Έγκλημα και Τιμωρία: τελευταίες πρόβες

Σε ένα απόσπασμα από τον α’ τόμο της έκδοσης του βιβλίου Έγκλημα και Τιμωρία του Fyodor Dostoevsky για την Ελευθεροτυπία, 2006 [1866] αναφέρεται (σελ. 98):    

“Κατά τη γνώμη του, ο κυριότερος λόγος βρισκόταν πολύ λιγότερο στο ότι ήταν φυσικά αδύνατον ν’ αποκρυφτεί το έγκλημα, και περισσότερο στον ίδιο τον ένοχο. Όλοι οι εγκληματίες, όποιοι κι αν είναι, τη στιγμή που κάνουν το έγκλημά τους, χάνουν τη θέση τους και την κρίση τους και τις αντικαθιστούν με μια βλακεία παιδιάστικη, την ώρα ακριβώς, που η λογική και η φρόνηση τους είναι απαραίτητες.

Ο Ρασκόλνικοφ είχε καταλήξει στην πεποίθηση ότι αυτή η έλλειψη της λογικής και η μείωση της θέλησης πιάνουν τον άνθρωπο ακριβώς όπως τον βρίσκει και μια αρρώστια, αναπτύσσονται προοδευτικά και φτάνουν στο κορύφωμα της έντασής τους λίγες στιγμές πριν απ’ την εκτέλεση του εγκλήματος. Η αρρώστια αυτή συνεχίζεται με την ίδια μορφή και κατά τη στιγμή του εγκλήματος και λίγο καιρό μετά, ανάλογα με τον άνθρωπο. Ύστερα περνάει, όπως κάθε άλλη αρρώστια.

Το ζήτημα είναι να μάθει κανείς αν η αρρώστια αυτή γεννάει το έγκλημα, ή μήπως το ίδιο το έγκλημα, απ’ τη φύση του, συνοδεύεται πάντοτε από ένα είδος αρρώστιας. Αυτό το ζήτημα, όμως, δεν αισθανόταν πως είχε ακόμα τις δυνάμεις να το λύσει.”

Σε άλλο σημείο στον β’ τόμο, ο Πορφύρης λέει στον Ρασκόλνικοφ (σελ. 213): “(…) Το αποτέλεσμα ήταν άσχημο, εσείς όμως δεν είστε από τους ανεπανόρθωτα χαμένους παλιανθρώπους. Δεν είστε μάλιστα καθόλου παλιάνθρωπος. Φτάσατε στα άκρα, δίχως να βασανίσετε πολύ το μυαλό σας. Ξέρετε τι λέω για σας; Σας βλέπω σαν άνθρωπο, που θα προτιμούσε να τον κάνουν κομμάτια, παρά να σκοτώσει, και που θα κοίταζε τον δήμιό του χαμογελώντας, φτάνει μoνάχα να είχε βρει μια πίστη ή ένα Θεό. Βρείτε κάτι τέτοιο και θα ζήσετε! Πρώτα πρώτα, είναι καιρός πια να αλλάξετε αέρα. Ο πόνος, επίσης, είναι καλό πράγμα. Υποφέρετε, λοιπόν.”

“Λένε πως οι ευσεβείς πόθοι μπορούν να γίνουν ολέθριες εμμονές.”, γράφει το σημείωμα της παράστασης, που διασκευάζει το μυθιστόρημα – “ένα από τα σπουδαιότερα έργα του δυτικού κανόνα, ψυχογράφημα της ανθρώπινης ύπαρξης και ηθικής”. Θα παίζεται από τις 23/11 στο Θέατρο Πορεία (Τρικόρφων 3-5, πλατεία Βικτωρίας). Ακολουθεί την ιστορία του Ρασκόλνικοφ, ενός φοιτητή, ο οποίος πιστεύει πως η διανοητική και ψυχική ανωτερότητα νομιμοποιεί το άτομο να διαπράττει εγκλήματα για το καλό της ανθρωπότητας. Έτσι, προβαίνει στον φόνο μιας γριάς τοκογλύφου, σε μια πράξη ‘αλτρουισμού’, που θα απαλλάξει την κοινωνία από ένα άπληστο και κακόβουλο άτομο. Παρά την πεποίθησή του ότι τέτοια κίνητρα βρίσκονται υπεράνω του νόμου, ο ήρωας χάνεται σε έναν λαβύρινθο τύψεων, εσωτερικών συγκρούσεων και ψυχικών οδυνών, που συνιστούν την πραγματική τιμωρία του. Η μεταμέλεια έρχεται έπειτα από μια δαιδαλώδη διαδρομή και η λύτρωση μέσα από τη μορφή μιας νεαρής πόρνης, της Σόνια. Πλάι σε κείνον, τη δική τους πορεία διαγράφουν και τα υπόλοιπα πρόσωπα του έργου, ο αστυνομικός – ανακριτής Πορφύριος Πετρόβιτς, η μητέρα και η αδερφή του Ρασκόλνικοφ, ο Σβιντριγκάιλοφ, ο Ραζουμίχιν.

πρόβα στην Άνδρο

“Στον Ρασκόλνικοφ συναντιούνται ο Χριστός με τον Διάβολο, ο Άμλετ με τον Υπεράνθρωπο, ο Δον Ζουάν με τον Γκρέγκορ Σάμσα”, σημειώνει ο Θανάσης Τριαρίδης, που έχει κάνει τη θεατρική μεταφορά. Στη διασκευή του συμπεριλαμβάνει την εμπειρία του Ολοκαυτώματος, επιφυλάσσοντας έναν ρόλο – έκπληξη για τον συγγραφέα Ντοστογιέφσκι.

Ο σκηνοθέτης της παράστασης, Δημήτρης Τάρλοου εξηγεί: “Το Έγκλημα και Τιμωρία είναι ένα σημείο καμπής για ολόκληρο τον δυτικό πολιτισμό. Το τέλος της πίστης και η είσοδος στο χάος. Στην κόλαση του σήμερα, του τώρα… Όμως, η τέχνη και, προπάντων, το θέατρο έχει την ικανότητα να διαβλέπει ως προφήτης και να προαναγγέλλει τις νέες επαναστάσεις. Το αίτημα για μια νέα πίστη είναι πιο θερμό και υπαρκτό από ποτέ.”

Με το Έγκλημα και Τιμωρία ο Δημήτρης Τάρλοου εμβαθύνει την έρευνα πάνω στα δίπολα ‘αγαθά κίνητρα – ηθική βλάβη’ και ‘Άνθρωπος – Νόμος’, που ξεκίνησε με το Κουκλόσπιτο του Henrik Ibsen.

H μουσική είναι του Φώτη Σιώτα.

Συντελεστές

Θεατρική μεταφορά: Θανάσης Τριαρίδης

Επεξεργασία Κειμένου – Δραματουργία: Έρι Κύργια, Δημήτρης Τάρλοου

Σκηνοθεσία: Δημήτρης Τάρλοου

Σκηνικά: Θάλεια Μέλισσα

Κοστούμια: Αλέξανδρος Γαρνάβος, Τζίνα Ηλιοπούλου

Μουσική: Φώτης Σιώτας

Επιμέλεια κίνησης: Κορίνα Κόκκαλη

Βοηθός κινησιολόγου: Μαριάννα Τσικμανλή

Φωτισμοί: Αλέκος Αναστασίου

Βοηθοί Σκηνοθέτη: Δήμητρα Κουτσοκώστα, Νεφέλη Παπαναστασοπούλου

Βοηθός Σκηνογράφου: Νάντια Κασσάρα

Βοηθός Φωτιστή: Ναυσικά Χριστοδουλάκου

Φωτογραφίες: Μαρίζα Καψαμπέλη

Διανομή (αλφαβητικά)

Ρασκόλνικοφ: Προμηθέας Αλειφερόπουλος

Ντούνια: Στέλλα Βογιατζάκη

Πορφύρης (σε διπλή διανομή): Δημήτρης Ήμελλος – Κώστας Φιλίππογλου

Ντοστογιέφσκι / Ραζουμίχιν: Αλέξανδρος Μαυρόπουλος

Σβιντριγκάιλοφ: Δημήτρης Μπίτος

Σόνια (σε διπλή διανομή): Μαριάννα Πουρέγκα – Φαίδρα Αγγελάκη

Μητέρα του Ρασκόλνικοφ / φάντασμα Αλιόνας: Σοφία Σεϊρλή

Μουσικός επί σκηνής: Τάσος Μισυρλής

Από 23 Νοεμβρίου 2023 μέχρι 11 Φεβρουαρίου 2024

Ημέρες & ώρες παραστάσεων:

Τετάρτη > 19:00, Πέμπτη και Παρασκευή > 20:30, Σάββατο > 18:00 & 21:15, Κυριακή > 17:00

Κάποιες μέρες με αγγλικούς υπέρτιτλους

Διάρκεια: 90 λεπτά

Περισσότερες πληροφορίες: poreiatheatre.com

Εισιτήρια εδώ