Σε ένα, πέντε, δέκα ή είκοσι χρόνια παγκόσμιος ελάχιστος φόρος στους δισεκατομμυριούχους;

Oι υπουργοί Οικονομικών των χωρών του G20 και διοικητές τραπεζών συναντήθηκαν την Πέμπτη (29/02) στο Σάο Πάολο, νοτιοανατολικά στη Βραζιλία αναζητώντας λύσεις για τους υπερκινητικούς πλούσιους, που μπορούν να αποφεύγουν τη φορολόγηση χάρη σε έναν ανταγωνισμό προς τα κάτω των χωρών για την προσέλκυσή τους με ποσοστά χαμηλότερα από τον υπόλοιπο πληθυσμό.

Όπως μετέδωσε ο Richard Partington για τον theguardian.com, προωθείται στο πλαίσιο της προετοιμασίας της Συνόδου των ηγετών στο Ρίο ντε Τζανέιρο το φθινόπωρο υπό την προεδρία του Luiz Inácio Lula da Silva του Εργατικού Κόμματος. Στόχος είναι η οικοδόμηση πάνω στη συνεργασία, που είχε ως αποτέλεσμα έναν ελάχιστο παγκόσμιο φόρο στις μεγαλύτερες πολυεθνικές εταιρείες ύψους 15%, ύστερα από μια δεκαετία διαβουλεύσεων, που τέθηκε σε ισχύ τον Ιανουάριο με συμφωνία 140 χωρών το 2021. Mόλις 35 τον εφαρμόζουν – ο πρόεδρος των ΗΠΑ τάσσεται υπέρ, αλλά δεν έχει πάρει την έγκριση της Γερουσίας λόγω αντιδράσεων από τους Ρεπουμπλικάνους.

συνάντηση του υπουργού Οικονομικών της Γερμανίας, Christian Lindner με την Αμερικανίδα ομόλογό του, Janet Yellen (28.02) / Carla Carniel, Reuters

Ο υπουργός Οικονομικών της Βραζιλίας, Fernando Haddad (στη φωτο: με τα χαρτιά) πιέζει προς αυτή την κατεύθυνση. Ανοίγοντας τις εργασίες σημείωσε: “Χρειάζεται να διασφαλίσουμε ότι οι δισεκατομμυριούχοι του κόσμου συνεισφέρουν ένα δίκαιο μερίδιο σε φόρους. Βρισκόμαστε σε μια μη διατηρήσιμη κατάσταση, όπου το πλουσιότερο 1% έχει στην κατοχή του το 43% των κεφαλαίων στον κόσμο και εκπέμπει την ίδια ποσότητα διοξειδίου του άνθρακα με τα φτωχότερα δύο τρίτα της ανθρωπότητας.”

το μότο της διοργάνωσης: ‘Χτίζοντας ένα δίκαιο κόσμο και ένα βιώσιμο πλανήτη’ / Andre Penner, AP

Ο ομόλογός του της Γαλλίας, Bruno Le Maire εξέφρασε την υποστήριξή του σε δηλώσεις στο Reuters πριν τη συνάντηση. “Σήμερα οι πιο πλούσιοι μπορούν να αποφεύγουν να πληρώνουν το ίδιο επίπεδο φόρων με εκείνους, που έχουν πιο περιορισμένη οικονομική δυνατότητα. Θέλουμε να σταματήσουμε αυτό το ευνοϊκό καθεστώς και η Ευρώπη να υιοθετήσει τη συγκεκριμένη ιδέα το συντομότερο δυνατό, με τη Γαλλία στην πρώτη γραμμή.”

28.02 / Carla Carniel, Reuters

29.02 / Andre Penner, AP

Ο οικονομολόγος Gabriel Zucman προσεκλήθη από την κυβέρνηση της Βραζιλίας να ξεκινήσει τις σχετικές συνομιλίες των υπουργών τoυ G20. “Το σχέδιο είναι ό,τι πετύχαμε με τις πολυεθνικές, επιβάλλοντας ένα κατώτατο όριο στη φορολόγησή τους να το εφαρμόσουμε και για τους πολύ πλούσιους – σήμερα τίποτα δε γίνεται στο συγκεκριμένο πεδίο. Πρόκειται για την αρχή της σχετικής συζήτησης.” Διάφορες λεπτομέρειες χρειάζεται να αποσαφηνιστούν, ενώ η συγκυρία κρίνεται εύθραυστη, με αμετάβλητη διακοπή της συνεργασίας ανάμεσα στις μεγάλες δυνάμεις. Ο ίδιος αναγνώρισε ότι υπάρχουν κράτη διστακτικά, όμως εστίασε στην αυξανόμενη αναγνώριση της ανάγκης για παγκόσμια σύμπραξη σε μια εποχή, που το παγκόσμιο κεφάλαιο είναι ευμετάβλητο. Στο Ηνωμένο Βασίλειο οι Εργατικοί έχουν αποκλείσει το ενδεχόμενο νέων φόρων στον πλούτο εάν εκλεγούν. “Είμαι σχεδόν σίγουρος και αισιόδοξος ότι κάποια στιγμή, μια μέρα θα ξυπνήσουμε και το πρώτο θέμα στο ραδιόφωνο το πρωί θα είναι ότι οι χώρες έφτασαν σε συμφωνία για έναν ελάχιστο φόρο στους πολύ πλούσιους. Ωστόσο, είναι δύσκολο να ξέρουμε αν αυτό θα γίνει σε ένα, πέντε, δέκα ή είκοσι χρόνια.”

ο οικονομολόγος Gabriel Zucman (πρώτος από αριστερά) / Kelly Fersan, MF

To Eυρωπαϊκό Παρατηρητήριο Φορολόγησης, μια δεξαμενή σκέψης με έδρα το Παρίσι, που χρηματοδοτείται από την ΕΕ και της οποίας επικεφαλής είναι ο ίδιος πρότεινε ένα μηχανισμό εισαγωγής ελάχιστου παγκόσμιου φόρου πλούτου σε μια έκθεση πέρυσι. Ως ένα πρώτο βήμα εισηγήθηκε μια ετήσια εισφορά της τάξης του 2% εκτιμώντας ότι θα γινόταν να αποφέρει 250 δις δολάρια τον χρόνο από τους 2.756 γνωστούς δισεκατομμυριούχους, που υπολογίζεται ότι έχουν μαζί 13 τρις δολάρια. Μέσω εταιρειών χαρτοφυλακίου (holding companies), υπεράκτιων trust και άλλων ενδιάμεσων δομών είναι σε θέση να πληρώνουν πολύ λιγότερα στην εφορία από τον μέσο εργαζόμενο – ποσοστό 0 – 0.5% – αναλογικά με το εισόδημά τους. Σύμφωνα με την Oxfam, σε καθεμιά από τις χώρες του G20 (Αργεντινή, Αυστραλία, Βραζιλία, Γαλλία, Γερμανία, Ηνωμένες Πολιτείες Αμερικής, Ηνωμένο Βασίλειο, Ιαπωνία, Ιταλία, Ινδία, Ινδονησία, Καναδάς, Κίνα, Μεξικό, Νότια Αφρική, Νότια Κορέα, Ρωσία, Σαουδική Αραβία, Τουρκία και η Ευρωπαϊκή Ένωση) βρίσκονται σχεδόν οι τέσσερις στους πέντε δισεκατομμυριούχους. H υπεύθυνη της οργάνωσης για τη Φορολογική Πολιτική, Susana Ruiz σχολίασε στον theguardian.com: “Kαι μόνο που μπαίνει το θέμα στην ατζέντα του G20 αποτελεί ιστορικό βήμα.”

Πηγή: theguardian.com