Qui sème la misère, récolte la colère

Στον απόηχο των μεγαλύτερων διαδηλώσεων στη χώρα εδώ και δεκαετίες, με περισσότερους από τρία εκατομμύρια πολίτες στον δρόμο, σε απάντηση στην αύξηση του ορίου συνταξιοδότησης από τα 62 στα 64 χρόνια, ο πρόεδρος της Γαλλίας έκανε διάγγελμα στις 17/04. Παραδέχτηκε ότι γύρω από τη νομοθετική πρωτοβουλία δε βρέθηκε συναίνεση ούτε έτυχε αποδοχής, προσθέτοντας ότι λυπάται και ότι προσβλέπει σε ένα καινούριο συμβόλαιο για τον εργασιακό βίο, με καλύτερο διαμοιρασμό του πλούτου.

Στρασβούργο (βορειοανατολική Γαλλία) / Frederick Florin, AFP

“Eντελώς εκτός πραγματικότητας”, το έκρινε ο Jean-Luc Mélenchon της Ανυπότακτης Γαλλίας, ενώ σε διάφορες πόλεις οι συγκεντρωμένοι χτυπούσαν κατσαρόλες. “Νέες φανφάρες από τον Ε. Macron, όταν η χώρα δεν έχει ξαναυπάρξει τόσο διαιρεμένη”, σημείωσε η γραμματέας των Οικολόγων, Marine Tondelier. Ραντεβού την 1η Μαΐου, έδωσε ο Fabien Roussel από το Κομμουνιστικό Κόμμα, όπως και τα συνδικάτα για μαζική κινητοποίηση. “Σε ποιο πλανήτη ζει;”, αναρωτήθηκε η επικεφαλής της Γενικής Εργατικής Συνομοσπονδίας (CGT), Sophie Binet. “Μας έδωσε το χέρι αφού μας είχε προσβάλει.” O Aurélien Pradié των Ρεπουμπλικάνων παρατήρησε ότι “Ο πρόεδρος είναι αδαής και η ζωή των Γάλλων, παράλληλο σύμπαν.” Ο Yannick Jadot, πρώην υποψήφιος στις προεδρικές με τους Ευρωπαίους Οικολόγους – Πράσινους έκανε λόγο για “Κενό που επαναλαμβάνεται μέχρι τελικής πτώσης. H βαθειά άρνηση ως πολιτική γραμμή αποφυγής.” “Αδιόρθωτο”, τον χαρακτήρισε το περιοδικό Courrier International (τεύχος 20-26/04).

σκίτσο του Dilem (lemonde.fr) ‘O Μακρόν στους Γάλλους’: “Σας κατάλαβα!” / – “O de Gaulle!” / – “Όχι, ChatGPT”

πρωτοσέλιδο της L’ Humanité (24/04) > ‘Σαν αέρας τέλους ηγεμονίας: Ένα χρόνο μετά την επανεκλογή του, ο E. Macron ξέχασε τι τον υποχρέωνε η ψήφος που του επέτρεψε να παραμείνει στο Elysée’

“Ο Ε. Μacron νομίζει πως είναι ο βασιλιάς της Γαλλίας, δε μας ακούει”, είπαν στον theguardian.com δύο συμμετέχουσες σε συλλαλητήριο. Στις πορείες έλαβαν μέρος νοσοκόμες, εργαζόμενοι με απαιτητική σωματική δραστηριότητα, σε εργοστάσια, την καθαριότητα, τα διυλιστήρια, τα σχολεία, τον πολιτισμό, ενώ παρεμπόδισαν τις μεταφορές. Είχε ξαναπροσπαθήσει να αλλάξει τη δομή του ασφαλιστικού το 2019 και το προανήγγειλε στη δεύτερη προεκλογική του εκστρατεία.

reuters.com

H ηλικία που προσδιορίστηκε, σύμφωνα με το reuters.com, φέρνει τη Γαλλία πιο κοντά στον ευρωπαϊκό μέσο όρο (64.8) και εξακολουθεί να είναι μικρότερη από εκείνη στη Γερμανία, το Ηνωμένο Βασίλειο, την Ιταλία. Επί προεδρίας του σοσιαλιστή François Mitterrand (1981-1995) είχε μειωθεί από τα 65 έτη στα 60 – στη θητεία του συντηρητικού N. Sarkozy (2007-2012) ανέβηκε στα 62. Το ύψος της σύνταξης του Γάλλου πολίτη, με εισφορές 42-43 χρόνων αγγίζει τα 3/4 του μισθού του – το υψηλότερο συγκριτικά με άλλες χώρες του ΟΟΣΑ, με το αντίστοιχο ποσοστό στη Βρετανία να προσδιορίζεται στο 58% και τη Γερμανία στο 53%. Το γαλλικό κράτος δαπανά σε αυτές το 13.6% της οικονομικής του δύναμης, με τον μέσο όρο στον ΟΟΣΑ να είναι 7.7%, ενώ στους συνταξιούχους της καταγράφονται από τα χαμηλότερα επίπεδα φτώχειας (4%) στον ανεπτυγμένο κόσμο.  

είσοδος μουσείου του Λούβρου (27.03) / Christophe Archambault, AFP, Getty Images

“Συμφωνώ μαζί τους”, είπε μια επισκέπτρια στο Μουσείο Orsay (Παρίσι). “Είναι λαός που διαμαρτύρεται πάντα για όσα πιστεύει – σε αντίθεση μ’ εμάς τους Ιταλούς. Το βρίσκω δίκαιο. Τα μουσεία είναι γεμάτa ανθρώπους απ’ όλα τα μέρη του κόσμου. To να βλέπω την παρέμβασή τους σημαίνει ότι κατανοώ καλύτερα τι συμβαίνει αυτή τη στιγμή στη χώρα.”

“Δεν είναι βίαιη, οπότε δε μου φαίνεται κάτι κακό σε όλο αυτό.”, πρόσθεσε ένας Αμερικανός τουρίστας.

Χωρίς να έχει επιχειρηθεί να εξηγηθεί γιατί κρίθηκε απαραίτητη σα μεταρρύθμιση και αν είναι δίκαιη, λόγω για παράδειγμα, της επιμήκυνσης του προσδόκιμου ζωής και λιγότερων γεννήσεων – μεταφέρει σε podcast του theguardian.com η ανταποκρίτρια στη Γαλλία, Angelique Chrisafis – μοιάζει να πείραξε μια χορδή, που αφορά γενικότερα το δίχτυ κοινωνικής προστασίας του κράτους στους πολίτες. Επικρατεί, ακόμη, η αίσθηση ότι είναι προσανατολισμένη σε εκείνους με μικρότερη εξειδίκευση και εισόδημα, σε χειρωνακτικές εργασίες, μέλη της εργατικής τάξης, που βγαίνουν νωρίτερα στην αγορά εργασίας και, άρα, στη σύνταξη. Έχουν προηγηθεί φοροαπαλλαγές σε μεγάλες επιχειρήσεις και τους πολύ πλούσιους.

στο πρωτοσέλιδο της L’ Humanité (24/03) τα λόγια του Β. Ουγκώ: ‘Χθες δεν ήσασταν παρά πλήθος: σήμερα είστε λαός!’ > Αυτή τη διαδικασία μέσα από την κατάληψη της Βαστίλλης περιγράφει και το βιβλίο του Éric Vuillard ‘14η Ιουλίου’, σύμφωνα με την Barbara Stiegler

Η καθηγήτρια πολιτικής φιλοσοφίας Barbara Stiegler σε συνέντευξη στον Hugo Boursier για το politis.fr παρομοιάζει τη συμπεριφορά του προέδρου της Γαλλίας με παίκτη στο καζίνο, “που σίγουρα έχει κάνει και μερικές καλές κινήσεις (οικονομικές, επικοινωνιακές κτλ), όμως τελικά μέθυσε από τη δύναμη μέχρι το σημείο να βυθίσει όλη τη χώρα σε μια κρίση χωρίς επιστροφή.

‘Η εξουσία είναι στον δρόμο’ / revue-ballast.fr

Στη Μακρονία η δημοκρατία έχει αντικατασταθεί από ένα αιρετό καθεστώς, όπου – επειδή ο λαός θεωρείται παράλογος και ανίκανος να κυβερνηθεί μόνος του, πρέπει να του αφαιρεθεί μέσω των εκλογών η ολότητα της εξουσιοδότησής του. Η ιδεολογία σύμφωνα με την οποία η εκλογή υποδεικνύει τους καλύτερους είναι παλιά. Αναπτύχθηκε από τη θεωρία της αντιπροσωπευτικής διακυβέρνησης στα τέλη του 18ου αιώνα κόντρα στη δημοκρατική ιδέα. Στο συγκεκριμένο ιδεολογικό πλαίσιο – που αποτελεί πάντα το δικό μας – οι εκλεγμένοι δε μπορούν να συμπεριλάβουν τον λαό, τη μάζα των ταπεινών, αμόρφωτων τάξεων, που εκείνοι καθοδηγούν παιδαγωγικά. Ο καινούριος αυταρχικός φιλελευθερισμός, που προέκυψε τη δεκαετία του 1930 κατασκευάζει τη συναίνεση μέσω της πολιτιστικής βιομηχανίας.”

σκίτσο του Ben Jennings (inews.co.uk) με αφορμή την ακύρωση της επίσκεψης του βασιλιά Καρόλου στη Γαλλία > “Ίσως θα μπορούσα να μεταπείσω τους διαδηλωτές; Να τους διαβεβαιώσω ότι το να δουλεύεις σε μεγάλη ηλικία δεν είναι τόσο κακό…”

« Macron, Macron, on peut recommencer, Louis XVI, Louis XVI, on l’a déc*pité » scandent les manifestants dans les couloirs du métro de la station de Châtelet à Paris pic.twitter.com/Q00eSNQsyl

— AB7 Média (@Ab7Media) March 18, 2023

στον σταθμό του μετρό Châtelet (Παρίσι, 18/03) οι συμμετέχοντες στην κινητοποίηση φώναζαν το σύνθημα: “Macron, μπορούμε να ξαναρχίσουμε, τον Λουδοβίκο τον 16ο τον αποκεφαλίσαμε”

Ένα σημαντικό μέρος των ψηφοφόρων τον επέλεξαν πέρυσι στις προεδρικές για να μείνει εκτός διακυβέρνησης η ακροδεξιά. Ωστόσο, στις βουλευτικές που ακολούθησαν, ο συνασπισμός γύρω από το πρόσωπό του δε συγκέντρωσε την απόλυτη πλειοψηφία (250/577 έδρες) και το κόμμα της Marine Le Pen βρέθηκε στην αξιωματική αντιπολίτευση με 89 βουλευτές, αφού ο κεντροαριστερός σχηματισμός των Nupes (151 αντιπρόσωποι) απαρτίζεται από κόμματα με αυτόνομη κοινοβουλευτική ομάδα το καθένα. Ο πιο νέος πρόεδρος, πρώην τραπεζίτης, στην πρώτη του θητεία γνώρισε την κρίση με τα ‘Κίτρινα Γιλέκα’ (Gilets Jaunes), με αφορμή τη φορολογία στα καύσιμα.

πρωτοσέλιδο της Libération (29/03) > ‘Γενιά 49.3’: ‘Μας βάζεις στα 64 – εμείς στον Μάη του ‘68’ / ‘Γεννήθηκα για να είμαι’ (λογοπαίγνιο με το όνομα της πρωθυπουργού) / ‘Μεταρρύθμιση των ύπουλων αρουραίων’ 

Η παρούσα κυβέρνηση υπό την Élisabeth Borne, με τον φόβο ότι θα έχανε την ψηφοφορία για το νομοσχέδιο στην κάτω Βουλή στις 16 Μαρτίου, το κατέβασε ως προεδρικό διάταγμα, με ενεργοποίηση του άρθρου 49.3. Όσο υποστήριζε από το βήμα: “Δεν μπορούμε να παίξουμε με το μέλλον των συντάξεων. Αυτή η μεταρρύθμιση είναι απαραίτητη”, οι βουλευτές της αριστεράς τραγουδούσαν τον εθνικό ύμνο. Δύο προτάσεις μομφής δεν πέρασαν, για εννιά ψήφους.

Στη συνέχεια, η οργή ξεχείλισε και πήρε διαστάσεις πολιτικής κρίσης. “Θα πάμε μέχρι την απόσυρσή του”, φώναζαν οι διαδηλωτές. Η είσοδος του δημαρχείου του Bordeaux τέθηκε στις φλόγες, έγινε ρίψη σκουπιδιών σε εκείνες δικαστηρίων, αστυνομικών τμημάτων και στη Marseille μετρητών αερίου και ηλεκτρικού ρεύματος, ενώ οι δυνάμεις ασφαλείας κατηγορήθηκαν για υπέρμετρη, δυσανάλογη χρήση βίας, με ανεδαφικές συλλήψεις, τραυματισμούς και μικρές ‘συγκρούσεις’ να διαδραματίζονται στους δρόμους της χώρας. Μετά από κινητοποιήσεις για το περιβάλλον στα δυτικά δύο άνθρωποι βρέθηκαν σε κώμα.

πρωτοσέλιδο της Libération (14/04) > ‘Συνταγματικό Δικαστήριο σε απόλυτη ηρεμία > Επικύρωση ή απόρριψη, δημοψήφισμα… οι αποφάσεις που αναμένονται θα καθορίσουν την εξέλιξη της πολιτικής και κοινωνικής κρίσης, η οποία ταρακουνά τη χώρα εδώ και τρεις μήνες’

To Συνταγματικό Δικαστήριο (Le Conseil constitutionnel), απέναντι από το μουσείο του Λούβρου ενέκρινε τη μεταρρύθμιση (14/04), απορρίπτοντας το αίτημα της αριστεράς για διεξαγωγή δημοψηφίσματος και o πρόεδρος, που θεωρείται αποδυναμωμένος, την υπέγραψε τη νύχτα έχοντας σε κάποια στιγμή των τριών μηνών διαμαρτυριών αναφέρει: “Όσο περιμένουμε, τόσο χειρότερο θα γίνεται. Δε μου αρέσει, θα προτιμούσα να μην το κάνω. Αφορά το αίσθημα ευθύνης.”

Την επομένη του διαγγέλματός του (18/04), οι Παριζιάνοι που μίλησαν στο ΑFP φάνηκαν σκεπτικοί.

– Patricia, διορισμένη διευθύντρια συνταξιοδοτικού ταμείου: “Είμαι κάπως απογοητευμένη, με την έννοια ότι η εντύπωσή μου είναι ότι δεν είχε κάτι καινούριο. Περίμενα περισσότερα νέα πράγματα, χειροπιαστά. Στην υγεία, έγινε γνωστό ότι θα υπάρχει ένας θεράπων γιατρός για όποιον επηρεάζεται από χρόνιες παθήσεις, αλλά πώς θα το οργανώσουμε; Είναι εύκολο να το λέμε – πολύ καλό – όμως, με ποιους τρόπους θα φτάσουμε εκεί;”

– Χavier, μηχανικός στις κατασκευές: “Δεν υπήρξε κάποια προετοιμασία, όσο κι αν ισχυρίστηκε ότι θέλει να ανανεώσει τον διάλογο – δεν πρότεινε κάτι. Εντάξει, οι εργασιακές συνθήκες – τα συνδικάτα νιώθουν κάπως ταπεινωμένα. Για την ώρα, δε θέλουν να διαπραγματευθούν. Σε εκατό μέρες, δεν ξέρω τι θα κάνουμε.”

πρωτοσέλιδο της Libération (31/01) > ‘Συντάξεις: Όλοι οι Γαλάτες αντιστέκονται’

– Geoffroy, αυτοαπασχολούμενος στο ψηφιακό μάρκετινγκ: “Είναι πάντως κρίμα που κατέληξε να επιθυμεί τις διαβουλεύσεις – μάλλον χρειαζόταν να έχουν γίνει πριν. Εννοώ ότι δεν άκουσα τίποτα, απλά επειδή μιλά τελείως μόνος του εδώ και πολλούς μήνες, για να μην πω χρόνια. Προσπερνά γρήγορα, σε δυο – τρεις φράσεις ό,τι απασχολεί τους Γάλλους, μετά ταχύτατα περιγράφει τα δικά του σχέδια και αυτά είναι που προτεραιοποιεί – ωστόσο, θα έπρεπε να είναι και δικά μας – ένα κοινό πρόγραμμα. Όχι – πάντα εκείνος, εκείνος, εκείνος και ποτέ εμείς – δε λειτουργεί ποτέ συμπεριληπτικά σε ό,τι προτείνει.”

‘ομάδα υποδοχής’ του προέδρου Μacron (19/04) από μέλη της Δημοκρατικής Συνομοσπονδίας Εργατών (CFDT) στην περιοχή Muttersholtz (βορειοανατολική Γαλλία), με πλακάτ: ‘Emmanuel, έλα να δουλέψεις λίγο τη νύχτα για να δεις’ (reuters.com, Elizabeth Pineau) 

“Χρησιμοποιώ τον χορό για να παλέψω.”, μετέφερε στο γαλλικό πρακτορείο (ΑFP) η Ματθίλδη. “Πρόκειται για μια πράξη αντίστασης, μπαίνοντας σε αυτή από τη χαρά, για να δηλώσουμε ότι αποτελεί ένα χώρο που δε θα μας πάρουν, ότι θα συνεχίσουμε να διεκδικούμε, να αντιστεκόμαστε, να είμαστε ευτυχισμένοι. Οι στίχοι του τραγουδιού μας αναφέρουν: ‘Όχι απομονωμένοι σε ένα πλανήτη σε υπερθέμανση. Συντάξεις – κλίμα, ίδια μάχη’.

Για μας, είναι πολύ σημαντικό να φέρουμε το συγκεκριμένο μήνυμα επειδή υπάρχει ένας δυναμικός τόπος ανάμεσα στα δύο. Σήμερα, κάθε μεταρρύθμιση που προσπαθεί να αλλάξει το είδος οργάνωσης της κοινωνίας, μη λαμβάνοντας υπόψη τις κλιματικές παραμέτρους και το γεγονός ότι οδηγούμαστε στο χάος αναφορικά με αυτό θέμα, είναι εκτός εποχής. Είμαι γυναίκα που χορεύει στον δρόμο, καταλαμβάνω δημόσιο χώρο με το σώμα μου, το αξιοποιώ σα μέσο αμφισβήτησης, πολιτικής έκφρασης, απαλλαγής από το ανδρικό βλέμμα. Δεχόμαστε σεξιστική κριτική ή μας αντιμετωπίζουν σαν παιδιά: ‘είσαι αστεία’, ‘ασήμαντο αυτό που κάνετε’. Ορισμένοι δε γνωρίζουν την ιστορία των κινημάτων – ο χορός και τα τραγούδια πήγαιναν πάντα μαζί με τον αγώνα.”

“Είμαστε εδώ, ακόμη κι αν ο Macron δεν το θέλει” , “Μη με αποκαλείτε πλέον δημοκρατία, αλλά Μακρονία”, ήταν μερικά από τα συνθήματα των εργαζομένων στον σιδηρόδρομο, που εισέβαλαν σε κτίριο του Χρηματιστηρίου Euronext (20.04 / Courbevoie, κοντά στο Παρίσι)

πρωτοσέλιδο της Libération (24/04) > ‘Ένα χρόνο μετά την επανεκλογή Macron, η κατσαρόλα νιώθει τη θερμότητα: Έχοντας υποστεί φθορά από τους τρεις μήνες και πλέον αντιπαράθεσης γύρω από τη μεταρρύθμιση των συντάξεων, όλο και πιο χαμηλά στις δημοσκοπήσεις και χωρίς καθαρή πλειοψηφία στην Εθνοσυνέλευση, ο πρόεδρος προσπαθεί να ανακτήσει τον έλεγχο. Έχει δουλειά.’ / η κατοχή κατσαρολικών απαγορεύτηκε “ως τρομοκρατική απειλή” και αφαιρέθηκαν από τις τσάντες διαδηλωτών στην πρόσφατη περιοδεία του στην πόλη Ganges (νότια Γαλλία) > ως μορφή πολιτικής διαμαρτυρίας χρονολογείται από την εποχή της μοναρχίας του Λουδοβίκου Φιλίππου Ι (1830-1848), που στιγματίστηκε από επαναστάσεις όσων εναντιώνονταν στο στέμμα

Γράφοντας για το βιβλίο του Kevin Brookes, ‘Γιατί ο νεοφιλελευθερισμός απέτυχε στη Γαλλία: Πολιτική κοινωνιολογία της εξάπλωσης αυτών των ιδεών (1974-2012)’, ο Michael C. Behrent μεταφέρει στο booksandideas.net (06/22) ότι αυτό συμβαίνει παρά το ότι η χώρα έχει φιλελεύθερη παράδοση (Constant, Tocqueville, Bastiat) και συνέβαλε κατά τη διάρκεια του 20ου αιώνα στην εξέλιξη της νεοφιλελεύθερης οικονομικής σκέψης μέσω της ομάδας Mont Pelerin (MPS) και των νέων οικονομολόγων (nouveaux économistes). Όπως σημειώνεται, το 2008 θεωρούταν ότι διαθέτει το τρίτο πιο γενναιόδωρο κοινωνικό κράτος της δυτικής Ευρώπης, με χαρακτηριστικά παρεμβατισμού.

Έχοντας στο παρελθόν προσελκύσει το ενδιαφέρον διανοούμενων, αντλώντας έμπνευση ο ίδιος από τις ιδέες του φιλόσοφου Paul Ricœur, φαίνεται να χάνει την υποστήριξή τους. O ιστορικός, κοινωνιολόγος Pierre Rosanvallon σε συνέντευξή του στη Libération διέκρινε στον πρόεδρο της Γαλλίας “μια αλαζονεία, που τροφοδοτείται από κοινωνική άγνοια, μη μπορώντας να λάβει υπόψη την έντονη ανησυχία των πολιτών”.

‘Μargaret Μacron – Αυτή τη φορά θα νικήσουμε’ / Gerard Cambon, Le Pictorium, Maxppp, marianne.net

O S. Zizek το Μάιο του 2017 διερωτήθηκε στον independent.co.uk εάν μας επιτρέπεται τουλάχιστον να θέσουμε το ερώτημα: “Ναι, ο E. Macron είναι φιλοευρωπαίος, αλλά ποιου είδους Ευρώπη εκπροσωπεί; Μήπως εκείνη της οποίας η αποτυχία θρέφει τον λαϊκισμό της Μ. Le Pen, την ανώνυμη στην υπηρεσία του νεοφιλελευθερισμού με ανθρώπινο πρόσωπο; Αυτό είναι το καίριο: ναι, η Μ. Le Pen αποτελεί απειλή, ωστόσο δε μπαίνουμε σε ένα κύκλο, όπου πολεμάμε το αποτέλεσμα, στηρίζοντας την αιτία του; Και οι δύο σκιαγραφούνται ως αντισυστημικοί. Εκείνη προσφέρει μια θηλυκοποιημένη εκδοχή της βιαιότητας εναντίον της μετανάστευσης και του ανταγωνισμού με τις μη πατριωτικές οικονομικές ελίτ. Ο E. Macron είναι το κεντρώο αουτσάιντερ, όμως μοιάζει σα να στέκεται για το σύστημα, στην αδιαφορία του τελευταίου για τις καθιερωμένες πολιτικές επιλογές. Και οι δύο είναι υποψήφιοι του φόβου.”

URBS (lemonde.fr) > “Δε θα είναι εύκολο να γυρίσουμε σελίδα!”

Πηγές: lemonde.fr, liberation.fr, afp.com, courrierinternational.com, mediapart.fr, politis.fr, theguardian.com, independent.co.uk, reuters.com / στον τίτλο, το σύνθημα από τις πορείες: ‘Όποιος σπέρνει μιζέρια, θερίζει θυμό’ / στην κεντρική φωτογραφία: έργο από τη σειρά ‘Η επιστροφή του αρουραίου’ του καλλιτέχνη Blek le Rat