο των ΗΠΑ και του Ισραήλ.
Οι κρίσιμες αυτές εξελίξεις επιβάλλουν τη μέγιστη δυνατή λαϊκή κινητοποίηση για να ανακληθεί εδώ και τώρα η πυροβολαρχία Patriot από τη Σαουδική Αραβία, να επιστρέψουν οι αξιωματικοί και υπαξιωματικοί, τα πλοία του Πολεμικού Ναυτικού και τα αεροπλάνα της Πολεμικής Αεροπορίας, που βρίσκονται εκτός συνόρων σε ιμπεριαλιστικές αποστολές. Να κλείσουν εδώ και τώρα η βάση της Σούδας και όλες οι αμερικανοΝΑΤΟϊκές βάσεις, που αποτελούν ορμητήρια πολέμου και πολεμικό στόχο αντιποίνων.”
> Αλέξης Χαρίτσης (Βουλή, 19.03): “Εμπλέκεται η χώρα μας στον πόλεμο, κ. Δένδια και κ. Μητσοτάκη; Αυτό σημαίνει; Επειδή τα πράγματα είναι πάρα πολύ σοβαρά και πάρα πολύ επικίνδυνα – είναι πρωτοφανώς επικίνδυνα – είχε δεκαετίες η χώρα μας να εμπλακεί με τόσο άμεσο, ενεργό τρόπο σε πολεμικές επιχειρήσεις, δεν έχει κανέναν απολύτως λόγο η κυβέρνηση να στέλνει Patriot για να προστατεύσει το πιο σκληρό θεοκρατικό καθεστώς του πλανήτη, που είναι αυτό της Σαουδικής Αραβίας ή τα συμφέροντα της εταιρείας Aramco και αυτών, που κρύβονται από πίσω της – ενδεχομένως και ελληνικών συμφερόντων.
Η ελληνική συστοιχία πρέπει να επιστρέψει άμεσα στη χώρα. Αυτός ο πόλεμος δεν είναι δικός μας και η κυβέρνηση Μητσοτάκη δεν έχει καμμία λαϊκή εντολή, καμμία δημοκρατική νομιμοποίηση να μας εμπλέκει σε αυτό τον πόλεμο – να σταματήσουν, λοιπόν, τα επικίνδυνα παιχνίδια τώρα. Η Ελλάδα οφείλει να δουλέψει για την ειρήνη και όχι για τον πόλεμο. (…)
Το Κατάρ έχει αντικαταστήσει τα τελευταία χρόνια, λόγω του ουκρανικού, τη Ρωσία ως βασικός προμηθευτής φυσικού αερίου της Ευρώπης.
Φτάνουμε να πληρώνουμε κυριολεκτικά πανάκριβα τους πολεμικούς τυχοδιωκτισμούς των ακροδεξιών Trump και Netanyahu. Και ειδικά στην Ευρώπη και ειδικά στην Ελλάδα, όπου η τιμή του ηλεκτρισμού καθορίζεται σε μεγάλο βαθμό συνολικά από την τιμή του φυσικού αερίου, που σπρώχνει προς τα πάνω την οριακή τιμή συστήματος.”
> Δημήτρης Τζανακόπουλος (Βουλή, 19.03): “(…) Καμμία στρατιωτική επιχείρηση σημαίνει καμμία στρατιωτική επιχείρηση – εκτός αν δεν ξέρετε ελληνικά.
Και βγαίνει σήμερα το ΓΕΕΘΑ και περηφανεύεται. Και βγαίνει ο κ. Δένδιας και παριστάνει τον πολέμαρχο.
Έχω την αίσθηση ότι δεν κατανοείτε τη σοβαρότητα της κατάστασης. Δεν την κατανοείτε, διότι εδώ υπάρχουνε δύο πιθανές εξηγήσεις. Όντως ο κ. Μητσοτάκης σοβαρολογούσε χθες όταν έλεγε ‘Καμμία εμπλοκή της χώρας σε στρατιωτική επιχείρηση’, αλλά αυτό σημαίνει ότι δεν ελέγχει την κυβέρνησή του και τον υπουργό Άμυνας είτε ο κ. Μητσοτάκης κοροϊδεύει τον κόσμο – και δεν ξέρω σε αυτή την κρίσιμη συνθήκη τι από τα δύο είναι πιο επικίνδυνο. Και η σύγχυση επιτείνεται.
Επιτείνεται από τα ήξεις αφήξεις του κυβερνητικού εκπροσώπου, που βγήκε σήμερα στο briefing και έλεγε άρρητα ρήματα – κανένας δεν καταλάβαινε ποια είναι η θέση της κυβέρνησης και με αυτά, που κάνετε – αυτά που δεν έχει κάνει καμμία κυβέρνηση από τη Μεταπολίτευση και μετά τουλάχιστον, εδώ και δεκαετίες, είναι να καταφέρετε να εμπλέξετε τη χώρα σε πόλεμο πρώτον και να τη μετατρέψετε σε στόχο. Το έχετε καταλάβει ότι έχετε μετατρέψει την Ελλάδα σε στόχο;
Και δεν υπάρχει μεγαλύτερο μνημείο αναξιοπρέπειας και υποτέλειας από τη δήλωση του κ. Δένδια ότι η ενέργεια αυτή προστατεύει – λέει – το βιοτικό επίπεδο των Ελλήνων πολιτών. Με ποιο τρόπο; Κάνοντας τη χώρα στόχο;
Είναι καθαρό σε όλους ότι είστε επικίνδυνοι και βάζετε τη χώρα σε περιπέτειες για να ικανοποιήσετε τον Trump και τον εγκληματία πολέμου και γενοκτόνο Netanyahu. Έχετε εμπλέξει τη χώρα σε αδιανόητη περιπέτεια.”
> Άγγελος Συρίγος (στην εκπομπή ‘News 2.0’, Νaftemporiki TV, 19.03, εδώ): “Άρθρο 51 του Καταστατικού Χάρτη του ΟΗΕ – νόμιμη άμυνα. Όταν πυροβολεί κάποιος κι εσύ αποτρέπεις τη σφαίρα να χτυπήσει το θύμα είναι άμυνα – εκ προοιμίου αυτό το πράγμα. Οποιοσδήποτε και να είναι το θύμα, από την ώρα που δέχεται ένα πυροβολισμό, οποιοσδήποτε τον βοηθάει να μη σκοτωθεί είναι βοήθεια στην άμυνά του. Από την ώρα, που αποτρέπεις μια επίθεση – προσέξτε, δεν πυροβολείς, δεν στέλνεις τον πύραυλο σε εκείνον, που σου έχει επιτεθεί, αποτρέπεις τον πύραυλο, που έχει εκτοξευθεί να πετύχει τον στόχο του – πιο νόμιμη άμυνα δεν υπάρχει. Είναι ο ορισμός της νόμιμης άμυνας, κατά το διεθνές δίκαιο.”
> Σία Αναγνωστοπούλου: “Προσέξτε τώρα, λέει κάτι λογικό ο κ. Συρίγος ξεχνώντας το παράλογο της υπόθεσης. Επικαλείται τον Καταστατικό Χάρτη του ΟΗΕ, έχοντάς τον κουρελιάσει οι εμπλεκόμενοι – αυτοί που ξεκίνησαν αυτό τον παράλογο και παράνομο πόλεμο, Ισραήλ και ΗΠΑ.
Δεν είχε, λοιπόν, καμμία δουλειά, απολύτως καμμία δουλειά, σύμφωνα με τον Καταστατικό Χάρτη του ΟΗΕ, η Ελλάδα να είναι εκεί και να αμυνθεί. Αμύνεται κάποιος όταν δικά του συμφέροντα, το δικό του έδαφος ή σε μία επικράτεια, στην οποία, ας πούμε στην ΕΕ, εκεί χρειάζεται να αμυνθεί για κάτι.
Πρώτον, οι Patriot τι δουλειά έχουν εκεί και γιατί να είναι εκεί και να διακινδυνεύουν οι Έλληνες αξιωματικοί και οι στρατιώτες σε αυτή την περιοχή; Δεύτερον, συμμετέχουν – όπως και να το χρυσώσει το χάπι η κυβέρνηση – σε έναν ενεργό πόλεμο. Και τι υπερασπιζόταν ακριβώς η συστοιχία των Patriot, η πυροβολαρχία εκεί πέρα, στη Σαουδική Αραβία; Την Aramco; Γιατί έδαφος εθνικό δεν υπερασπιζότανε. Δεν αφορά άμυνα, είναι καθαρή εμπλοκή σε ενεργό πόλεμο.
Τα πράγματα έχουνε σοβαρέψει πάρα πολύ. (…) Στη συμφωνία, εναντίον της οποίας είμαστε από το 2021 και ως Ενιαίος ΣΥΡΙΖΑ είχαμε καταψηφίσει, που είχε υπογράψει ο κ. Παναγιωτόπουλος τότε, οριζόταν ότι χρειάζεται εθνικό πλαίσιο για να ενεργοποιηθεί. Ποιο είναι το εθνικό πλαίσιο;
Τα πατριδοκάπηλα του κ. Δένδια πρέπει να σταματήσουν – βέβαια, δεν είναι μόνος του, είναι από πίσω του ο κ. Μητσοτάκης, ο ίδιος ο πρωθυπουργός. Πρέπει να σταματήσουν τώρα γιατί έχει μπει σε άλλη πίστα, πολύ επικίνδυνη αυτός ο πόλεμος.”
Δείτε αυτή τη δημοσίευση στο Instagram.
Δείτε αυτή τη δημοσίευση στο Instagram.
Δείτε αυτή τη δημοσίευση στο Instagram.
Δείτε αυτή τη δημοσίευση στο Instagram.
