By Thomas Friedman – ΝΥΤ: “Στις συρράξεις, που άλλαξαν το παιχνίδι και αναδιαμόρφωσαν τη Μέση Ανατολή: 1956, 1967, 1973, 1982, 2023 προστίθεται και το 2025”
Το Ισραήλ πραγματοποίησε αυτό για το οποίο απειλούσε δεκαετίες – σειρά πληγμάτων στο Ιράν σε περίπου 100 στόχους, μεταξύ των οποίων, πυρηνικές εγκαταστάσεις, επιστήμονες, το κέντρο διοίκησης των Φρουρών της Ισλαμικής Επανάστασης (IRGC), την αεράμυνα και τις υποδομές ανάπτυξης βαλλιστικών πυραύλων (στο Bid Kaneh) με τη συνδρομή πρακτόρων της Μοssad, που φαίνεται πως είχαν διεισδύσει και προχώρησαν σε δολιοφθορά, με πάνω από 200 jets σε πέντε κύματα – με την επίκληση ότι το Ιράν έχει ξεκινήσει να αναπτύσσει πυρηνικές κεφαλές γύρω στις 3:30 τα ξημερώματα της Παρασκευής (τοπική ώρα, 13.06). Βρήκαν τον θάνατο 78 άνθρωποι, ανάμεσά τους ο επικεφαλής των Φρουρών της Επανάστασης Hossein Salami, ο ανώτερος στρατιωτικός των ενόπλων δυνάμεων Mohammad Bagheri (γύρω στους είκοσι συνολικά στρατιωτικοί διοικητές), τουλάχιστον έξι επιστήμονες, όπως ο Fereydoun Abbasi-Davani και ο Mohammad Mehdi Tehranchi, γυναίκες και παιδιά. Ορισμένοι μοιάζει να χτυπήθηκαν στα σπίτια τους. Μερικές εκατοντάδες τραυματίστηκαν σε όλη τη χώρα. Το εύρος και ο σκοπός του εγχειρήματος για μόνιμη καταστροφή του ιρανικού πυρηνικού προγράμματος ξεπερνά τις επιθέσεις εναντίον του Ιράν τον Απρίλιο και τον Οκτώβριο πέρυσι.
Όσα διαδραματίστηκαν “μπορούν να ενταχθούν στη λίστα των καθοριστικών πολεμικών συρράξεων, που άλλαξαν το παιχνίδι και αναδιαμόρφωσαν τη Μέση Ανατολή μετά τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο: 1956, 1967, 1973, 1982, 2023 και πλέον 2025.”, γράφει στους nytimes.com o Thomas L. Friedman.
theguardian.com
Πύραυλοι εκτοξεύονταν εναντίον της Τεχεράνης και το απόγευμα της Παρασκευής.
Δείτε αυτή τη δημοσίευση στο Instagram.
Το Ιράν απάντησε με την κωδική ονομασία Operation True Promise III στέλνοντας εκατοντάδες drones και πυραύλους στο Ισραήλ, όπου ακούγονταν σειρήνες το βράδυ της Παρασκευής (13.06) με αναφορές για τρεις νεκρούς και γύρω στους 80 τραυματίες, ανάμεσά τους 8 στρατιώτες. Στο Τελ Αβίβ ένας από τους στόχους ήταν το υπουργείο Άμυνας σε μια περιοχή που παρομοιάζεται με το αμερικανικό Πεντάγωνο, όμως φαίνεται πως υπέστη σοβαρές ζημιές παρακείμενη πολυκατοικία. Αμερικανικές δυνάμεις συνέβαλαν στην ανάσχεσή τους, που επιτεύχθηκε σύμφωνα με τον στρατό κατά 97% – έχει κηρυχθεί κατάσταση έκτακτης ανάγκης. Οι Φρουροί της Επανάστασης ισχυρίζονταν ότι κατέρριψαν δύο ισραηλινά αεροπλάνα, με τη γυναίκα πιλότο του ενός να είναι όμηρος στο Ιράν.
Δείτε αυτή τη δημοσίευση στο Instagram.
Δείτε αυτή τη δημοσίευση στο Instagram.
Anadolu, Getty Images
Reuters
Reuters
Reuters
> Οι δύο πλευρές συνέχισαν τις εχθροπραξίες το Σάββατο.
Δείτε αυτή τη δημοσίευση στο Instagram.
Δείτε αυτή τη δημοσίευση στο Instagram.
Δείτε αυτή τη δημοσίευση στο Instagram.
Δείτε αυτή τη δημοσίευση στο Instagram.
Δείτε αυτή τη δημοσίευση στο Instagram.
Δείτε αυτή τη δημοσίευση στο Instagram.
Ο πρωθυπουργός του Ισραήλ ανέφερε ότι με την επιχείρηση ‘Rising Lion’ επιδιώκεται η εξάλειψη του υπαρξιακού κινδύνου για τη χώρα του από το Ιράν. “Χτυπήσαμε στην καρδιά του προγράμματος πυρηνικού εμπλουτισμού στη Natanz (135 μίλια νοτιοανατολικά της Τεχεράνης, απ’ όπου αναδυόταν πυκνός μαύρος καπνός – οι εγκαταστάσεις είναι υπόγειες) και τους επιστήμονες, που δούλευαν σε αυτό. Θα συνεχίσουμε για όσες μέρες χρειαστεί. Οι πολίτες του Ισραήλ ίσως κριθεί αναγκαίο να παραμείνουν σε καταφύγια για παρατεταμένο διάστημα.” O Benjamin Netanyahu ισχυρίστηκε ότι το Ιράν έχει εμπλουτίσει αρκετό ουράνιο για εννιά πυρηνικές βόμβες.
Natanz nuclear site
Από δορυφορικές και άλλες εικόνες προκύπτει σημαντική ζημιά σε δύο χώρους στη Natanz: – τον ηλεκτρικό υποσταθμό τροφοδοσίας και – το υπέργειο εργοστάσιο εμπλουτισμού, που εκτιμάται ότι περιλαμβάνει εκατοντάδες φυγοκεντρωτές (centrifuges). Δεν έχει καταστεί σαφές εάν και σε ποια έκταση επηρεάστηκε το κύριο υπόγειο εργοστάσιο, εξοπλισμένο με 15.000 φυγοκεντρωτές (centrifuges). O αρμόδιος οργανισμός σημείωσε ότι, με βάση τις ιρανικές αρχές, δεν προκλήθηκε πυρηνική διαρροή ή μόλυνση και πως άλλα σημεία – κλειδιά για τον εμπλουτισμό, για παράδειγμα το Fordow – υπόγειο σε ορεινή περιοχή, στην Isfahan και το εργοστάσιο στην Bushehr δεν είχαν πληγεί.
> Tα διυλιστήρια και χώροι αποθήκευσης καυσίμων λειτουργούσαν κανονικά, όμως οι τιμές του πετρελαίου ανέβαιναν σημαντικά – στο υψηλότερο επίπεδο εδώ και μήνες. Ωστόσο, το Σάββατο (14.06) χτυπήθηκαν αποθήκες πετρελαίου στη Shahran της Τεχεράνης (βορειοδυτικά) και φυσικού αερίου στην Shahr-e Rey (νότια).
Δείτε αυτή τη δημοσίευση στο Instagram.
Δείτε αυτή τη δημοσίευση στο Instagram.
Tο Ιράν τις χαρακτήρισε “πράξεις πολέμου” και είπε ότι “θα γράψει το τέλος αυτής της ιστορίας”. Tο υπουργείο Εξωτερικών του υπογράμμισε ότι η Αμερική, ως βασικός υποστηρικτής του Ισραήλ, θα φέρει ευθύνη για τα επακόλουθα των “ριψοκίνδυνων, τυχοδιωκτικών” ενεργειών του. “Τίθεται σε κίνδυνο χωρίς προηγούμενο η παγκόσμια ασφάλεια”. Ο αγιατολάχ Ali Khamenei: το Ισραήλ “προετοίμασε μια πικρή μοίρα για τον εαυτό του”.
Μάλλον για να αποτρέψει πιθανές συνέπειες σε αντίποινα, ο υπουργός Εξωτερικών Marco Rubio προειδοποίησε να μην πληγούν σημεία αμερικανικού ενδιαφέροντος στην περιοχή, ισχυριζόμενος ότι το Ισραήλ κινήθηκε μονομερώς και οι ΗΠΑ δεν είχαν ανάμειξη. “Μας ενημέρωσαν ότι θεωρούν τη συγκεκριμένη κίνηση απαραίτητη για την άμυνά τους.”, πρόσθεσε.
Σε τηλεφωνική επικοινωνία την περασμένη Δευτέρα (09.06) ο πρόεδρος των ΗΠΑ φέρεται να παρότρυνε τον πρωθυπουργό του Ισραήλ να μην επιτεθεί στο Ιράν, σύμφωνα με τη Wall Street Journal. Ωστόσο, μέχρι την Τετάρτη (11.06) άρχισε να απομακρύνει μη απαραίτητο προσωπικό από βάσεις και πρεσβείες εντός του βεληνεκούς του Ιράν. Ο ανταποκριτής του theguardian.com στην Ουάσινγκτον, Andrew Roth σχολιάζει ότι οι συγκεκριμένες εξελίξεις δείχνουν ότι ο D. Trump δεν μπορεί να συγκρατήσει τον B. Netanyahu, καθώς η Μέση Ανατολή διολισθαίνει στο χάος.
Ο πρόεδρος των ΗΠΑ δημόσια φάνηκε να αποθαρρύνει την Πέμπτη (12.06) από τον Λευκό Οίκο το Ισραήλ. “Θα ήθελα να αποφύγουμε μια σύγκρουση. Είμαστε αρκετά κοντά σε μια σχετικά καλή συμφωνία… Θα την προτιμούσα περισσότερο. Όσο θεωρώ ότι μπορεί να υπάρξει μία, δεν θέλω να επιδοθεί σε επίθεση γιατί πιστεύω ότι θα την τίναζε στον αέρα.” Παρ’ όλα αυτά, σε ένα νεύμα στην υπόθεση ότι η Αμερική έδινε σήμα για επικείμενη επίθεση εναντίον του Ιράν πρόσθεσε ότι ένα χτύπημα θα γινόταν, επίσης, ως ‘μοχλός πίεσης’ να το εξαναγκάσει να συναινέσει σε μια, που θα περιόριζε την προσήλωσή του στο να αποκτήσει πυρηνικά όπλα. “Πολλές ηγετικές μορφές δεν θα επιστρέψουν (στο τραπέζι της διαπραγμάτευσης)”, σημείωσε σε συνέντευξη στο Fox News ο D. Trump, ενώ σε μία ακόμη στο Reuters την Παρασκευή εξήγησε: “Ήταν όλα σε γνώση μας και προσπάθησα πολύ να αποφύγει το Ιράν την ταπείνωση και τον θάνατο. Είχα δώσει στο Ιράν 60 ημέρες διορία για να φτάσουμε σε συμφωνία και σήμερα είμαστε στην 61η.”
Christiane Amanpour: “Kανένας άλλος πρόεδρος της Αμερικής δεν το είχε επιτρέψει αυτό”
Δείτε αυτή τη δημοσίευση στο Instagram.
“Kαταλαβαίνουμε ότι υπάρχει κάποια σύγχυση αναφορικά με τη στάση των ΗΠΑ τη δεδομένη στιγμή… και ορισμένες διαφορές στις θέσεις τους με εκείνες του Ισραήλ, αλλά θα ήταν απίθανο να είχε πραγματοποιηθεί η επίθεση στο Ιράν σε περίπτωση που η αμερικανική διοίκηση είχε δώσει ένα ξεκάθαρο κόκκινο φως.”, παρατήρησε ο επικεφαλής του κέντρου Rafik Hariri και προγραμμάτων Μέσης Ανατολής στο Ατλαντικό Συμβούλιο, William Wechsler.
Καταδίκασαν η Σαουδική Αραβία και η Ιαπωνία. Η Βρετανία, η Αυστραλία, η Νέα Ζηλανδία εξέφρασαν ανησυχία και κάλεσαν σε μέγιστη συγκράτηση όλων των μερών. H Ioρδανία έκλεισε τον εναέριο χώρο της και αρχικά επικοινώνησε ότι δεν θέλει καμμία συμμετοχή, αν και σε πλάνα του Associated Press (14.06) και στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης αποτυπωνόταν ότι απέτρεψε πυραύλους από το Ιράν να φτάσουν στο Ισραήλ. Τον περασμένο Οκτώβριο το μεγαλύτερο μέρος της ιρανικής αντεπίθεσης συνέβη μέσω Ιορδανίας και αναχαιτίστηκε εκεί.
Το 2018, κατά τη διάρκεια της προηγούμενης θητείας του, ο Donald Trump είχε σύρει τις ΗΠΑ εκτός του Kοινού Συνολικού Σχεδίου Δράσης (JCPOA) με το Ιράν, που είχε υπογραφεί επί Barack Obama, με το επιχείρημα ότι υπήρχαν ελαττώματα επαναφέροντας τις σκληρές κυρώσεις εναντίον του. Ο γερουσιαστής του Κονέκτικατ, Chris Murphy υποστήριξε πως τότε Ευρώπη, Ρωσία και Κίνα είχαν συνταχθεί πίσω του.
Δείτε αυτή τη δημοσίευση στο Instagram.
Την Πέμπτη (12.06) έκθεση της Διεθνούς Υπηρεσίας Ατομικής Ενέργειας (IAEA), για πρώτη φορά μετά από είκοσι χρόνια, επέκρινε το Ιράν για μη συμμόρφωση με τις υποχρεώσεις, που πηγάζουν από τη Συνθήκη Μη Επέκτασης Πυρηνικών (NPT, 05/03/1970) εκδηλώνοντας ενόχληση για την έλλειψη συνεργασίας.
Ο απεσταλμένος του Donald Trump στη Μέση Ανατολή, Steve Witkoff αναμενόταν να ταξιδέψει στην πρωτεύουσα του Ομάν, Μουσκάτ για τον έκτο γύρο διαπραγματεύσεων την ερχόμενη Κυριακή (15.06), που θεωρούταν η τελευταία ευκαιρία για τη διπλωματία. Το Σάββατο ανακοινώθηκε ότι ακυρώθηκαν.
οι βασικές πυρηνικές εγκαταστάσεις του Ιράν
“Χρειάζεται να αναρωτηθεί κανείς τι πραγματικά σκέφτονται τα αραβικά κράτη του Κόλπου. Κάποια ενδεχομένως αισθάνονται ότι το Ισραήλ τους προσφέρει χάρη αποδυναμώνοντας το Ιράν, ενώ άλλα ίσως πιστεύουν ότι η απερισκεψία του, το μόνο που καταφέρνει είναι να προκαλεί το Ιράν να ξαναχτίσει το οπλοστάσιό του και να επιταχύνει τo πυρηνικό του πρόγραμμα. To σημαντικό ερώτημα τώρα είναι εάν τορπιλίστηκαν οι συνομιλίες, που βρίσκονταν σε εξέλιξη ανάμεσα στην Αμερική και το Ιράν. Πολλοί αναλυτές θεωρούν ότι το τελευταίο συγκέντρωνε εμπλουτισμένο υλικό, χωρίς στην πραγματικότητα να περνά την κόκκινη γραμμή. Η επικρατούσα άποψη ήταν ότι ο ανώτατος θρησκευτικός ηγέτης, Ali Khamenei δεν είχε δώσει την οδηγία να προχωρήσει το τελικό βήμα για μετατροπή του σε όπλο. Ο B. Netanyahu, αντίθετα, ισχυρίζεται ότι τους τελευταίους μήνες αυτό συμβαίνει με δημιουργία πυρηνικών κεφαλών. Πρόκειται για σοβαρή δήλωση και δεν ξέρουμε αν ισχύει. Εκτιμάται ότι έχουν επιτύχει εμπλουτισμό ουρανίου ύψους 60%, που πλησιάζει την κατηγορία όπλου.”, επεσήμανε ο ανταποκριτής του theguardian.com Julian Borger.
“Το Ισραήλ πέτυχε μια σημαντική νίκη, αλλά ίσως δυσκολευτεί να τη μετατρέψει σε απόλυτη επικράτηση έναντι του Ιράν. H ικανότητα του τελευταίου να απαντήσει στο πεδίο δυσχεραίνεται από την ανατροπή του βασικού του συμμάχου, του προέδρου της Συρίας Bashar al-Assad. Επιπλέον, από τις εξοντωτικές απώλειες, που κατάφερε το Ισραήλ στη βασική, μη κρατική, κοντινή στο Ιράν δύναμη, τη Xεζμπολάχ στον Λίβανο, μεταξύ των οποίων και ο ισχυρός Hassan Nasrallah σε αεροπορική επιδρομή τον περασμένο Σεπτέμβριο. Ακόμη, ενδεχομένως η ιρανική ηγεσία να αισθάνεται ότι το Ισραήλ, συνεπικουρούμενο από δυνατές φιγούρες στην αμερικανική πολιτική και στρατιωτική σκηνή δεν ικανοποιείται με τίποτε λιγότερο από αλλαγή καθεστώτος. Η αμερικανική διοίκηση, από την άλλη, είναι διαιρεμένη αναφορικά με το πώς να χειριστεί το Ιράν: – οι MAGA φονταμενταλιστές, υποστηρικτές του προέδρου θέλουν να αποφύγουν έναν ακόμη εις το διηνεκές πόλεμο στη Μέση Ανατολή, – ενώ οι νεοσυντηρητικοί πιέζουν για στρατιωτική επίθεση στο Ιράν εδώ και χρόνια. Το Ιράν δεν θέλει να πέσει στην παγίδα του Β. Netanyahu δίνοντας αφορμές, λόγου χάρη επιτεθέμενο κατά αμερικανικών στόχων, και να σύρει έτσι τις ΗΠΑ σε ανοιχτή και άμεση παγίωση της νέας θέσης του Ισραήλ ως περιφερειακής υπερδύναμης. Tο Ισραήλ αισθάνεται ελεύθερο να βομβαρδίζει από αέρος τον Λίβανο, την Υεμένη, τη Συρία. Η Αραβική Ένωση (Arab League) με τις 22 χώρες, που την απαρτίζουν, με συνολικό πληθυσμό 482 εκατομμυρίων έχει καταστεί αναποτελεσματική και γενικά επέλεξε τη σιωπή κατά τη διάρκεια του πολέμου στη Γάζα. Από τα αραβικά κράτη, που ήταν περισσότερο εχθρικά απέναντι στο Ισραήλ στην αρχή του αιώνα: η Συρία, η Λιβύη και το Ιράκ έχουν διαλυθεί λόγω εμφύλιων συρράξεων. Η Σαουδική Αραβία, τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα (ΗΑΕ), το Κατάρ και άλλες πετρελαιοπαραγωγικές χώρες δεν μπορούν να μετατρέψουν τον τεράστιο πλούτο τους σε συγκριτική πολιτική επιρροή. Ο απεσταλμένος των ΗΠΑ Steve Witkoff εμφανιζόταν να έχει σχεδόν καταλήξει με το Ιράν να συγκρατηθεί το πυρηνικό του πρόγραμμα σε μη στρατιωτικές χρήσεις, όμως σύμμαχοι του πρωθυπουργού του Ισραήλ και νεοσυντηρητικοί στην Ουάσινγκτον επέμεναν για συνολική εγκατάλειψή του. Ο κόσμος είναι τώρα αντιμέτωπος με μια κατάσταση μόνιμων εχθροπραξιών στη Μέση Ανατολή, η ένταση των οποίων είναι δύσκολο να προβλεφθεί. Παράλληλα, η απειλή για τα αποθέματα πετρελαίου και φυσικού αερίου στην περιοχή δεν θα εξαφανιστεί. Από τα Στενά του Ορμούζ στο ‘στόμα’ του Κόλπου διέρχεται το ένα πέμπτο του παγκόσμιου αργού πετρελαίου (crude).”, εκτιμά ο Patrick Cockburn στο inews.co.uk.
Πηγές: theguardian.com / Patrick Cockburn, inews.co.uk / nytimes.com / bbc.com
