“Doppelganger politics”

Δυνάμεις των ΗΠΑ και του Ηνωμένου Βασιλείου βομβάρδισαν την Πέμπτη το βράδυ (11/01) περισσότερα από εξήντα σημεία σε δεκάξι στρατιωτικές εγκαταστάσεις στην Υεμένη, με αποτέλεσμα να χάσουν τη ζωή τους πέντε αντάρτες Χούθι. Τα αγγλικά μαχητικά απογειώθηκαν από τη βάση Ακρωτήρι στην Κύπρο.

theguardian.com

Aργά τη Δευτέρα (15/01) το Ιράν έβαλε κατά στόχων στην πόλη Irbil στα βόρεια του Ιράκ, ημιαυτόνομη κουρδική περιοχή, που όπως υποστήριξε, αποτελούν κατασκοπευτική έδρα της Μοσάντ, κοντά στο προξενείο των ΗΠΑ, αφήνοντας πίσω τέσσερις νεκρούς πολίτες. Χτύπησε, ακόμη, σημεία στη βόρεια Συρία, που συνδέονται με το Ισλαμικό Κράτος. Tην Τρίτη (16/01) έπληξε από αέρος άλλα δύο στην επαρχία Balochistan του Πακιστάν σχετιζόμενα με την ιρανική σουνιτική οργάνωση Jaish al-Adl – ‘τρομοκρατική’ τη χαρακτήρισε στο Νταβός ο υπουργός Εξωτερικών του Ιράν, Hossein Amir-Abdollahian. Της αποδίδονται επιθέσεις κοντά στα σύνορά του τον προηγούμενο μήνα, που στοίχισαν τη ζωή σε περισσότερους από δώδεκα Ιρανούς αστυνομικούς, μετέδωσε το bbc.com. Το Πακιστάν, όπου πλειοψηφούν οι σουνίτες μετέφερε πως συνέπεια είχαν να σκοτωθούν δύο παιδιά, ενώ ανακάλεσε τον πρέσβη του στο Ιράν και δε θα επιτρέψει στον Ιρανό ομόλογό του να γυρίσει στη χώρα.

“O πόλεμος μπαίνει σε μια ιδιαίτερα επικίνδυνη διεθνή φάση. Eκείνοι, που προειδοποιούσαν τον Joe Biden ότι είχε ευθύνη για την αποτυχία επιβολής εκεχειρίας, μετατρέποντας την κρίση στη Γάζα σε καταστροφή στη Μέση Ανατολή αποδεικνύεται ότι είχαν δίκιο. Οι μεγάλες αντιπαραθέσεις τον τελευταίο μισό αιώνα στη Μέση Ανατολή ήταν ανάμεσα α) στο Ισραήλ και τους Άραβες, β) τις ΗΠΑ και το Ιράν, γ) το σιιτικό και το σουνιτικό Ισλάμ. Χάρη στη Γάζα, και οι τρεις ενδέχεται να ενταθούν. Το Ιράν έχει πραγματική δύναμη σε χώρες με κοινότητες σιιτών – στο Ιράκ, τη Συρία, τον Λίβανο, την Υεμένη. Ως σουνιτικό κίνημα, η Χαμάς αποτελούσε εξαίρεση, αλλά αυτό γιατί οι Παλαιστίνιοι θα κοιτούσαν προς οποιαδήποτε μεριά τους παρείχε σημαντική υποστήριξη. Οι Χούθι, από τότε που εμφανίστηκαν στα βουνά της Υεμένης στα βόρεια τη δεκαετία του 1990, βομβαρδίστηκαν επί μακρόν, με περιορισμένο αποτέλεσμα. Το 2015 ένας συνασπισμός υπό τη Σαουδική Αραβία (περιλαμβανομένων των Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων) ξεκίνησε την επιχείρηση ‘Αποφασιστική Καταιγίδα’. 150.000 πολίτες της Υεμένης έχουν χάσει τη ζωή τους στον εμφύλιο (στους 377.000 τους υπολόγιζαν τα Ηνωμένα Έθνη στις αρχές του 2022, με γύρω στους 6.000.000 ανθρώπους στα πρόθυρα της πείνας, ενώ υπήρξε έξαρση χολέρας), αλλά οι Χούθι δε νικήθηκαν. Η ισχύουσα ανεπίσημη ανακωχή (εδώ και πάνω από ένα χρόνο) και η απεμπλοκή της Σαουδικής Αραβίας μπαίνουν σε κίνδυνο από το ενδεχόμενο στρατιωτικής επέμβασης της Δύσης. Κανείς δεν μπορεί να σηκώσει το τηλέφωνο στην Τεχεράνη και να δει τις εντολές του να ακολουθούνται αυτόματα στην πρωτεύουσα της Υεμένης, Sanaa, την οποία διοικούν από το 2014 οι Χούθι. Σύμφωνα με εκτιμήσεις, σε καθέναν από τους 33.000.000 κατοίκους της χώρας αντιστοιχούν τρία όπλα. Η εξομάλυνση των σχέσεων ανάμεσα στο Ισραήλ και τις αραβικές μοναρχίες – που όχι και τόσο μυστικά – κατευθυνόταν ενάντια στο Ιράν, ανακόπηκε, ίσως για πάντα. Στο βασίλειο της Σαουδικής Αραβίας, που δε θεωρείται δημοκρατία, μια δημοσκόπηση έδειξε ότι το 96% της κοινής γνώμης αντιτίθεται σήμερα στην κανονικοποίησή τους. Ωστόσο, ο πόλεμος στη Γάζα ενέχει ισχυρές αρνητικές συνέπειες και για το Ιράν, που αντιμετωπίζεται ως επικεφαλής του αποκαλούμενου ‘Άξονα της Αντίστασης’. Συνήθως τα καταφέρνει σε περίπλοκες, μακροχρόνιες συγκρούσεις χαμηλής έντασης, όπως στον Λίβανο μετά την επέμβαση του Ισραήλ το 1982, στο Ιράκ ύστερα από την αμερικανική εισβολή το 2003 και στη Συρία σε ό,τι ακολούθησε της σουνιτικής εξέγερσης το 2011. Αυτό που θα μπορούσε να αλλάξει τους υπολογισμούς του Ιράν είναι η πεποίθηση ότι μια επίθεση στο έδαφός του καθίσταται πιο πιθανή και δε γίνεται να αποτραπεί με επιχειρήσεις σε μακρινές αποστάσεις. Οι θετικές διπλωματικές σχέσεις με την Αμερική σταμάτησαν. Η Μέση Ανατολή και ο ευρύτερος κόσμος αναδιαμορφώνονται ήδη.”, εκτιμά στην ανάλυσή του στην inews.co.uk ο Patrick Cockburn.

Οι Χούθι, που ανέρχονται σε περίπου 20.000 μαχητές έχουν πάρει το όνομά τους από τον Badreddin al-Houthi και αντιπροσωπεύουν το παρακλάδι Zaidi του σιιτικού ισλάμ. Θεωρούνται απάντηση στη θρησκευτική επιρροή της Σαουδικής Αραβίας στην Υεμένη. Επίσημα αποκαλούνται Ansar Allah, ελέγχουν το μεγαλύτερο μέρος στα δυτικά της χώρας και την ακτογραμμή της Ερυθράς Θάλασσας, όπου από το Νοέμβριο παρεμποδίζουν τη διέλευση πλοίων κοντά στο πέρασμα Βab el-Mandab, υποστηρίζοντας την παλαιστινιακή πλευρά. Tη Δευτέρα (15/01) ένας πύραυλος, που εκτόξευσαν έπληξε πλοίο αμερικανικών συμφερόντων στον Κόλπο του Άντεν, χωρίς όμως να προξενήσει σημαντική ζημιά.

Γι’ αυτό τον λόγο πολλές ναυτιλιακές εταιρείες άρχισαν να επιλέγουν την παράκαμψη γύρω από το Ακρωτήρι της Καλής Ελπίδας, το νότιο άκρο της Αφρικής αντί για τη Διώρυγα του Σουέζ, που πήρε μια δεκαετία για να κατασκευαστεί και δόθηκε στην κυκλοφορία το 1869. Τον Mάρτιο του 2021 εν μέσω πανδημίας είχε μπλοκαριστεί από το κολοσσιαίων διαστάσεων φορτηγό πλοίο, Εver Green.

H αναπληρώτρια καθηγήτρια Διεθνών Σπουδών στο πανεπιστήμιο της Καλιφόρνια, Charmaine Chua εξηγεί σε δημοσίευμα στο bostonreview.net (05/2021) ότι ιστορικά ο πόλεμος δεν ήταν απλά αλληλένδετος με το εμπόριο, αλλά επέκτεινε τη γεωγραφική και οικονομική του ευελιξία. Παραπέμπει στο σύγγραμμα των Liam Campling και Alejandro Colás ‘Καπιταλισμός και Θάλασσα: Ο Ναυτιλιακός Παράγοντας στην Κατασκευή του Σύγχρονου Κόσμου’, όπου επισημαίνεται ότι “Η διακίνηση είναι η ψυχή του παγκόσμιου καπιταλισμού και οι ωκεανοί οι αρτηρίες του. Η αποικιοκρατία, οι πόλεμοι δι’ αντιπροσώπου (proxy wars) κατά τη διάρκεια του Ψυχρού, τα κινήματα υπέρ της ανεξαρτησίας – όλα συνέβαλαν στην επανάσταση των θαλάσσιων μεταφορών.” Oι δρόμοι ναυσιπλοΐας έχουν μετασχηματιστεί σε περίπλοκες αγορές παραγώγων (derivatives), δημιουργώντας συμβόλαια μελλοντικής εκπλήρωσης (futures) και άμεσης παράδοσης (spot contracts) με στόχο την κάλυψη έναντι μεταβλητότητας στις τιμές σε συγκεκριμένες διαδρομές εμπορίου κερδοσκοπώντας πάνω σε μελλοντικές αξίες. Στην αναδρομή της σημειώνει ότι παρόλο που η Αίγυπτος είχε συμβάλει στη χρηματοδότηση της Διώρυγας του Σουέζ και διεκδικούσε το 15% των μελλοντικών κερδών μέχρι το 1875 – υπό το βάρος του διογκούμενου χρέους – ο αντιβασιλέας Ισμαήλ Πασάς αναγκάστηκε να πουλήσει τις μετοχές της στη βρετανική κυβέρνηση. Από τότε και για περισσότερα από ογδόντα χρόνια, οι Γάλλοι και οι Άγγλοι ήλεγχαν το κανάλι. Αυτό άλλαξε το 1956, όταν ο πρωθυπουργός της Αιγύπτου, Gamal Abdel Nasser ανακοίνωσε την εθνικοποίηση της εταιρείας, που το διαχειριζόταν. Αντιδρώντας, η Γαλλία, η Βρετανία και το Ισραήλ εισέβαλαν στη χερσόνησο του Σινά – το έθεσαν υπό τον έλεγχό τους, ενώ παρέμεινε κλειστό για έξι μήνες. Το 1967 το Ισραήλ επιτέθηκε από αέρος σε αιγυπτιακές βάσεις και από ξηράς στο Σινά καταλαμβάνοντας τη μια πλευρά της διώρυγας, με την Αίγυπτο και τους Άραβες συμμάχους της στην άλλη – έμεινε χωρίς να επιτρέπεται πρόσβαση διαμέσου αυτής για οχτώ χρόνια και ξανάνοιξε το 1975 υπό τον έλεγχο της Αιγύπτου μετά τον πόλεμο του Yom Kippur (1973).

η οικογένεια Παλαιστινίων Ajak, που διατηρεί ελαιώνα πάνω από έναν αιώνα στη Δυτική Όχθη μαζεύει τις ελιές της το εβραϊκό Σάββατο, όταν υπάρχουν λιγότερες πιθανότητες να τους επιτεθούν οι έποικοι / Salwan Georges, washingtonpost.com

Καθώς συμπληρώθηκαν εκατό μέρες από την έναρξη του πολέμου στη Γάζα, το υπουργείο Υγείας ανακοίνωσε την Κυριακή (14/01) ότι οι νεκροί ανέρχονταν σε 23.968, ενώ τα μισά σπίτια στη Λωρίδα υπολογίζεται πως έχουν καταστραφεί (apnews.com). Ο διπλωματικός συντάκτης του theguardian.com, Patrick Wintour υπογράμμισε ότι ο όρος ‘domicide’, που αναφέρεται στη μαζική τους καταστροφή, καθιστώντας τα μη κατοικήσιμα είναι αποδεκτός στην πανεπιστημιακή κοινότητα, ωστόσο δε θεωρείται διακριτό έγκλημα κατά της ανθρωπότητας στο διεθνές δίκαιο. Η Νότια Αφρική προσέφυγε κατά του Ισραήλ στο Διεθνές Δικαστήριο της Χάγης για γενοκτονία (11/01).

apnews.com

[WATCH] Advocate Tembeka Ngcukaitobi says South Africa's appearance before the #InternationalCourtofJustice marks a crucial turning point in having the world look at the Israel and Palestine issue through the legal lens. pic.twitter.com/XNNkWB04W7

— Newzroom Afrika (@Newzroom405) January 14, 2024

Ο αρθρογράφος της haaretz.com, Gideon Levy επεσήμανε μιλώντας στην Christian Amanpour: “Έως ότου να τελειώσουμε τη συνέντευξη άλλο ένα μωρό θα έχει χάσει τη ζωή του στη Γάζα και μέχρι να ολοκληρωθεί η εκπομπή ακόμη δύο γυναίκες θα έχουν σκοτωθεί. Τι προσφέρει όλο αυτό στην ασφάλεια του Ισραήλ; Υπερβήκαμε τα όρια εδώ και πολύ καιρό. Πρόκειται για λουτρό αίματος – τα μόνα, τα οποία το αγνοούν είναι τα ισραηλινά ΜΜΕ. Οι Ισραηλινοί είναι οι μόνοι στον κόσμο, που δεν εκτίθενται καθόλου σε ό,τι συμβαίνει στη Γάζα. Γελούσαμε με το πώς καλύπτει η ρωσική τηλεόραση τον πόλεμο στην Ουκρανία – το δικό μας είναι πολύ χειρότερο. Η 7η Οκτωβρίου ήταν μια βάρβαρη επίθεση, δε θα έπρεπε όμως να αλλάξει τις αρχές μας.”

 

Δείτε αυτή τη δημοσίευση στο Instagram.

 

Η δημοσίευση κοινοποιήθηκε από το χρήστη Christiane Amanpour (@camanpour)

Η Naomi Klein κυκλοφόρησε το τελευταίο βιβλίο της με τίτλο: ‘Doppelganger’ περίπου ένα μήνα πριν την 7η Οκτωβρίου. Έδωσε πρόσφατα ελεύθερη πρόσβαση σε λίγα κεφάλαια [δείτε παρακάτω κάνοντας κλικ στο κάθετο βελάκι κάτω αριστερά για να γυρίσουν οι σελίδες] για να συμβάλει στην κατανόηση της σύγκρουσης ανάμεσα στους δύο λαούς, που προέρχονται από τον Αβραάμ. Εκεί σημειώνει πως με το να θυμόμαστε επανασυνδέουμε τα σπασμένα κομμάτια μας (re-member-ing), καθώς μεταμορφωνόμαστε από τη θλίψη και την απώλεια. Εκτιμά πως αυτό δε συνέβη με τους Εβραίους και παροτρύνει η υπόσχεση ‘Ποτέ ξανά Άουσβιτς’ να γίνει ‘Ποτέ ξανά σε κανέναν’.

Αναφέρεται σε ‘πολιτική Doppelganger’, που παραμορφώνεται στο αντίθετό της επικαλούμενη την Caroline Rooney, καθηγήτρια Αφρικανικών και Σπουδών Μέσης Ανατολής στο πανεπιστήμιο του Kent για να περιγράψει τη σύνθετη διπλή ψυχολογική κατάσταση του Ισραήλ ως θύμα και ως θύτης. “Λειτουργεί σε δύο επίπεδα. Πρώτον, ως αντεστραμμένο ομοίωμα των μορφών ευρωπαϊκού σωβινιστικού εθνικισμού, που έκανε τους Εβραίους παρίες στην ήπειρο. Επίσης, σαν σωσίας του αποικιακού προγράμματος.”

καρέκλες έξω από το Μουσείο Τέχνης του Τελ Αβίβ για τους περίπου 136 Ισραηλινούς ομήρους / Salwan Georges, washingtonpost.com

Για εκείνη, πρωτίστως στο πλαίσιο της διχοτόμησης του εαυτού “Ό,τι δεν αντέχουμε να δούμε σ’ εμάς, τη βία για παράδειγμα, την προβάλλουμε στον Παλαιστίνιο άλλο.” Aνατρέχει στο βιβλίο ‘Εξολόθρευσε Όλους τους Άγριους’ του Sven Lindqvist (1992), τον Edward Said που υποστήριζε πως οι Παλαιστίνιοι έγιναν ‘τα θύματα των θυμάτων’ ή κατά τον Joseph Massad ‘οι νέοι Εβραίοι’. Επιπλέον, στη νουβέλα του China Miéville ‘Η πόλη και η πόλη’, όπου οι κάτοικοί τους καταλαμβάνουν την ίδια τοποθεσία, αλλά δεν τους επιτρέπεται να αναγνωρίσουν οι μεν την ύπαρξη των δε. Ο Παλαιστίνιος ποιητής, Mahmoud Darwish χαρτογραφεί αυτή τη φασματική κατάσταση στο βιβλίο του ‘Στην παρουσία της απουσίας’. “Βλέπουμε τους κάποτε πρόσφυγες να εξορίζουν άλλους στη θάλασσα του μη ανήκειν σε ένα κράτος. Πρόκειται για το πιο πρόσφατο κεφάλαιο στην ιστορία της κατασκευής του σύγχρονου κόσμου, που είναι τώρα στις φλόγες και γεννήθηκε στη φωτιά. Άρχισε την περίοδο, που οδήγησε στην Ιερά Εξέταση, με τους βασανισμούς και τον διωγμό των μουσουλμάνων και των Εβραίων. Συνεχίστηκε με την αιματοβαμμένη κατάκτηση της Αμερικής, τη λεηλασία του πλούτου της Αφρικής και του ανθρώπινου δυναμικού της για να τροφοδοτηθούν οι νέες αποικίες, την πρόκληση χάους στην Ασία για να επιστρέψουμε στην Ευρώπη επί Χίτλερ. Τότε διυλίστηκαν όλες οι παραπάνω μέθοδοι – επιστημονικός ρατσισμός, στρατόπεδα συγκέντρωσης, γενοκτονία ώσπου φτάσαμε στην Τελική Λύση.”

Πηγές: Patrick Cockburn – inews.co.uk, naomiklein.org, bostonreview.net, theguardian.com, apnews.com, bbc.com / κεντρική φωτογραφία: Ράφα, Λωρίδα της Γάζας, 20/12/23 (AP, Hatem Ali)