Οι προτάσεις του ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ για τα ομόφυλα ζευγάρια, η συνέντευξη Στ. Κασσελάκη και οι αντιδράσεις

Πρόταση νόμου με 16 άρθρα, σχετικά με την άρση των διακρίσεων λόγω φύλου στο οικογενειακό δίκαιο, την κατοχύρωση του δικαιώματος γάμου και τη δυνατότητα απόλαυσης όλων των δικαιωμάτων, που απορρέουν από αυτόν (τεκνοθεσία, ιατρικά υποβοηθούμενη αναπαραγωγή κ.α.) για τα ομόφυλα ζευγάρια κατέθεσαν οι βουλευτές του ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ στις 08/01.

Όπως σημειώνεται, χρειάζεται ερμηνεία υπό το φως των σημερινών συνθηκών – κάτι που απομακρύνει από την επιχειρηματολογία για τη φύση και τα βιολογικά κριτήρια ως καθοριστικών για τον προσδιορισμό ζητημάτων συναφών με το φύλο. Η συγγένεια προτείνεται να εγκαθίσταται πάνω στην κοινή συμφωνία των μερών για την προσφυγή τους σε υποβοηθούμενη αναπαραγωγή, που δεν μπορεί να γίνει παρά μόνο μέσω παρένθετου τρίτου. Επιπλέον, συστήνεται ορολογική διόρθωση, με χρήση για παράδειγμα της γονεϊκότητας αντί της πατρότητας και της δυνατότητας επιλογής των όρων ‘Γονέας Ι’ και ‘Γονέας ΙΙ’ αντί μητέρα και πατέρας.

Στην αιτιολογική έκθεση αναφέρεται ότι ο γάμος μεταξύ ζευγαριών του ίδιου φύλου αναγνωρίζεται ήδη σε 14 χώρες-μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης (Αυστρία, Ολλανδία, Βέλγιο, Γερμανία, Μάλτα, Ιρλανδία, Φινλανδία, Γαλλία, Δανία, Λουξεμβούργο, Ισπανία, Σουηδία, Πορτογαλία, Σλοβενία) και σε 18 του Συμβουλίου της Ευρώπης (πέραν των παραπάνω, σε Ηνωμένο Βασίλειο, Ελβετία, Νορβηγία, Ισλανδία).

Η τεκνοθεσία από ζευγάρια ίδιου φύλου συναντάται σε αρκετά ευρωπαϊκά κράτη (Ανδόρα, Αυστρία, Βέλγιο, Κροατία, Δανία, Φινλανδία, Γαλλία, Γερμανία, Ισλανδία, Ιρλανδία, Λουξεμβούργο, Μάλτα, Ολλανδία, Νορβηγία, Πορτογαλία, Ισπανία, Σλοβενία, Σουηδία, Ελβετία, Ηνωμένο Βασίλειο), ενώ υπάρχουν εκεί και διαδικασίες ιατρικώς υποβοηθούμενης αναπαραγωγής.

Επισημαίνεται ότι τα δικαιώματα των ΛΟΑΤΚΙ+, σύμφωνα με το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Ψήφισμα της 14ης Σεπτεμβρίου 2021 είναι ανθρώπινα. Η ΕΕ έχει διαμορφώσει ήδη μια ειδική στρατηγική για την περίοδο 2020-2025, φιλοδοξώντας να μετατραπεί σε μια πραγματική Ένωση Ισότητας.

Υπογραμμίζεται, ακόμη, ότι τα ζητήματα οικογενειακού δικαίου μπορεί να ρυθμίζονται από τα κράτη-μέλη, όμως, στο περιθώριο εφαρμογής του ευρωενωσιακού δικαίου υφίσταται νομολογία του Δικαστηρίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Παράλληλα, στο πλαίσιο του Συμβουλίου της Ευρώπης, το Δικαστήριο Δικαιωμάτων του Ανθρώπου, στηριζόμενο αντίστοιχα στη Χάρτα Θεμελιωδών Δικαιωμάτων και την Ευρωπαϊκή Σύμβαση Δικαιωμάτων του Ανθρώπου έχει προχωρήσει σε σημαντικές επεκτάσεις και συμπεριλήψεις των ομόφυλων ζευγαριών σε αντίστοιχα δικαιώματα.

Όπως υπενθυμίζεται, το διάστημα 2015 – 2019 στην Ελλάδα πραγματοποιήθηκαν μια σειρά μείζονες παρεμβάσεις:

1. το σύμφωνο συμβίωσης για ομόφυλα ζευγάρια, ακριβώς όπως προβλεπόταν για τα ετερόφυλα ζευγάρια (ν. 4356/2015)
2. η νομική αναγνώριση της ταυτότητας φύλου (ν. 4491/2017)
3. το δικαίωμα αναδοχής τέκνων από ομόφυλα ζευγάρια (ν. 4538/2018).

Με δεδομένο ότι στην ετήσια κατάταξη 49 ευρωπαϊκών χωρών, που διενεργεί η ILGA-Europe για τα δικαιώματα των LGQBT+, με κριτήριο τη νομοθεσία και τις πολιτικές που ασκούνται, η Ελλάδα καταλαμβάνει σήμερα τη 13η θέση στις 27 της ΕΕ και τη 17η στο σύνολο των 49 χωρών, με επίδοση μόλις πάνω από τη βάση, στο 58% θεωρούνται αναγκαία αναλυτικά τα εξής (πατώντας το κάθετο βελάκι κάτω αριστερά για να αλλάζει σελίδα):

Ο Στ. Κασσελάκης σε συνέντευξη στη Μάρα Ζαχαρέα την Πέμπτη 11/01 σχολίασε την επιλογή του πρωθυπουργού να μην επιβάλει κομματική πειθαρχία για την ψήφιση του νόμου, που αναμένεται να παρουσιαστεί στην Ολομέλεια της Βουλής μέχρι τα τέλη Φεβρουαρίου: “Το να ωθεί τους βουλευτές του στην αποχή και να το αποκαλεί αυτό αξιοπρεπή στάση είναι πολιτική δειλία. Δηλαδή, σε ένα θέμα ανθρωπίνων δικαιωμάτων είναι δυνατό να προσκαλείς έμμεσα και άμεσα τους βουλευτές σου να απόσχουν; Τι ηγετικότητα είναι αυτή; Τι πιστεύει ο ίδιος; Όντως πιστεύει ότι είναι σημαντικό για την κοινωνία; Εάν ναι, να επιβάλει κομματική πειθαρχία, όπως θα επιβάλει ο ΣΥΡΙΖΑ, (…) που δεν πρόκειται να σταθεί ποτέ απέναντι στην κοινωνική πρόοδο. Είναι ατελές το νομοσχέδιο. (…) Στα ανθρώπινα δικαιώματα το timing είναι χθες. (…) Θέλω να ξέρουν όλοι ότι αυτό το νομοσχέδιο, όταν είναι να έρθει στη Βουλή, θα περάσει χάρη στον ΣΥΡΙΖΑ. (…) Η αγάπη κάνει την οικογένεια. (…) Ελπίζω να μπορέσουμε να προωθήσουμε την εκκλησία σε ένα τρόπο, με τον οποίο βελτιώνεται η συμπεριφορά και η αλληλεγγύη μεταξύ των συμπολιτών μας. (…) Νομίζω ότι ο πρωθυπουργός εγκολπώνεται τη νοοτροπία του κ. Σαμαρά για να δαιμονοποιήσει λέξεις (όπως Γονέας 1, Γονέας 2) – αυτό μόνο ελαφρότητα δείχνει. (…) Έχει δίκιο ο πρωθυπουργός σε δύο πράγματα. Πρώτον, ότι δεν παίρνουμε κάτι από κάποιον για να το δώσουμε σε κάποιον άλλο. Αυτό είναι κάτι σημαντικό, σωστά. Το δεύτερο, αφορά τον κ. Ανδρουλάκη, ότι δεν πρόκειται να δέσει τα κορδόνια του. Εάν η στάση του πρωθυπουργού είναι πολιτικής δειλίας σε σχέση με την αποχή του κόμματός του, του κ. Ανδρουλάκη είναι πολιτικής εκμετάλλευσης. Είναι δυνατόν ο πρόεδρος ενός προοδευτικού κόμματος να βασίζεται στην ψήφο του κ. Πλεύρη και του κ. Βορίδη για να αποφασίσει ο ίδιος τι θα κάνει σε ζήτημα ανθρωπίνων δικαιωμάτων; Είναι άκρως καιροσκοπικό αυτό και να είστε σίγουρη ότι ο ΣΥΡΙΖΑ ποτέ δε θα σκεφτόταν έτσι σε ένα τέτοιο ζήτημα.”

Σχετικά με την απάντηση, που έδωσε ο Ν. Ανδρουλάκης σε συνέντευξη στο Open ότι μετά τις ευρωεκλογές θα αναλάβει πρωτοβουλίες για ανασύνθεση του προοδευτικού χώρου, της κεντροαριστεράς από τη βάση σημείωσε: “Ας βρει πρώτα ο ίδιος την κατάσταση, την οποία αντιμετωπίζει με τον πρωθυπουργό, που τον έχει ως εκβιαζόμενο πρόεδρο της ήσσονος αντιπολίτευσης. Έχει κάνει μήνυση εναντίον του πρωθυπουργού ο κ. Ανδρουλάκης; Είναι ο πολιτικός προϊστάμενος της ΕΥΠ. Είναι αποδεδειγμένο ότι η ΕΥΠ τον παρακολουθούσε. Για ποιο λόγο δεν πηγαίνει σε αυτό το επόμενο βήμα να ξέρουμε επιτέλους τι τρέχει εκεί; Πώς ο ΣΥΡΙΖΑ θεωρητικά θα συναλλασσόταν με ένα κόμμα, το οποίο είναι υπερχρεωμένο στις τράπεζες και με ένα πρόεδρο, ο οποίος είναι εκβιαζόμενος; Ο προοδευτικός χώρος θα εκφραστεί μέσω του ΣΥΡΙΖΑ.”

Την Παρασκευή (12/01) συνεδρίασε η Πολιτική Γραμματεία του ΣΥΡΙΖΑ – ΠΣ – προηγουμένως παρατηρήθηκαν διαφορετικές προσεγγίσεις για το θέμα των ομόφυλων ζευγαριών από στελέχη του κόμματος. Ο διευθυντής της Κοινοβουλευτικής Ομάδας, Γιώργος Τσίπρας είπε στην εκπομπή Κontra24: “Το θέμα της κομματικής πειθαρχίας το άκουσα από την τηλεόραση, οπότε δεν έχω να σας πω κάτι. Δεν υπάρχουν δύο γραμμές αλλά δεν έγινε μεγάλη συζήτηση για να συμμετέχω και να έχουμε άποψη. Υπάρχουν προβληματισμοί και ειδικά όσον αφορά την τακτική της κυβέρνησης με την αποχή. Έχω τη γνώμη ότι δεν πρέπει να διευκολύνουμε τη ΝΔ.” Ο τομεάρχης Δικαιοσύνης, Γιάννης Σαρακιώτης διαφώνησε με την κομματική πειθαρχία, ενώ ο κοινοβουλευτικός εκπρόσωπος, Νίκος Παππάς είχε δηλώσει ότι “η ψήφος του ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ δεν είναι ούτε τζάμπα, ούτε παντός καιρού”. Η Αθηνά Λινού, που ο άντρας της διατηρεί στενούς δεσμούς με την εκκλησία είχε αναφέρει: “Δεν ξέρω αν υπήρξε κάποια επιτροπή Ηθικής και Δεοντολογίας, που να συμβουλεύτηκε ο ΣΥΡΙΖΑ” – πριν λίγες εβδομάδες παραιτήθηκε από τομεάρχης Παιδείας. Ο βουλευτής Μαγνησίας, Αλέξανδρος Μεϊκόπουλος έκανε γνωστό πως διατηρεί ενστάσεις για την τεκνοθεσία από ομόφυλα ζευγάρια.

“Εάν ένας βουλευτής του ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ δεν ψηφίσει το σχέδιο νόμου, που θα φέρει η κυβέρνηση δε θα διαγραφεί.”, διευκρίνισε σε συνέντευξη στο Mega την Παρασκευή το απόγευμα η εκπρόσωπος Τύπου, Δώρα Αυγέρη. Σε άλλο μήκος κύματος είναι η ανάρτηση του προέδρου του ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ.

συνέντευξη Γιώργου Καπουτζίδη στο Πρώτο Πρόγραμμα