By Un porteur de flambeau
Το αποχαιρετιστήριο μήνυμα της Aurélie, παλιάς συναδέλφου του καθηγητή Γαλλικών, Dominique Bernard (κεντρική φωτογραφία), που μαχαιρώθηκε και έχασε τη ζωή του στα 57 του σε σχολείο δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης στην πόλη Arras της βόρειας Γαλλίας την περασμένη Παρασκευή (13/10), δημοσιεύει η Libération. Προσπαθούσε να αποτρέψει την επίθεση ενός 20χρονου πρώην μαθητή, ριζοσπαστικοποιημένου μουσουλμάνου. Το όνομά του φαίνεται πως ήταν σε λίστα επιτήρησης, ενώ σύμφωνα με το Associated Press, την προηγούμενη μέρα τον είχαν καλέσει να απαντήσει σε ερωτήσεις. O theguardian.com μετέδωσε ότι γεννήθηκε στην Ινγκουσετία, στον βόρειο Καύκασο και μετανάστευσε στη Γαλλία σε ηλικία πέντε ετών – ο πατέρας του απελάθηκε το 2018.
“Dominique, τη μορφή σου τη βλέπω στα σκαλιά του προαύλιου χώρου του σχολείου Gambetta, όταν φτάναμε μαζί για να πάμε να διδάξουμε και ανεβαίναμε με το βάρος από τις τσάντες, τις φωτοτυπίες, τα βιβλία, τις ιδέες μας. Βαρείς αλλά τόσο ελαφρείς! Επειδή εσύ κι εγώ κάναμε αυτό που αγαπούσαμε, αυτό για το οποίο είχαμε φτιαχτεί: να αναθρέφουμε. Τη μορφή σου, τη βλέπω στην αίθουσα των καθηγητών, το ντοσιέ σου, πάντα, το ποτήρι που κρατάς, το σκανταλιάρικο χαμόγελό σου γιατί έχεις ένα τέχνασμα περίεργο να το περιγράψεις. Ήταν δύσκολο να μη σε πλησιάσει κανείς, να μη σε ακούσει. Να μην αφεθεί να τον συναρπάσει μια πρόταση για διάβασμα, ένα ανέκδοτο. Ένα τίποτα. Ένα τα πάντα. Τη μορφή σου, τη βλέπω στους διαδρόμους, μπροστά από μια τάξη κάπως διασκορπισμένη, που η παρουσία σου επανέφερε στην ηρεμία, αφού ήταν ο κ. Bernard, τότε, καλημέρα κύριε. Ακόμη, αυτή η δύναμή σου με τους μαθητές. Ήσουν εκεί γι’ αυτούς, το είχαν καταλάβει και εκπαιδεύονταν στην αταξία από το μεταδοτικό πάθος σου για τη λογοτεχνία, από την εμπιστοσύνη σου στον άνθρωπο, τις ελπίδες που εναπόθετες σ’ εκείνους. Τη μορφή σου τη βλέπω στα σκαλιά του προαύλιου του σχολείου Gambetta, όταν φτάναμε μαζί και έλεγες στους καπνιστές, που ήταν συγκεντρωμένοι μπροστά στην είσοδο: ‘Λοιπόν, καπνίζουμε ένα μικρό καρφί στο φέρετρο;’ – υπήρχε μια ευχάριστη ατμόσφαιρα με το πείραγμά σου. Τι τραγική ειρωνεία το ότι σου πήραν τη ζωή στα ίδια σκαλιά, όπου είχες βαδίσει τόσες φορές. Δεν το είχες ψάξει εσύ αυτό το καρφί. Φυτεύτηκε σ’ εσένα από την κακή σύμπτωση ενός μίσους τυφλού και πρωτόγονου. Τι ειρωνεία, επίσης, που μια χειρονομία τόσο σκοτεινή, τόσο δυσνόητη έπληξε εκείνον, που ο Victor Hugo θα μπορούσε να αποκαλέσει ‘(μετα)φορέα του πυρσού’ (un porteur de flambeau). Να ’σαι, ανυψωμένος στην κατηγορία των μαρτύρων, εσύ, ο διακριτικός άνθρωπος. Ένα Πάθος αντικαθιστά ένα άλλο. Και τι απώλεια για τον κόσμο. Δε θα ξεχάσω ποτέ τη μορφή σου στα εξωτερικά σκαλιά του Gambetta.”
Δείτε αυτή τη δημοσίευση στο Instagram.
To κτίριο εκκενώθηκε νωρίτερα τη Δευτέρα (16/10) το πρωί λόγω απειλής για βόμβα. Αν και δε θα γίνονταν κάποιες ώρες μαθήματα, ήταν ανοιχτό για να επιτραπεί στη σχολική κοινότητα να αποτίσει φόρο τιμής στον καθηγητή. Το μεσημέρι κρατήθηκε ενός λεπτού σιγή στη μνήμη εκείνου και του Samuel Paty, 47 ετών. Δίδασκε Ιστορία και Γεωγραφία – τον αποκεφάλισε νεαρός τζιχαντιστής στις 16/10/2020 επειδή έδειξε στους μαθητές σατυρικά σκίτσα του Μωάμεθ.
Opéra Comédie de Montpellier, 21-10-2020 / Pascal Guyot, AFP
Σε tweet του ο E. Macron σημείωσε:
“Σ’ εσάς, καθηγητές, διευθυντές σχολείων, προσωπικό της εθνικής εκπαίδευσης και τοπικών συλλογικοτήτων,
Σ’ εσάς μαθητές της Γαλλίας,
Αυτό το πρωινό ο Dominique Bernard θα έπρεπε να ξαναβρεί το σχολείο Gambetta της Arras. Για να εξασκήσει το ωραίο επάγγελμα της εκπαίδευσης, με ανθρωπιά, με κύρος. Ο Dominique Bernard δε θα ξαναβρεθεί στις αίθουσες της τάξης. Την προηγούμενη Παρασκευή, ενώ προσπαθούσε να προστατέψει τους μαθητές του έπεσε από τα χτυπήματα της ισλαμιστικής τρομοκρατίας. Ένας καθηγητής γυμναστικής, ένας υπεύθυνος συντήρησης και ο επικεφαλής της τεχνικής ομάδας τραυματίστηκαν επίσης – το τίμημα για το κουράγιο τους. Όλοι, διότι παρεμβλήθηκαν ανάμεσα στο σχολείο και τον φανατισμό. Είναι η ώρα του συναισθήματος. Για τις σκέψεις ανάμνησης ενός συναδέλφου, που δολοφονήθηκε επειδή εκπαίδευε και ήταν ηρωικός μέχρι την τελευταία στιγμή. Ξέρω ότι αυτό το πρωινό οι σκέψεις σας είναι σ’ εκείνον. Και στο νόημα του επαγγέλματός σας, όπως και στα απαραίτητα στηρίγματα για να αντέξετε σήμερα και όλες τις υπόλοιπες μέρες. Εάν σας απευθύνομαι, είναι για να σας διαβεβαιώσω ότι θα σταθούμε δίπλα σας, ότι το Κράτος, που οφείλει τόσα στην Εθνική Εκπαίδευση είναι εκεί για εσάς. Σταθείτε όρθιοι. Η δολοφονία του Dominique Bernard αποτελεί τραγική υπενθύμιση εκείνης του Samuel Paty, πριν τρία χρόνια ακριβώς. Στην πόλη Arras, όπως στην Conflans-Sainte-Honorine, η ισλαμιστική τρομοκρατία έβαλε εναντίον αυτού, που εύλογα θεωρεί μεγάλο της αντίπαλο: το Σχολείο μας. Οι τρομοκράτες το ξέρουν: δεν υπάρχει Δημοκρατία χωρίς Σχολείο, χωρίς την υπομονετική εκμάθηση στις αίθουσες της τάξης με το κριτικό πνεύμα και τις αξίες της ελευθερίας, της ισότητας, της αδελφοσύνης και της εκκοσμίκευσης, που σφυρηλατούν τους πολίτες. Δε θα υπάρχει γαλλικό έθνος χωρίς Σχολείο, τη διδασκαλία της Ιστορίας, της γλώσσας, μιας συγκεκριμένης ιδέας του Ανθρώπου. Αυτού που μας κάνει λαό ελεύθερο, αλληλέγγυο και μας συνέχει. Έχουμε δράσει, δρούμε και θα συνεχίσουμε ώστε το Σχολείο μας να παραμείνει ένα ιερό για τους μαθητές μας και όλους όσους εργάζονται εκεί. Πιο δυνατό από τον πόνο, την οδύνη, τη θλίψη πρέπει να συνεχίσει ως ένας προμαχώνας ενάντια στον σκοταδισμό και έτσι θα γίνει. Γιατί στο τυφλό μίσος θα αντιπαραθέτουμε πάντα την ασίγαστη δίψα για εκπαίδευση, μάθηση, ελεύθερη ζωή.”
À vous, professeurs, chefs d’établissement, personnels de l’Éducation nationale et des collectivités territoriales,
À vous élèves de France,
Ce matin, Dominique Bernard aurait dû retrouver la cité scolaire Gambetta d’Arras. Exercer le beau métier…
— Emmanuel Macron (@EmmanuelMacron) October 16, 2023
