Το Ισλαμικό Κράτος ανέλαβε την ευθύνη για τις πολύνεκρες εκρήξεις στο Ιράν

Αυξάνεται περαιτέρω η ένταση και φαίνεται να επιδεινώνεται ολοένα η κατάσταση στη Μέση Ανατολή, με φόβους για γενίκευση της ανάφλεξης μετά τις δύο εκρήξεις στην επιμνημόσυνη τελετή για τον Qassem Suleimani στη γενέτειρά του, ιρανική πόλη Kerman, νοτιοανατολικά την Τετάρτη (03/01), που στοίχισαν τη ζωή σε 84 ανθρώπους και τραυμάτισαν περισσότερους από 200, ανάμεσά τους 28 παιδιά. Συμπληρώνονταν τέσσερα χρόνια από τη δολοφονία του από αμερικανικό drone στη Βαγδάτη στις 03/01 του 2020 – στην κηδεία του είχε προκληθεί πανικός, που κατέληξε στο να πεθάνουν τουλάχιστον 56 πολίτες. Yπήρξε επικεφαλής της σιιτικής δύναμης al-Quds, μέρος του Σώματος Φρουρών της Ισλαμικής Επανάστασης (IRGC) με επιρροή στον Λίβανο, τη Συρία, το Ιράκ. Σύμφωνα με το κρατικό πρακτορείο Irna news, εκτιμάται ότι πυροδοτήθηκαν από μακριά, με τα χτυπήματα να χαρακτηρίζονται ‘τρομοκρατικά’ και τα πιο πολύνεκρα από την Ισλαμική Επανάσταση το 1979. Η πρώτη έγινε 700 μέτρα μακριά από τον τάφο του και η δεύτερη σε απόσταση ενός χιλιομέτρου με διαφορά 10 – 15 λεπτών στους δρόμους, οι οποίοι οδηγούν στο Golzar Shohada, το κοιμητήριο στον ‘Κήπο των Μαρτύρων’, όπου αποτίεται φόρος τιμής σε όσους κινούνται στον ‘άξονα της αντίστασης’ ενάντια στις ΗΠΑ και τη Δύση.

theguardian.com

Iranian state media says two explosions have struck a procession marking the anniversary of General Qassem Soleimani’s assassination.

The blasts reportedly happened near the slain commander’s gravesite in the city of Kerman. pic.twitter.com/KbgkrewSf8

— Al Jazeera English (@AJEnglish) January 3, 2024

Κηρύχθηκε πένθος για την Πέμπτη 04/01 – την ευθύνη ανέλαβε την ίδια μέρα μέσω Telegram η οργάνωση του Ισλαμικού Κράτους στο Αφγανιστάν (Islamic State Khorasan Province) υποστηρίζοντας ότι δύο μέλη της ενεργοποίησαν τις ζώνες εκρητικών τους μέσα στο πλήθος. Τον Σεπτέμβριο το πρακτορείο ειδήσεων Fars είχε μεταδώσει ότι ένας σημαντικός μυστικός πράκτορας της σουνιτικής οργάνωσης Ισλαμικό Κράτος, επιφορτισμένος με το να φέρει εις πέρας “τρομοκρατικές ενέργειες” στο Ιράν συνελήφθη στην Kerman. To 2022 είχε πλήξει ένα σιιτικό ναό με αποτέλεσμα να χάσουν τη ζωή τους 15 πολίτες. To 2017 είχε επιτεθεί στο κτίριο της Βουλής και το μαυσολείο του Ayatollah Ruhollah Khomeini αφήνοντας πίσω 17 νεκρούς και 43 τραυματίες. Η Τεχεράνη έχει κάνει γνωστό πως σταμάτησε και άλλες του Ισλαμικού Κράτους, που στόχευαν υπηκόους της σε δημόσιους χώρους. Έβλεπαν τον Q. Suleimani εχθρικά γιατί εκτιμάται πως τους προξένησε βλάβη στο Ιράκ και τη Συρία, εξήγησε ο Guardian. Ο νέος σκληροπυρηνικός υπουργός Εσωτερικών, Ahmad Vahidi ενημέρωσε ότι “Υπάρχουν σημεία στα ανατολικά σύνορα με το Αφγανιστάν και το Πακιστάν, που μπλοκάρονται κατά προτεραιότητα.”

Πρόσφατα το Ιράν υποστήριξε ότι εξουδετέρωσε μία ομάδα υπό τον έλεγχο της Μοσάντ, της ισραηλινής μυστικής υπηρεσίας. Ένας εκλεγμένος αντιπρόσωπος στην Kerman έκρινε ότι οι εκρήξεις οφείλονται σε “πράκτορες του Ισραήλ”. Ο Kianush Jahanpur, πρώην εκπρόσωπος Τύπου του υπουργείου Υγείας ανέφερε στα social media ότι “η απάντηση πρέπει μόνο να βρίσκεται στο Τελ Αβίβ, Χάιφα”. Ο Mojtaba Zolnouri, αναπληρωτής πρόεδρος του Κοινοβουλίου παρατήρησε ότι: “Η μη αυτοκτονική φύση της ενέργειας δείχνει ότι είναι πράξη του σιωνιστικού καθεστώτος. Θα το τιμωρήσουμε με μια εκδίκηση, που θα έχει παγκόσμια επιχειρησιακή αξία.” Αναλυτές, που επικαλέστηκε ο Guardian επεσήμαναν ότι θα ήταν “ασυνήθιστο για το Ισραήλ να προχωρά σε γενικευμένη επίθεση σε αμάχους χωρίς να υπάρχουν υψηλού επιπέδου στρατιωτικοί στόχοι – κάτι τέτοιο δε συνάδει με το προηγούμενο μοτίβο δράσης, που είχε επιλέξει εντός του Ιράν”. Ωστόσο, έχει προειδοποιήσει ότι οι κανόνες εμπλοκής του έχουν αλλάξει, καθιστώντας στην ουσία το Ιράν υπεύθυνο για τις επιθέσεις της 7ης Οκτωβρίου – κάτι που το τελευταίο αρνείται, αν και τις καλωσόρισε. To υπουργείο Εξωτερικών των ΗΠΑ σημείωσε σε ανακοίνωση ότι δε βρίσκει λόγους να πιστεύει ότι το Ισραήλ είχε κάποια ανάμειξη. Το Ιράν, όπου θα διεξαχθούν βουλευτικές εκλογές τον προσεχή Μάρτιο, ενώ η Συνέλευση των Ειδικών θα επιλέξει τον ανώτατο ηγέτη μοιάζει να μην επιθυμεί να εμπλακεί άμεσα σε πολεμική σύγκρουση, προτιμώντας αντίθετα να βοηθά ‘πληρεξούσιες ομάδες’ (proxy groups), μεταφέρει ο Guardian.

ο επικεφαλής της Hezbollah στον Λίβανο, Sayyed Hassan Nasrallah (δεξιά) σε συνάντηση με τον γενικό γραμματέα της Παλαιστινιακής Ισλαμικής Τζιχάντ (PIJ), Ziyad al-Nakhalah και τον αναπληρωτή αρχηγό της Χαμάς, Sheikh Saleh al-Arouri (δεύτερος αριστερά, με τα μαύρα) σε μυστική τοποθεσία στις 25 Οκτωβρίου 2023 / Reuters > στον τοίχο οι φωτογραφίες του πρώτου ανώτατου ηγέτη του Ιράν, Ayatollah Khomeini (1979 – 1989, αριστερά) και του δεύτερου, εν ενεργεία από το 1989, Ali Khamenei (δεξιά)

Την Τρίτη 02/01 σε μια επιχείρηση με drone στη νότια Βηρυτό, πρωτεύουσα του Λιβάνου, που αποδίδεται στο Ισραήλ αφαιρέθηκε η ζωή του αναπληρωτή αρχηγού της Χαμάς από το 2017, Saleh al-Arouri, όπως και άλλων δύο στρατιωτικών διοικητών της.

AFP

Θεωρούταν πρόσωπο – κλειδί στις Ταξιαρχίες Izzedine al-Qassam, τον ένοπλο βραχίονα της οργάνωσης και στενός συνεργάτης του αρχηγού, Ismail Haniyeh. Eίχε περάσει δεκαοχτώ χρόνια σε ισραηλινή φυλακή. Bετεράνος διαπραγματευτής, είχε μεσολαβήσει το 2010 για την απελευθέρωση 1.000 Παλαιστίνιων κρατουμένων σε αντάλλαγμα για έναν απαχθέντα Ισραηλινό στρατιώτη και στην πιο πρόσφατη κατάρτιση σχετικής λίστας από τις δύο πλευρές, που οδήγησε στην ελευθερία 240 ομήρους της Χαμάς. Πιστεύεται ότι λειτουργούσε σα σύνδεσμος της Χαμάς με τη Χεζμπολάχ, ο επικεφαλής της οποίας, Hassan Nasrallah είχε προειδοποιήσει ότι οποιαδήποτε στοχευμένη ενέργεια στο έδαφος του Λιβάνου θα επέφερε “δυναμική απάντηση”. Το Ισραήλ “θα κινηθεί εναντίον των αρχηγών της Χαμάς, όπου κι αν βρίσκονται”, είχε ενημερώσει ο πρωθυπουργός του Ισραήλ, Benjamin Netanyahu το Νοέμβριο. Μήνες νωρίτερα είχε ονομαστικά αναφερθεί στον Saleh al-Arouri, 57 ετών, που είχε γεννηθεί στη Δυτική Όχθη και περιλαμβανόταν στην αμερικανική λίστα τρομοκρατών, επικηρυγμένος με πέντε εκατομμύρια δολάρια από το 2018, μετέδωσε η ανταποκρίτρια του ΒΒC, Lyse Doucet. Στον Λίβανο, στα νότια σύνορα του οποίου μαίνονται περιορισμένης κλίμακας εχθροπραξίες με το Ισραήλ, είναι ακόμη ζωντανές οι μνήμες της σύρραξης ανάμεσα στις δύο χώρες το 2006.

Άλλοι καθοδηγητές της Χαμάς έχουν ως βάση την Τουρκία και το Κατάρ. Οι ενορχηστρωτές των γεγονότων της 7ης Οκτωβρίου, ανάμεσά τους ο Yahya Sinwar πιστεύεται ότι κρύβονται κάπου στη Γάζα.

Στις 25 Δεκεμβρίου 2023 σε ισραηλινή επίθεση από αέρος κοντά στην πρωτεύουσα της Συρίας, Δαμασκό σκοτώθηκε ο Razi Mousavi, ένας ανώτερος διοικητής του Σώματος Φρουρών της Ισλαμικής Επανάστασης (IRGC) και σύμβουλος της δύναμης Quds. Στο παρελθόν το Ισραήλ έχει προχωρήσει σε στοχευμένες δολοφονίες Ιρανών επιστημόνων, που εργάζονται για το πυρηνικό του πρόγραμμα. Ορισμένοι διαπιστώνουν σημερινές αναλογίες με την αντίστοιχη ‘εκστρατεία’, που είχε εξαπολυθεί μετά την επίθεση ενός ένοπλου παλαιστινιακού πυρήνα στην ισραηλινή ομάδα στους Ολυμπιακούς Αγώνες του Μονάχου το 1972.

Παράλληλα, στις θαλάσσιες οδούς της Ερυθράς Θάλασσας, μέλη της σιιτικής ισλαμιστικής οργάνωσης στην Υεμένη, Χούθι παρενοχλούν πλοία, τα οποία ταξιδεύουν στο Ισραήλ ζητώντας να επιτραπεί περισσότερη ανθρωπιστική βοήθεια στη Γάζα. Ο Farea Al-Muslimi, ερευνητής στο πρόγραμμα Μέσης Ανατολής και Βόρειας Αφρικής του Chatham House είπε στο inews.co.uk ότι παρόλο που το Ιράν “προετοίμασε και συνέβαλε στη διαμόρφωση των Χούθι, σήμερα είναι αυτό που είναι από μόνοι τους. Θα συνεχίσουν τη δράση τους ανεξάρτητα από το τι λέει το Ιράν. Επένδυσε σε αυτούς τη δεκαετία του 1990, αλλά είχαν και δικoύς τους πόρους από τo 1960. Ίσως δεν το ακούν πια και δε νομίζω ότι θα κάνει διαφορά εάν τους ζητήσει να συμπεριφερθούν συγκρατημένα. Όμως, αποτελούν την απάντηση στην προσευχή του – κάνουν περισσότερα απ’ όσα θα ευχόταν σε μια από τις πιο σημαντικές διαδρομές ναυσιπλοΐας στον κόσμο.”

Houthi Military Media, Reuters

Ο υπουργός Άμυνας του Ισραήλ, Yoav Gallant μίλησε πρόσφατα για εφτά εστίες από τις οποίες βάλλεται, μεταξύ των οποίων η Υεμένη, ο Λίβανος, η Συρία και το Ιράκ. Οι συζητήσεις στο Κάιρο για μια ακόμη παράδοση Ισραηλινών ομήρων έναντι φυλακισμένων Παλαιστίνιων διακόπηκαν.

Πηγές: theguardian.com, bbc.com, inews.co.uk / κεντρική φωτογραφία: Anadolu, Getty Images