By Christiane Amanpour – Jamie Rubin: “Ο Joe Biden ως βασιλιάς Lear”
“O Joe Biden ως βασιλιάς Lear – μια σαιξπηρική τραγωδία εκτυλίσσεται γύρω από τον πρώην πρόεδρο, που ίσως πεθαίνει”, σχολίασε η δημοσιογράφος του CNN Christiane Amanpour σε επεισόδιο του podcast The Ex Files, όπου αναλύει την επικαιρότητα με τον Jamie Rubin, διπλωμάτη ο οποίος εργαζόταν στο υπουργείο Εξωτερικών επί Βill Clinton και Joe Biden – ήταν παντρεμένοι είκοσι χρόνια.
Christiane Amanpour: “Ο Joe Biden μιλούσε για την προστασία της αμερικανικής ψυχής και της δημοκρατίας. Πρόσφατα έκανε γνωστή τη διάγνωσή του με καρκίνο του προστάτη σε προχωρημένο στάδιο και μόλις κυκλοφόρησε ένα βιβλίο, που βάζει θέμα για την κατάσταση της υγείας του ενώ υπηρετούσε στον Λευκό Οίκο και ισχυρίζεται ότι την έκρυβαν.”
Δείτε αυτή τη δημοσίευση στο Instagram.
Jamie Rubin: “Τον ξέρω πολύ καιρό. Είναι ο πρώτος πολιτικός, με τον οποίο ήρθα κοντά και δούλεψα για εκείνον το 1988. Αυτή η περίοδος διακόπηκε όταν έπαθε ανεύρυσμα εγκεφάλου και έφτασε κοντά στον θάνατο, έμεινε εκτός γύρω στους εννιά – δέκα μήνες. Συνέβη μετά το τραγικό αυτοκινητιστικό δυστύχημα, στο οποίο σκοτώθηκαν η πρώτη γυναίκα και η μικρή του κόρη. Όταν ξανασυναντηθήκαμε, 27 χρόνια μετά, ήταν άλλος άνθρωπος, πιο αργός, περισσότερο ηλικιωμένος. Το ερώτημα εάν αυτό επηρέασε την προεδρία του και την πολιτική, που άσκησε μπορούμε να το συζητήσουμε. Τώρα διαγνώστηκε με καρκίνο, που φαίνεται ότι επιδέχεται θεραπείας, αν και το για πόσο παραμένει ανοιχτό.”
Christiane Amanpour: “Υπάρχει η ιστορία των Ιρανο-Αμερικανών στη φυλακή Evin του Ιράν, που κρατούνταν χωρίς λόγο, κυρίως σαν πιόνια – ανάμεσά τους και ο φίλος μου Siamak Namazi από τον Οκτώβριο του 2015. Δεν είχε συμπεριληφθεί στις διάφορες συμφωνίες για ανταλλαγή επί προεδρίας Β. Οbama και D. Trump και απελευθερώθηκε τον Σεπτέμβριο του 2023. Ρώτησα τους ανθρώπους γύρω από τη Jill Biden εάν θα μπορούσα να της δώσω μια επιστολή όταν βρισκόταν στο Λονδίνο για την ενθρόνιση του βασιλιά Καρόλου, όπου την παρακαλούσα να μεσολαβήσει στον άνδρα της, τον πρόεδρο. Μέσα σε διάστημα κάποιων μηνών, αφού έγιναν διαπραγματεύσεις, πληρώθηκαν χρήματα που οφείλονταν στην ιρανική πλευρά και, τελικά, αφέθηκαν ελεύθεροι.”
Jamie Rubin: “To ίδιο συνέβη με δεκάδες Αμερικανούς, που κρατούνταν άδικα σε όλο τον κόσμο. O Tony Blinken συνήθιζε να έχει μια μικρή κάρτα στην τσέπη του με τα ονόματα αυτών των ανθρώπων και τον έβλεπα να τσεκάρει τη λίστα – η μεγαλύτερη ανταλλαγή προφανώς έγινε με τον Vl. Putin. Ήταν κάτι για το οποίο εναδιαφερόταν ο πρόεδρος J. Biden, το έπαιρνε πολύ προσωπικά.
Μας ήξερε καλά. Όταν είχε γεννηθεί ο γιος μας, ήταν γερουσιαστής και μου ζήτησε να σε ρωτήσω εκ μέρος της γυναίκας του αν θα ήθελες να δώσεις μια διάλεξη στο πανεπιστήμιο του Delaware. Μίλησες ύστερα μαζί της, κάναμε το πρώτο ταξίδι με τον Darius την άνοιξη του 2000 και περάσαμε τη μέρα με την οικογένεια Biden εκεί. Αργότερα, μου πρότεινε να αναλάβω επικεφαλής του γραφείου του όταν ήταν πρόεδρος της Επιτροπής Εξωτερικών Σχέσεων και είπα όχι.”
Christiane Amanpour: “Το θυμάμαι, ζούσαμε στο προηγούμενο σπίτι και έγινε μια ενδόρρηξη: ‘Ω, Θεέ μου, πίσω πάλι στις ΗΠΑ, μικρό παιδί, τι, αυτό, εκείνο.’ Και εγώ ήμουν ανώτερη ανταποκρίτρια. Δεν δέχτηκες. Μερικές φορές αναρωτιέμαι, ίσως είμαι κάπως απαιτητική, ενδεχομένως και να μην ισχύει.”
Jamie Rubin: “Οι λόγοι ήταν πολλοί – ένας κύριος αφορούσε το ότι είχα μόλις φύγει από την κυβέρνηση, περιορίζοντας τις απαιτήσεις του να εργάζεσαι 24 ώρες την ημέρα, εφτά ημέρες την εβδομάδα. Ο γιος μας ήταν δύο ετών και διανύαμε, ειλικρινά, την πιο ωραία περίοδο του γάμου μας – δεν ξέρω αν συμφωνείς.”
Christiane Amanpour: “Έτσι είναι.”
Jamie Rubin: “Δεν μου πήρε πολύ, ακόμη και να σκεφτώ να γυρίσω πίσω στην Ουάσινγκτον. Κατέληξα να απαντήσω αρνητικά, ωστόσο, κρατήσαμε επαφή για ένα διάστημα – άλλη ιστορία. Τώρα επιστρέφοντας στο συγκεκριμένο θέμα, ξέρω ότι υπάρχουν πολλοί Δημοκρατικοί και δημοσιογράφοι που περνούν πολύ χρόνο με το: ‘Εάν είχε γίνει αυτό, αν είχε συμβεί εκείνο’ – δε νομίζω πως ήταν κρυφό ότι ο J. Biden γερνούσε. Μίλησα με τον Tony Blinken σχετικά αυτές τις μέρες και μου αποκρίθηκε κατηγορηματικά, αναφορικά με τη λήψη αποφάσεων για τον πόλεμο και την ειρήνη, τη διπλωματία, την Κίνα, τον Vl. Putin, την απειλή χρήσης πυρηνικών όπλων και την Ουκρανία ότι ποτέ δεν είχε δείγμα πως η διαύγεια του J. Biden είχε επηρεαστεί προς το χειρότερο. Οι επικοινωνιακές του δεξιότητες; Ναι. Ακόμη πιστεύω ότι θα ήμασταν καλύτερα αν τον είχαμε στον Λευκό Οίκο με τις επιδόσεις του. Το πραγματικό θέμα, που έχουν μεγαλοποιήσει όλοι ήταν αν θα άρμοζε να ξαναθέσει υποψηφιότητα.”
Christiane Amanpour: “Tου επέβαλαν την έξοδο και δεν έπρεπε να είναι ο αρχηγός των Δημοκρατικών στις εκλογές, είχε πει ότι θα ήταν μεταβατικός πρόεδρος.”
Jamie Rubin: “Είναι πάρα πολύ δύσκολο να αφήσεις την εξουσία οικειοθελώς, κανείς δεν είναι καλός σε αυτό – ψάξε σε όλο τον κόσμο. Του ζητούσαν να προχωρήσει σε κάτι, που ουδείς είχε ξανακάνει: μία θητεία – όταν το σύστημα γύρω του τον καθιστά περίπου ‘Ρωμαίο αυτοκράτορα’ και θέλει να διατηρήσει αυτή τη δύναμη στη θέση της. Ο George Washington, o Ronald Reagan υπηρέτησαν δύο φορές, ο FDR τέσσερις – μετά τροποποίησαν τη νομοθεσία.”
[α’ μέρος > 1:20 – 13:47 / το β’ έχει θέμα την Ουκρανία]
Christiane Amanpour: “Εχω ένα πρόβλημα με την πολιτική δημοσιογραφία γύρω από την Ουάσινγκτον – δεν έπεσε μέσα σχεδόν σε καμμία πρόβλεψη για τα αποτελέσματα από τότε που πρωτοεξελέγη ο D. Trump το 2016 ούτε στις ενδιάμεσες αναμετρήσεις (midterms). O Robert Hur, που έκανε έρευνα για τον τρόπο με τον οποίο ο Joe Biden είχε χειριστεί απόρρητα έγγραφα τον είχε χαρακτηρίσει: συμπαθητικό, καλοπροαίρετο, ηλικιωμένο άνδρα με αδύναμη μνήμη – φυσικά, οι Δημοκρατικοί του επιτέθηκαν, όμως, θυμάμαι ότι ο Μark Thompson, διευθυντής του CNN μου είπε στον διάδρομο: ‘Χρειάζεται να βρούμε όχι μόνο την απομαγνητοφώνηση, αλλά και τη συγκεκριμένη ηχογράφηση’. Αναρωτιέμαι, σε περίπτωση που είχαμε καταφέρει να την αποκτήσουμε τον Φεβρουάριο του 2024, αν θα είχε μεταστραφεί όλη η δυναμική.”
Jamie Rubin: “Η ιστορία συμβαίνει προς τα εμπρός, ωστόσο, αν είναι να παίξουμε το παιχνίδι του ‘τι θα γινόταν εάν’ – μέχρι την καταστροφική του εμφάνιση στο debate, όπου φάνηκε η χειρότερη εκδοχή του, υπήρχαν μέρες που ήταν απολύτως καλά και άλλες όχι – έκανε τις ομιλίες για την Κατάσταση της Ένωσης (State of the Union), ταξίδευε και συναντούσε ξένους ηγέτες. Μετά την τηλεμαχία, οι Δημοκρατικοί του κατέστησαν σαφές ότι ανησυχούσαν για το πολιτικό τους μέλλον με εκείνον επικεφαλής στις εκλογές. Ύστερα, μπαίνει το ερώτημα αν οποιοσδήποτε από τους Δημοκρατικούς θα κατάφερνε να κερδίσει – δεν ξέρω. Δεν ήμουν καλός στο να προβλέπω τις προτιμήσεις των Αμερικανών – έκανα λάθος το 2016.”
Christiane Amanpour: “Όλοι μας, κι εγώ.”
Jamie Rubin: “Και για να είμαι ειλικρινής, ούτε τη δεύτερη φορά πίστευα ότι θα αναδειχτεί νικητής ο D. Trump, με τις δικαστικές περιπέτειες που αντιμετώπιζε και τις αποκαλύψεις γύρω από το όνομά του. Ο αμερικανικός λαός πήρε αυτή την απόφαση, αλλά το αυτομαστίγωμα που βιώνουμε, σα να πρέπει κάποιον να κατηγορήσουμε στον Λευκό Οίκο, ή το Δημοκρατικό Κόμμα ή στον δημοσιογραφικό χώρο, είναι λάθος.”
Christiane Amanpour: “Στην επέτειο της απόβασης στη Νορμανδία, στο Pointe Du Hoc πάλι έκανε καλή ομιλία – αν και δεν ήταν Reagan. Τότε τον Ιούνιο, η Nancy Pelosi μου είπε ότι αισθανόταν καλύτερα για τις πιθανότητές τους στην προσεχή κάλπη, πως ο Λευκός Οίκος έχει πλάνο και αναρωτιόταν: ‘Ποιος θα ψηφίσει αυτό τον άνθρωπο;’ εννοώντας τον D. Trump. Όμως, δύο μήνες αργότερα, μου μετέφερε ότι είχε πολλούς φίλους νεαρούς ακτιβιστές, που σκόπευαν να απέχουν, οπότε το ζήτημα της συμμετοχής κατέστη αρκετά σημαντικό.”
Δείτε αυτή τη δημοσίευση στο Instagram.
Jamie Rubin: “Δεν ξέρουμε εάν η κατεύθυνση της χώρας ήταν τέτοια, που οι πολίτες ήθελαν να μείνει εκτός το τότε κυβερνών κόμμα, όπως συμβαίνει σε όλο τον κόσμο. Στην Αμερική τα αποτελέσματα είναι παράλογα κοντά κάθε φορά > 51% έναντι 49%, ανεξάρτητα από το ποιος έρχεται πρώτος. Ο D. Trump δεν επικράτησε με τέτοια διαφορά, μόνο με κάποιες χιλιάδες ψήφους παραπάνω.”
Christiane Amanpour: “Με 1.5% περισσότερο.”
Jamie Rubin: “Πολλοί παράγοντες γίνεται να παίξουν ρόλο. Δεν θέλω να ξοδέψω τον χρόνο μου δείχνοντας με το δάχτυλο τον ένα ή τον άλλο. Αυτό που πρέπει να κάνουμε είναι να ασκούμε εξονυχιστικά αντιπολίτευση στις πρωτοβουλίες της διοίκησης.”
Angela Weiss / AFP, Getty Images
o Jake Tapper, που έχει γράψει το βιβλίο ‘Original Sin’ με τον Alex Thompson ήταν και συντονιστής στο debate τον Ιούνιο του 2024
> Ο Jon Stewart παρατήρησε καυστικά στην εκπομπή του: “Δεν είναι υποχρέωση των δημοσιογράφων να σου μεταδίδουν τι έμαθαν ακριβώς όταν συμβαίνει; Αυτή δεν είναι η διαφορά ανάμεσα στις ειδήσεις και το μυστικό; Αφού για μέρες ο Jake Tapper διαφήμιζε την κυκλοφορία του, και λίγο πριν πραγματοποιηθεί, η ομάδα του πρώην προέδρου επιβεβαίωσε ότι διαγνώστηκε με επιθετικό καρκίνο. Το CNN έπρεπε, από εκεί που προμόταρε με ενθουσιασμό το βιβλίο του παρουσιαστή του να το κάνει συγκρατημένα και με σεβασμό. Είναι τόσο περίεργο, που τα ΜΜΕ σου πλασάρουν ένα βιβλίο με ‘νέα’, που θα έπρεπε να σου είχαν επικοινωνήσει πριν ένα χρόνο με την επισήμανση ότι είναι σημαντικά – και δωρεάν. Δεν υπήρξε συγκάλυψη – η μία δημοσκόπηση μετά την άλλη έδειχναν ότι ευρεία πλειοψηφία των ερωτώμενων θεωρούσε τον J. Biden πολύ μεγάλο και ξεπερασμένο για να κατέβει ξανά στις εκλογές. Ξέραμε ότι ήταν κακή ιδέα. To ‘κουκούλωμα’ δεν λειτουργεί αν όλοι γνωρίζουν ότι λες ψέματα.”
> Η Αlix Bernard στο βιβλίο ‘Το Σώμα σε Κρίση στον ψυχαναλυτικό και τον ιατρικό λόγο’ μοιράζεται σκέψεις ‘για τη νόσο του Πάρκινσον και την υποκειμενοποίηση στο γήρας: μεταξύ στάσης της ναρκισσιστικής λίμπιντο και της εργασίας μετουσίωσης’. Πρόκειται για μεταγραφή μέρους των παρεμβάσεων στο διεθνές διεπιστημονικό συνέδριο στην Αθήνα το Νοέμβριο του 2014 στο πλαίσιο της συνεργασίας του τμήματος Ψυχολογίας του ΕΚΠΑ με τη Μονάδα Εκπαίδευσης και Έρευνας στο πανεπιστήμιο Παρίσι 7 Denis Diderot (εκδόσεις Κουκκίδα, 2020 > επιστημονική επιμέλεια: Γιώργος Δημητριάδης, Christian Hoffmann, Λίσσυ Κανελλοπούλου / μετάφραση: Θεοδώρα Τζώλα / θεώρηση μετάφρασης: Ελισάβετ Κούκη).
(σελ. 197) “Η προχωρημένη ηλικία είναι μέρος της ανθρώπινης εμπειρίας. Η αμετάκλητη εξασθένηση των λειτουργικών δεξιοτήτων στα γηρατειά είναι μια δοκιμασία, για την οποία δεν είμαστε προετοιμασμένοι, καθώς ματαιώνει την ασυνείδητη πεποίθησή μας ότι είμαστε αθάνατοι. Μερικές χαρακτηριστικές αυτής της περιόδου ασθένειες, όπως το Αλτσχάιμερ ή το Πάρκινσον έρχονται να επιτείνουν αυτή τη δοκιμασία. Η είσοδος στη νόσο αντιστοιχεί με τραυματισμό. Εισάγει με βίαιο τρόπο μια ασυνέχεια στο αίσθημα της ύπαρξης, περιορίζει τραγικά το πεδίο ελευθερίας και στερεί από δραστηριότητες, που μέχρι τότε ήταν πηγή ευχαρίστησης. Το βλέμμα των άλλων αλλάζει, η εξάρτηση από τους οικείους μεγαλώνει. Η ασθένεια κάνει τον άνθρωπο ευάλωτο, (σελ. 198) τον μειώνει. Στο προσκήνιο είναι το σώμα, συχνά λειτουργικά ασταθές. Κάθε προοπτική παγώνει. Η ασθένεια καταβυθίζει σ’ έναν παρόντα χρόνο, που επικεντρώνεται στις βιωμένες απώλειες και το πραγματικό του σώματος. Ο κίνδυνος ναρκισσιστικής αναδίπλωσης μεγεθύνεται.
To ενδιαφέρον και οι παρατηρήσεις ψυχαναλυτών μας βοηθούν να σκεφτούμε τα γηρατειά διαφορετικά· όχι με τη διάσταση της ανεπάρκειας, αλλά σε μια δυναμική προοπτική. Η Μarion Péruchon προτείνει (σελ. 199) να ενδιαφερθούμε για τις ‘δυνητικότητες του ατόμου, που γερνά – σωματικές και ψυχικές, οι οποίες συντελούν στην ομοιοστασία ή την αποκατάσταση μιας διαταραγμένης ισορροπίας’.
Στην εργασία με πάσχοντες από Πάρκινσον μας φάνηκε ότι ήθελαν να μιλήσουν για την ασθένειά τους και να αφηγηθούν τι σημαίνει γι’ αυτούς. Απεναντίας, το περιβάλλον τους δεν φαινόταν να θέλει πολύ ν’ ακούσει αυτά, που είχαν να πουν· από αρνητική αντίδραση μπροστά στην αλλαγή της ψυχικής κατάστασης, που συνοδεύει τις σωματικές αλλοιώσεις ή μήπως γιατί τους θύμιζαν ότι είμαστε όλοι τρωτοί – και όχι αιώνιοι;
Ξεχωρίσαμε δύο αυτοβιογραφικά αφηγήματα γραμμένα από συγγραφείς με Πάρκινσον: το Μήνας του μέλιτος του François Cavanna, από τους ιδρυτές του Charlie Hebdo (22.02.1923 – 29.01.2014) και το Πρίγκιπας των Μπερλινγκό του François Νourissier (18.05.1927 – 15.02.2011). Άλλοι παρκινσονικοί ήταν ο πάπας Ιωάννης Παύλος Β’ και ο Μοχάμεντ Άλι.
(σελ. 199, 200) François Cavanna: ‘H δεσποινίς Πάρκινσον μπαίνει κρυφά στη ζωή μου. Κρυφά, όχι για πολύ. Όταν συνειδητοποίησα ότι ήταν αυτή, που έσφιγγε το δεξί μου χέρι στα παγωμένα δαχτυλάκια της, στα κοκαλιάρικα δαχτυλάκια της, κι εμπόδιζε αυτό το χέρι να με υπακούσει, όταν κατάλαβα ότι είχε πια τελειώσει η μεγάλη, η ωραία κι ατίθαση γραφή μου […] αντιλήφθηκα, επιτέλους, ότι η ζωή μου αναποδογύριζε, κι είχαν έρθει τα πάνω κάτω.
Τέρμα οι περιπλανήσεις με τις μεγάλες και λαίμαργες δρασκελιές στο Παρίσι. Ο κόσμος στενεύει […] Η άπλετη εμπιστοσύνη στον εαυτό μου, το σώμα, τις αισθήσεις, την κρίση μου έχει δεχτεί σοβαρό πλήγμα. Ένας ογδοντάρης φύτευε, έγραφε ο Λαφονταίν. Ήμουν αυτός ο ογδοντάρης, δεν είμαι πια. Δεν θα φυτέψω άλλο.’
Στον μύθο του Λαφονταίν, ‘τρία παλικάρια’ κατηγορούν τον γέροντα γείτονά τους ότι φυτεύει ένα δέντρο – σημάδι, κατ’ αυτούς, κατάπτωσης του πνεύματος. Του συνιστούν να επικεντρωθεί καλύτερα στα λάθη του παρελθόντος, ‘ν’ αφήσει τις μεγάλες προσδοκίες και τις αχανείς σκέψεις’. Τους απαντά ότι το ίδιο δείχνουν και τα ‘βραχυπρόθεσμα λόγια τους’ και τους τονίζει τη χαρά να απολαμβάνει κανείς τους καρπούς της συγκομιδής του.
(σελ. 200, 1) François Νourissier: ‘Το έδαφος ανεβαίνει προς τα μένα, αργά, γρήγορα, όσο να πεις μια βλαστήμια. Πλάκες από χοντρόκοκκη πέτρα, στοιχειωδώς λαξεμένη. Πρώτη φορά πέφτω και σωριάζομαι πραγματικά. Ιδού, μπήκα στον χειμώνα του σώματός μου. […] Και να, μπαμ, πατατράκ!’
(σελ. 203, 4) ‘Τι θέλει να πετύχει αυτή η αφήγηση; Να υποβαθμίσει την αρρώστια, να την εξευτελίσει, να της ξεσκίσει την τρομακτική, τη γελοία μάσκα, που της φοράει ο φόβος μας […] Ο χλευασμός μόνο, με γιορντάνια από καλαμπούρια και καγχασμούς, είναι ταιριαστή συνοδεία της. Οι λέξεις είναι τα όπλα μου και η μνήμη μου.
Η αρρώστια πρέπει να γίνει μια συνεχής και επίμονη λήψη λόγου. Πρέπει να τη βροντοφωνάξουμε, να την περιγελάσουμε, να της κάνουμε πλάκα, να τη γυρίσουμε σε βαλς. […] Ποτέ, νομίζω, δεν υπήρξα πιο αποτελεσματικός … απ’ όταν άρχισα να ξεσκεπάζω την αρρώστια, να την αποδραματοποιώ, ακόμα και να γελάω μαζί της.
Να σωπάσω; Α, όσο πιο αργά γίνεται! Γαντζώνομαι στο κείμενό μου, όπως σε μια αόρατη κουπαστή.’
(σελ. 205, 6) Το να μιλάμε για την αρρώστια μοιάζει να βοηθά στην αναγνώριση των μεταβολών, που συνεπάγεται – είτε πρόκειται για τη μείωση των σωματικών δεξιοτήτων είτε για την αλλαγή των σχέσεων με τους άλλους ή για την όποια ψυχική αναστάτωση τις συνοδεύει: τον φόβο, την οδύνη, την οργή, τη μεταβολή της ‘αίσθησης εαυτού’. Μοιάζει με επεξεργασία πένθους και μπορεί να συγκριθεί με αυτό, που η D. Quinodoz ονομάζει ‘διεργασία του γηράσκειν’: το να συνειδητοποιήσουμε τη συνθήκη της θνητότητας και των καινούριων ορίων, ανοίγει τη δυνατότητα νέων επενδύσεων.
(σελ. 207, 8) Αυτή η ‘υποκειμενική ιδιοποίηση’ θα μπορούσε να συμβάλει στο να κατανοήσουμε τις αλλαγές – όχι μόνο ως σωματικά συμβάντα, αλλά και ως συμμετέχουσες σ’ ένα διαφορετικό τρόπο ύπαρξης στον κόσμο […], ‘να αφήσουμε να έρθουν στην επιφάνεια οι οδύνες’, ‘ένα παράπονο’, η ανησυχία μήπως δεν είμαστε πια ισότιμος συνομιλητής.”
