Συνάντηση Γ. Γεραπετρίτη – H. Fidan: καλό το κλίμα, οι διαφορές παραμένουν

Την ικανοποίησή του για το κλίμα συνεργασίας “που έχουμε καταφέρει” σε λίγους μόλις μήνες να δημιουργηθεί μεταξύ των κυβερνήσεων Αθήνας και Άγκυρας, εξέφρασε ο υπουργός Εξωτερικών Γιώργος Γεραπετρίτης κατά τη συνάντηση με τον Τούρκο ομόλογό του την Τρίτη (05/09) στην Άγκυρα.

Κομβικά σημεία για τις διμερείς σχέσεις είναι πρώτα απ’ όλα η συνάντηση, που θα έχουν ο Κυριάκος Μητσοτάκης με τον πρόεδρο της Τουρκίας στις 18 Σεπτεμβρίου στο περιθώριο της γενικής συνέλευσης του ΟΗΕ στη Νέα Υόρκη, ο πολιτικός διάλογος, ο οποίος θα εκκινήσει με ευθύνη, από ελληνικής πλευράς, της υφυπουργού Αλεξάνδρας Παπαδοπούλου στις 16 Οκτωβρίου και η διοργάνωση μετά από εφτά χρόνια του Ανώτατου Συμβουλίου Συνεργασίας στη Θεσσαλονίκη, μέχρι το τέλος του έτους, με τη συμμετοχή εκατέρωθεν συναρμόδιων για διάφορους τομείς διμερούς συνεργασίας υπουργών.

Όπως δήλωσε μετά τις συνομιλίες με τον Hakan Fidan: “Πιστεύω ότι συμμεριζόμαστε την ανάγκη να προωθήσουμε περαιτέρω τις οικουμενικές αυτές αξίες και να εδραιώσουμε σχέσεις αγαστής συνύπαρξης και ανεκτικότητας, με αμοιβαίο σεβασμό στην ισότητα, την κυριαρχία και την εδαφική ακεραιότητα των κρατών, καθώς και τη μη ανάμειξη σε εσωτερικές υποθέσεις. Πρόκειται για ένα κλίμα, το οποίο βασίζεται στην αμοιβαία κατανόηση και τον σεβασμό, που κρατά ανοιχτό έναν απευθείας δίαυλο επικοινωνίας, επιτρέποντας αποκλιμάκωση κρίσεων και το να τεθούν γερές βάσεις για συζητήσεις σε όλα τα επίπεδα. Σχέσεις, που θέλουμε να εξελιχθούν επί τη βάσει των αρχών του διεθνούς δικαίου και ιδίως του καταστατικού χάρτη των Ηνωμένων Εθνών, όπως κατεξοχήν η διατήρηση της διεθνούς ειρήνης και ασφάλειας, της φιλικής συνεργασίας μεταξύ των κρατών.

Συμφωνήθηκε ο οδικός χάρτης να περιλαμβάνει τα εξής τρία επίπεδα: πρώτον, τον πολιτικό διάλογο, ο οποίος θα αρχίσει με ευθύνη, από ελληνικής πλευράς, της υφυπουργού Αλεξάνδρας Παπαδοπούλου στις 16 Οκτωβρίου. Δεύτερον, την εφαρμογή και ενίσχυση των μέτρων οικοδόμησης εμπιστοσύνης (ΜΟΕ), που θα ενεργοποιηθεί το αμέσως προσεχές διάστημα. Τρίτον, τις συνομιλίες για την προώθηση της θετικής ατζέντας, υπό τον αρμόδιο υφυπουργό Κώστα Φραγκογιάννη, που θα αφορά τομείς όπως οι επενδύσεις, η γεωργία, ο τουρισμός, το εμπόριο, η ναυτιλία, η κλιματική κρίση.

Στο Βίλνιους της Λιθουανίας οι ηγέτες των δύο χωρών συμφώνησαν να ξαναπιάσουν το νήμα των ελληνοτουρκικών σχέσεων και να προωθήσουν τη μεταξύ μας συνεργασία. Ανέθεσαν σ’ εμάς, τους υπουργούς Εξωτερικών, να αναλάβουμε την πολιτική καθοδήγηση της διαδικασίας αυτής. Αποστολή μας είναι: να επιλύουμε τα θέματα αιχμής, που ανακύπτουν μεταξύ των δύο χωρών μας και να αποσυμπιέζουμε εντάσεις, ώστε να προλαμβάνουμε εν δυνάμει επικίνδυνες καταστάσεις. Ακόμη, να κατευθύνουμε τις συζητήσεις, οι οποίες γίνονται μεταξύ των δύο πλευρών, δηλαδή τον πολιτικό διάλογο, τη θετική ατζέντα και τα μέτρα οικοδόμησης εμπιστοσύνης, ώστε να υπάρχει διαρκής παρακολούθηση, ενιαία προσέγγιση και υψηλή λογοδοσία για την παραγωγή ωφέλιμων και απτών αποτελεσμάτων. Επιπλέον, να προετοιμάζουμε τις επαφές των δύο ηγετών, ώστε να προκύπτει διαρκής ισχυρή πολιτική εντολή και νομιμοποίηση στο υψηλότερο επίπεδο.

Η εμπειρία των τελευταίων ετών κατέδειξε με τον πιο εμφατικό τρόπο ότι οι εξωγενείς κρίσεις καθίστανται κανονικότητα, παρά εξαίρεση, κάτι που αναδεικνύει την αξία της συνεργασίας. Η αντιμετώπιση της πανδημίας, των φυσικών καταστροφών, της ενεργειακής κρίσης και της επισιτιστικής ανασφάλειας αποτελούν σημαντικά παραδείγματα πεδίων, όπου μπορούμε να συνεργαστούμε για το κοινό καλό.

Σε ό,τι αφορά το Κυπριακό, οι θέσεις μας είναι γνωστές. Κρίσιμο και αναγκαίο βήμα είναι η άμεση επανεκκίνηση των συνομιλιών.

Σχετικά με την ευρωπαϊκή προοπτική της Τουρκίας, η Ελλάδα από μακρού χρόνου και με συνέπεια την υποστηρίζει, πρέπει ασφαλώς να πληρούνται τα προαπαιτούμενα κριτήρια, σύμφωνα με τις σχετικές αποφάσεις του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου. Η πορεία αυτή είχε δυσκολίες. Προσβλέπω σε μια αγαστή συνεργασία για την πρόοδο των διαπραγματεύσεων.

Μιλήσαμε και αναδείξαμε τα θέματα που αφορούν τις μειονότητες. Για εμάς, είναι γέφυρες συνεργασίας και όλοι οι πολίτες μας στην Ελλάδα απολαύουν ισονομία και ισοπολιτεία.

Αναφορικά με το μεταναστευτικό, είναι προς το κοινό μας συμφέρον να συνεργαστούμε για τον έλεγχο της παράτυπης μετανάστευσης και την καταπολέμηση των παράνομων δικτύων διακίνησης, που εκμεταλλεύονται τον ανθρώπινο πόνο. Απαραίτητη προϋπόθεση για τη διαχείριση του μεταναστευτικού, όπως και κάθε άλλου συναφούς ζητήματος είναι η αντιμετώπιση των περιφερειακών κρίσεων, που προκαλούν αποσταθεροποίηση.

Συζητήθηκαν οι εξελίξεις στην ευρύτερη περιοχή της Ανατολικής Μεσογείου, τη Συρία, τη Λιβύη, την Ουκρανία.

Είναι σημαντικό για τις διμερείς μας σχέσεις να διατηρηθεί το κλίμα ηρεμίας με αποχή από επιθετική ρητορική και μονομερείς ενέργειες, που μπορεί να υπονομεύσουν την προσέγγιση, που επιχειρούμε. Αυτό θα συμβάλλει ουσιωδώς στις διμερείς μας συζητήσεις, είναι όμως αναγκαίο και για το μείζον αγαθό της ευημερίας μας.

Η ευθύνη, την οποία επωμιζόμαστε είναι ανάλογη της ιστορικής ευκαιρίας, που παρουσιάζεται και στις δύο κυβερνήσεις να εδραιώσουμε μια μακρά σχέση καλής γειτονίας για το αμοιβαίο όφελος των λαών μας και μια βιώσιμη κατάσταση ειρήνης στην ευρύτερη περιοχή μας.

Δεν είμαστε αιθεροβάμονες, γνωρίζουμε ότι οι αποστάσεις, που δημιουργήθηκαν σε βάθος χρόνου και τα πάθη, που κληρονομήθηκαν από γενιά σε γενιά δεν διαγράφονται μονοκοντυλιά. Όμως, έχουμε τη διάθεση και τη βούληση να επενδύσουμε στην ειλικρίνεια και την αμοιβαία κατανόηση για να αναζητήσουμε κοινούς τόπους και να διαρρήξουμε εδραιωμένες αντιλήψεις και, όπου υπάρχουν διαφωνίες, τουλάχιστον να μην προκαλούνται κρίσεις. Για να επιτευχθεί αυτό, απαιτείται προσήλωση σε οικουμενικές και θεμελιώδεις αξίες, όπως η αυστηρή και καθολική εφαρμογή του διεθνούς δικαίου. Η ελληνική κυβέρνηση θα διαπνέεται από ειλικρίνεια σε συζητήσεις με την τουρκική κυβέρνηση και από σεβασμό προς τους δύο λαούς. Το ίδιο πιστεύω ότι θα συμβεί και από την πλευρά της τουρκικής. Να χτίσουμε πάνω σε αυτά, που μας ενώνουν και να κατανοήσουμε καλύτερα αυτά, που μας χωρίζουν. Με όραμα την ασφάλεια και την ευημερία των δύο λαών, αλλά και των μελλοντικών γενεών.”

Ξεκινώντας τις δηλώσεις του, ο Hakan Fidan καλωσόρισε τον υπουργό Εξωτερικών Γ. Γεραπετρίτη κάνοντας λόγο για έναν εξαίρετο ακαδημαϊκό και νομικό. Ευχαρίστησε την ελληνική κυβέρνηση και τον ελληνικό λαό για τη χείρα βοηθείας, που έδωσε στην Τουρκία στους καταστροφικούς σεισμούς. Επίσης, εξέφρασε τη συμπαράστασή του για τις πυρκαγιές και υπογράμμισε την ετοιμότητα της χώρας του πάντα να βοηθήσει.

Έστειλε το μήνυμα πως η Άγκυρα είναι έτοιμη να συνεχίσει τον διάλογο, να εξελίξει τις σχέσεις της με την Ελλάδα και ότι έχει “ξεκινήσει μια νέα και θετική εποχή” στις διμερείς σχέσεις. “Αποτελεί μια θετική εξέλιξη η ανάπτυξη του διαλόγου και η επικοινωνία των δύο χωρών. Μπορούμε να επιλύσουμε τις διαφορές μας με αμοιβαίο σεβασμό στα δικαιώματα και τα συμφέροντα, υπό τη βάση του διεθνούς δικαίου.”

Χαρακτήρισε τη συνάντηση καρποφόρα. “Αξιολογήθηκαν περιεκτικά τα προβλήματά μας αναφορικά με το Αιγαίο και την Ανατολική Μεσόγειο. Έχουμε διαφορές απόψεων στο Αιγαίο. Συζητήσαμε τα θέματα αυτά σε διερευνητικές συνομιλίες. Στην Ανατολική Μεσόγειο, η Τουρκία υποστηρίζει την ‘αρχή του δίκαιου διαμοιρασμού’. Ανταλλάξαμε απόψεις και για το Κυπριακό. Οι θέσεις της Τουρκίας είναι γνωστές”, είπε – χωρίς να αναφερθεί σε αυτές.

Στη συνέχεια, ανέφερε πως η Τουρκία “περιμένει αποτελεσματική συνεργασία από τη γείτονά της στον αγώνα της κατά τρομοκρατικών οργανώσεων”.

Για το μεταναστευτικό, παρατήρησε ότι δεν πρέπει να αποτελέσει πεδίο ανταγωνισμού, αλλά συνεργασίας.

“Συζητήσαμε τα βήματα, που μπορούν να υλοποιηθούν για την άνθηση του διμερούς εμπορίου, του τουρισμού και των οικονομικών σχέσεων.

Επίσης, σημείωσε ότι η Τουρκία αποδίδει μεγάλη σημασία στην προστασία της πολιτιστικής κληρονομιάς.

Τέλος, μετέφερε πως συζητήθηκαν και περιφερειακά θέματα, όπως οι εξελίξεις στην Ουκρανία και τη Λιβύη.

Πηγή: ΑΠΕ-ΜΠΕ / κεντρική φωτογραφία: mfa.gov.tr