Η έκθεση Goldammer και η προ ημερησίας διάταξης συζήτηση στη Βουλή για τις πυρκαγιές

Ολόκληρη η μελέτη της ανεξάρτητης επιτροπής για τη διαχείριση των δασικών πυρκαγιών υπό τον καθηγητή του πανεπιστημίου του Φράιμπουργκ και επικεφαλής του Κέντρου Παγκόσμιας Παρακολούθησης Πυρκαγιών (GFMC), Johann Georg Goldammer, αναφορικά με τις αλλαγές που χρειάζονται στην πρόληψη και την κατάσβεση μετά το Μάτι (07/2018).

Δευτερολογίες

Μετά από αίτημα του προέδρου της κοινοβουλευτικής ομάδας του ΣΥΡΙΖΑ – ΠΣ, Σωκράτη Φάμελλου (23/08) διεξάγεται προ ημερησίας διάταξης συζήτηση στην Ολομέλεια της Βουλής σχετικά με την ανθεκτικότητα της ελληνικής κοινωνίας έναντι των φυσικών καταστροφών την Πέμπτη 31/08. Σε αυτό σημειωνόταν:

“Το φετινό καλοκαίρι η Ελλάδα δοκιμάζεται από τις πυρκαγιές με τραγικές απώλειες σε ανθρώπινες ζωές, ρεκόρ καμένων εκτάσεων, ανυπολόγιστες ζημίες στο φυσικό περιβάλλον και τεράστιες σε περιουσίες και οικονομικές δραστηριότητες. Βασικές και κρίσιμες δομές της χώρας απειλήθηκαν από την φωτιά, όπως η 111 Πτέρυγα Μάχης στη Νέα Αγχίαλο και το Πανεπιστημιακό Νοσοκομείο Αλεξανδρούπολης, αλλά και πολλές ακόμα στρατιωτικές και βιομηχανικές εγκαταστάσεις. Η χώρα από την μια άκρη ως την άλλη, ήρθε αντιμέτωπη με την ανεπάρκεια και ανετοιμότητα του κρατικού μηχανισμού, οι άνθρωποι νιώθουν ανασφάλεια και εγκατάλειψη, ενώ σύνηθες έγινε πλέον να εκκενώνονται ακόμη και τμήματα μεγάλων πόλεων.

Η καταστροφή στο φυσικό κεφάλαιο της χώρας είναι ανυπολόγιστη. Μέσα σε τρεις ημέρες (από 19 έως 21 Αυγούστου) πάνω από 400.000 στρέμματα κάηκαν στην Ελλάδα, καταστράφηκε το μοναδικό και προστατευόμενο δάσος της Δαδιάς και οι φωτιές μαίνονται ακόμη. Τον Ιούλιο, η δασική πυρκαγιά στα Δερβενοχώρια κατέστρεψε έναν από τους τελευταίους πνεύμονες πρασίνου στην Αττική (115.500 στρέμματα), η πυρκαγιά στη Ρόδο κατέκαψε πάνω από το 10% της έκτασης του νησιού με μεγάλο τμήμα στο δίκτυο Natura 2000, ενώ αυτές τις μέρες κινδυνεύει και η Πάρνηθα και ο Εθνικός Δρυμός. Η έκρηξη πυρομαχικών στην 111 Πτέρυγα Μάχης στη Νέα Αγχίαλο έπληξε το κύρος των ενόπλων δυνάμεων της χώρας, κατέδειξε σημαντικά κενά στην προστασία κρίσιμων και ευαίσθητων υποδομών – ακόμα και στην εθνική άμυνα – αλλά και έλλειψη συντονισμού. Αντίστοιχα μηνύματα έστειλε και η εκκένωση του Νοσοκομείου Αλεξανδρούπολης, που ανέδειξε μείζον έλλειμμα ασφάλειας στον ακριτικό Έβρο.

Η κυβέρνηση, όπως και το καλοκαίρι του 2021, σπεύδει να αποδώσει την αδυναμία αντιμετώπισης των πυρκαγιών στην κλιματική κρίση, στον καύσωνα και τους θυελλώδεις ανέμους. Όμως, η προσπάθεια απόδοσης ευθυνών αλλού (πχ. στην αυτοδιοίκηση) και όχι στη δική της ανετοιμότητα, σκοντάφτει στην πραγματικότητα και υποβαθμίζει την κρισιμότητα της κλιματικής κρίσης. Η κυβέρνηση έχει υποχρέωση να δρα αποτελεσματικά και έγκαιρα για την αντιμετώπιση της κλιματικής κρίσης και όχι να την χρησιμοποιεί ως το μόνιμο άλλοθι. Λανθασμένη και επικοινωνιακή αποδείχτηκε και η δήλωση ετοιμότητας για την αντιπυρική περίοδο του κ. Μητσοτάκη στις αρχές Ιουλίου.

Η κυβέρνηση δεν αξιοποίησε τα εργαλεία πρόληψης δασικών πυρκαγιών και δασοπυρόσβεσης, πάγωσε τη Δημόσια Πολιτική Πρόληψης Δασικών Πυρκαγιών, που θεσμοθετήθηκε το 2019 στο πλαίσιο της Εθνικής Στρατηγικής για τα Δάση, καθυστερεί την εφαρμογή των προτάσεων της Επιτροπής Goldammer (Φεβρουάριος 2019) και άφησε τις Δασικές Υπηρεσίες τραγικά υποστελεχωμένες.

Το υπουργείο Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας, το οποίο ιδρύθηκε επικοινωνιακά μετά τις πυρκαγιές του καλοκαιριού του 2021 “για την ασφάλεια της ζωής μας” δεν έχει ακόμη οργανόγραμμα. Ο Νόμος 4662/2020 της κυβέρνησης Μητσοτάκη για τα θέματα Πολιτικής Προστασίας παραμένει έως σήμερα ανενεργός. Τα ενταγμένα έργα Πολιτικής Προστασίας στο Ταμείο Ανάκαμψης παρουσιάζουν πρακτικά μηδενική απορρόφηση. Συνολικά, έχουν απορροφηθεί 938.000 € από τα 187,5 εκατ. € των ενταγμένων έργων (0,5%). Κρίσιμες υποδομές και εξοπλισμός καθυστερούν.

Οι προσλήψεις στο πυροσβεστικό σώμα σε εφαρμογή του ΠΔ 79/2022, όπου υπάρχουν 3.600 κενές θέσεις δεν έχουν ακόμη δρομολογηθεί, ενώ η κυβέρνηση εξήγγειλε μόλις 500 μετά τις καταστροφικές πυρκαγιές και υπάρχει η διαθεσιμότητα 2.500 συμβασιούχων και εποχικών δασοπυροσβεστών, που απολύονται κάθε Οκτώβριο.

Και όλα αυτά όσο οι προειδοποιήσεις της επιστημονικής κοινότητας για την κλιματική κρίση είναι γνωστές και η χώρα μας διαθέτει από το 2016 θεσμοθετημένη Εθνική Στρατηγική Προσαρμογής, η οποία εκπονήθηκε με τη συμβολή της Ακαδημίας Αθηνών και της Τράπεζας της Ελλάδος. Όμως, η κυβέρνηση δεν αξιοποίησε την επιστημονική γνώση. Αντίθετα, αδυνάτισε την επάρκεια της πολιτείας. Η οξύτητα και η έκταση των φαινομένων της κλιματικής κρίσης απαιτούν επιστημονικό σχεδιασμό και ριζικές μεταρρυθμίσεις σε όλες τις κοινωνικές και οικονομικές λειτουργίες. Η ανθεκτικότητα της χώρας, της κοινωνίας και οικονομίας, έναντι της κλιματικής κρίσης και των φυσικών καταστροφών αφορά στη βιωσιμότητα της κοινωνίας, της οικονομίας και των οικοσυστημάτων και δεν υπάρχει κανένα περιθώριο κι άλλων καθυστερήσεων στη λήψη μέτρων.

Για τον λόγο αυτό, από τις 24 Ιουλίου ο ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ ζήτησε να διεξαχθεί ολοκληρωμένη συζήτηση στη Βουλή σε επίπεδο πολιτικών αρχηγών για το μείζον θέμα της ανθεκτικότητας και επανέλαβε το αίτημά του πολλές φορές, όμως, δεν εισακούστηκε από την κυβέρνηση. Για τον ίδιο λόγο, υποβάλαμε και ερώτηση προς τον κύριο πρωθυπουργό στις 3 Αυγούστου αλλά δεν λάβαμε απάντηση.

Με βάση τα παραπάνω και δεδομένης της σοβαρότητας και του επείγοντος χαρακτήρα της κατάστασης που έχει διαμορφωθεί, ζητούμε να διενεργηθεί άμεσα προ ημερησίας διατάξεως συζήτηση στη Βουλή (άρθρο 143 ΚτΒ) με αντικείμενο την χάραξη ενός εθνικού σχεδίου για την πρόληψη και αντιμετώπιση των δασικών πυρκαγιών και εν γένει των φυσικών καταστροφών, που συνδέονται με την κλιματική κρίση, δηλαδή για την προσαρμογή και ανθεκτικότητα της ελληνικής κοινωνίας και οικονομίας, αλλά και για τις άμεσες ενέργειες, που πρέπει να γίνουν για την ανακούφιση των πληγέντων, την αποκατάσταση των καμένων εκτάσεων, την προστασία του περιβάλλοντος.”

Ανάλογο αίτημα είχε καταθέσει και ο πρόεδρος του ΠΑΣΟΚ-ΚΙΝΑΛ Νίκος Ανδρουλάκης:

“Κατά τη διάρκεια της φετινής θερινής περιόδου, η χώρα μας βρίσκεται σε πύρινο κλοιό με τραγικό απολογισμό. Απώλειες ανθρώπινων ζωών, εκατοντάδες χιλιάδες στρέμματα καμένης γης, τεράστια οικολογική καταστροφή, απώλεια περιουσιών για χιλιάδες συμπολίτες μας. Παράλληλα, σημαντικές και απαραίτητες υποδομές για την λειτουργία του κράτους και κρίσιμες στρατιωτικές μονάδες για την ασφάλεια της χώρας, βρέθηκαν να βρίσκονται στο έλεος της φωτιάς.

Οι μεγάλες πυρκαγιές των προηγούμενων ετών, με τα καταστροφικά τους αποτελέσματα στο φυσικό περιβάλλον της χώρας και τους συμπολίτες μας αποδείχθηκε ότι δεν δίδαξαν τίποτα στην κυβέρνηση της Νέας Δημοκρατίας και ο κρατικός μηχανισμός αποδείχθηκε αδικαιολόγητα ανέτοιμος. Δύο χρόνια μετά τη δημιουργία του, το υπουργείο Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας δεν έχει οργανόγραμμα.

Η κλιματική αλλαγή είναι πράγματι παρούσα, δεν μπορεί όμως σε καμία περίπτωση να συνεχίζει να αποτελεί το άλλοθι για τις αποτυχίες του ‘επιτελικού’ κράτους της Νέας Δημοκρατίας στο πεδίο της πρόληψης, του συντονισμού και της έγκαιρης αντιμετώπισης των πυρκαγιών.

Είναι άμεση ανάγκη η ανασυγκρότηση του συστήματος Πολιτικής Προστασίας με νέα ολοκληρωμένα και σύγχρονα σχέδια, που θα απαντούν στα νέα δεδομένα. Επιπλέον, θα πρέπει να διασφαλίσουμε τη στήριξη των πληγέντων συμπολιτών μας, την αποκατάσταση της οικονομικής και κοινωνικής ζωής των περιοχών, που επλήγησαν καθώς και την πλήρη αποκατάσταση του φυσικού περιβάλλοντος.

Για τους λόγους αυτούς ζητούμε, σύμφωνα με το άρθρο 143 ΚτΒ, να διενεργηθεί άμεσα προ ημερησίας διατάξεως συζήτηση στην Ολομέλεια της Βουλής για τις πρόσφατες καταστροφικές πυρκαγιές, τις συνέπειές τους στους κατοίκους και τις περιοχές που επλήγησαν, τον σχεδιασμό για την αποκατάσταση της οικονομικής και κοινωνικής ζωής των περιοχών αυτών, την απουσία οργανωμένου σχεδίου πρόληψης και αντιμετώπισης και τις αναγκαίες, κατεπείγουσες αλλαγές στο σύστημα πολιτικής προστασίας ώστε να καταστεί λειτουργικό και αποτελεσματικό με την εκπόνηση σύγχρονων σχεδίων, που θα απαντούν στα νέα δεδομένα της κλιματικής αλλαγής.”

κεντρική φωτογραφία: Αλεξανδρούπολη, Βασίλης Βερβερίδης, motionteam