Digital town square by E. Musk

Το μέσο κοινωνικής δικτύωσης Twitter, με περισσότερους από διακόσια εκατομμύρια χρήστες, συμφώνησε στις 25/04 να εξαγοραστεί έναντι 44 δις δολαρίων και να ανήκει στο εξής στον πλουσιότερο άνθρωπο στον κόσμο, Elon Musk, που το χαρακτήρισε “ψηφιακή πλατεία”.

Η αξία των μετοχών του μέσου ανέβηκε κατά 5% μόλις έγινε γνωστή η συμφωνία, με την τιμή της καθεμιάς να κινείται στα 51.50 δολάρια, σημειώνουν οι ρεπόρτερ Dan Milmo και Kari Paul στον theguardian.com. Είχαν προηγηθεί λίγες ‘δραματικές’ εβδομάδες εικασιών, αφότου ο Ε. Musk έγινε ο μεγαλύτερος μέτοχος της πλατφόρμας στις 4 Απριλίου.

Ο διευθύνων της σύμβουλος Parag Agrawal, έγραψε σε tweet επιβεβαιώνοντας τις πληροφορίες, ότι η επιδραστικότητά του ως μέσου κοινωνικής δικτύωσης “αφορά όλο τον κόσμο”. Aνακοινώνοντας την εξέλιξη στους εργαζόμενους το απόγευμα της ίδιας μέρας – που μεταφέρεται ότι τη θεωρούν απροσδόκητη και αμφιλεγόμενη – παραδέχθηκε ότι “Δεν ξέρουμε σε ποια κατεύθυνση θα κινηθεί η πλατφόρμα, μόλις οριστικοποιηθεί η συμφωνία”. Σε μεταγενέστερη ημερομηνία ο E. Musk θα απαντήσει σε ερωτήσεις τους.

O συνιδρυτής της εταιρείας, που ξεκίνησε το 2006, Jack Dorsey παραιτήθηκε από διευθύνων σύμβουλος το Νοέμβριο του 2021, με τον P. Agrawal, έως τότε επικεφαλής του τμήματος τεχνολογίας, να τον διαδέχεται.

Το διοικητικό συμβούλιο της πλατφόρμας αρχικά ενεργοποίησε ένα μέτρο αποτροπής της εξαγοράς από οποιονδήποτε, γνωστό ως ‘poison pill’, που θα απαγόρευε αυτή να ξεπερνά το ποσοστό του 15%. Ωστόσο, η αρχική του διστακτικότητα φαίνεται πως μετριάστηκε όταν ο Elon Musk παρουσίασε ένα πακέτο χρηματοδότησης και οι μέτοχοι ‘γλυκάθηκαν’ με αυτή την προοπτική.

Ο ίδιος χρησιμοποιεί ευρέως την εφαρμογή, έχοντας ογδοντατρία εκατομμύρια ακόλουθους (followers). Είχε κοινοποιήσει με tweet από το 2017 το ενδιαφέρον του να αγοράσει την εταιρεία και έχει εκφράσει ως όραμα την ανάγκη μετασχηματισμού της, ώστε να οικοδομήσει μεγαλύτερη εμπιστοσύνη με τους χρήστες και να υπηρετήσει την ‘κοινωνική υποχρέωση’ της ελευθερίας λόγου. Στις προτεινόμενες αλλαγές συμπεριλαμβάνεται η χαλάρωση των περιορισμών σε ό,τι αφορά το περιεχόμενο, η απομάκρυνση από το χρηματοδοτικό μοντέλο που στηρίζεται στις διαφημίσεις, με προσανατολισμό στις συνδρομές και η εξάλειψη των λογαριασμών που θεωρούνται ‘ψεύτικοι’ (fake) ή ‘αυτοματοποιημένοι’ (automated).

https://twitter.com/elonmusk/status/1518677066325053441

“Ελπίζω ότι ακόμη και οι χειρότεροι επικριτές μου θα παραμείνουν στο Twitter”, έγραψε ανάμεσα σε άλλα, μετά την ανακοίνωση της συμφωνίας. “Δεν αποτελεί τρόπο να βγάλω χρήματα. Αυτό που με παρακίνησε ήταν ότι η ιδιοκτησία μιας δημόσιας πλατφόρμας, που θα χαίρει ευρείας εμπιστοσύνης και θα είναι συμπεριληπτική, είναι εξαιρετικά σημαντική για το μέλλον του πολιτισμού.” Παρόλο που ο ίδιος παρουσιάζεται σαν υπέρμαχος της ελευθερίας του λόγου, στο παρελθόν έχει μπλοκάρει χρήστες που ασκούσαν κριτική στον ίδιο ή τις επιχειρηματικές του πρωτοβουλίες και αντιπαρατεθεί με δημοσιογράφους για ρεπορτάζ που τον αφορούσαν, θυμίζει το δημοσίευμα του theguardian.com.

Η συμφωνία δεν θεωρείται ότι θα αντιμετωπίσει εξονυχιστικό έλεγχο από τις αμερικανικές αρχές ανταγωνισμού επειδή οι άλλες μεγάλες επιχειρηματικές του ενασχολήσεις – στην εταιρεία ηλεκτροκίνησης Tesla, τη SpaceX που δραστηριοποιείται στην παρασκευή διαστημικών πυραύλων και τη Boring, που ασχολείται με τη διάνοιξη τούνελ – δεν είναι ανταγωνιστικές προς το Twitter. Ωστόσο, με δεδομένη την επιρροή του Twitter ως πηγή πληροφόρησης, οι εξελίξεις έκρουσαν τον κώδωνα του κινδύνου σε πολιτικούς και οργανισμούς που αναλύουν πολιτικές καμπάνιες.

H γερουσιαστής με τους Δημοκρατικούς από τη Mασαχουσέτη Ε. Warren, η οποία του έχει προσάψει ότι δεν πληρώνει τους φόρους που του αναλογούν, χαρακτήρισε τη συμφωνία σε ανάρτηση στο Twitter “επικίνδυνη για τη δημοκρατία”. “Δισεκατομμυριούχοι όπως ο E. Musk, παίζουν με διαφορετικούς κανόνες απ’ ό,τι οι υπόλοιποι, συσσωρεύοντας δύναμη για ίδιον όφελος. Χρειαζόμαστε ένα φόρο για τους πλούσιους (wealth tax) και ισχυρούς κανόνες, που θα αναγκάζουν τις μεγάλες εταιρείες τεχνολογίας να λογοδοτούν.”

εξώφυλλο του περιοδικού Time, Μάιος 2022 σε εικονογράφηση του Tim O’Brien, με κεντρικό θέμα: ‘Τι καταλαβαίνουν όλοι λάθος σχετικά με τον E. Musk’

“Όλοι θα έπρεπε να ανησυχήσουν”, είπε στους Financial Times, η σύμβουλος στρατηγικής επικοινωνίας των Δημοκρατικών, Mary Anne Marsh. “Ο χειρότερος φόβος” του Angelo Carusone, προέδρου του μη κερδοσκοπικού οργανισμού Media Matters δεν είναι ότι ο D. Trump μπορεί να επιστρέψει στην πλατφόρμα, όσο το ότι “γενικότερα, οι εταιρείες μέσων κοινωνικής δικτύωσης ενδεχομένως να αρχίσουν ξανά να επιτρέπουν στις πλατφόρμες τους να κατακλύζονται από παραπληροφόρηση. Έχουμε δει πού μας οδήγησε αυτό – καθιστώντας ενδεχομένως πιθανότερη μια επανάληψη των γεγονότων της 6ης Ιανουαρίου 2021”.

H εκπρόσωπος του Λευκού Οίκου Jen Psaki απάντησε ότι “ανεξάρτητα από το ποιος κατέχει ή λειτουργεί το Twitter, τον πρόεδρο από καιρό έχει προβληματίσει η δύναμη που διατηρούν οι μεγάλες πλατφόρμες κοινωνικής δικτύωσης”. Σε tweets του στο παρελθόν ο νέος ιδιοκτήτης του Twitter είχε καταφερθεί ενάντια στην πολιτική για την ηλεκτροκίνηση του J. Biden.

Sarah Yenesel, EPA, theguardian.com

H Shira Ovide στους nytimes.com (14/04) συνέκρινε τον E. Musk με τους βαρόνους-ιδιοκτήτες εφημερίδων του 19ου αιώνα, όπως ο William Randolph Hearst, ο Joseph Pulitzer ή ο χαρακτήρας Charles Foster Kane, στην ταινία ‘Πολίτης Κέιν’ του Orson Welles (1941), οι οποίοι τις χρησιμοποιούσαν για να περάσουν την προσωπική τους ατζέντα, να δραματοποιήσουν τα γεγονότα και να επιτεθούν στους αντιπάλους τους.

H Lizzie O’Shea, επικεφαλής της ομάδας άσκησης πίεσης (lobby group) για τα ψηφιακά δικαιώματα στην Αυστραλία, Digital Rights Watch υποστήριξε μιλώντας στον theguardian.com ότι “Παρόλο που η ελευθερία λόγου είναι σημαντική, χρειάζεται κανείς να λάβει υπόψη τις ασυμμετρίες δύναμης και άλλα εμπόδια, που δεν επιτρέπουν στους πολίτες να εκφράζονται ελεύθερα. Το στυλ απόλυτης ελευθερίας λόγου του E. Musk θα γείρει την πλάστιγγα υπέρ των πλούσιων και δυνατών, που μπορούν να φιμώσουν όσους τους επικρίνουν. Αυτό που νομίζουμε ότι επιθυμεί πραγματικά ο E. Musk είναι να είναι ελεύθερος λογοδοσίας. H πρότασή του αναφορικά με τη διαχείριση περιεχομένου, έχει πολλές πιθανότητες να μετατρέψει το Twitter σε ένα λιγότερο ασφαλή χώρο για να διατυπώνουν ελεύθερα τη γνώμη τους οι πολλοί, ενώ παράλληλα θα επιτρέπει σε ισχυρές καμπάνιες παραπληροφόρησης και προπαγάνδας να κερδίζουν έδαφος χωρίς έλεγχο.” Το Ίδρυμα για τα Ηλεκτρονικά Σύνορα (Electronic Frontiers Foundation) εξήγησε ότι “η χρήση ψευδώνυμου και η επιλογή της ανωνυμίας είναι απαραίτητες για την προστασία χρηστών, οι οποίοι διατηρούν απόψεις, ταυτότητες ή ενδιαφέροντα που δεν συμβαδίζουν με εκείνες όσων έχουν εξουσία.”

Οι συντηρητικοί, από την άλλη, μοιάζουν ευχαριστημένοι γιατί φαίνεται να θεωρούν ότι λιγότεροι από τους λογαριασμούς τους θα κλείνουν στο μέλλον, βλέποντας ίσως πιθανή την επαναφορά χρηστών που έχουν αποκλειστεί από το μέσο, όπως ο D. Trump μετά την εισβολή στο Καπιτώλιο στις 6 Ιανουαρίου 2021.

Όταν είχε ληφθεί εκείνη η απόφαση, ο E. Musk είχε σχολιάσει: “Πολλοί άνθρωποι θα είναι ιδιαίτερα στεναχωρημένοι με τις τεχνολογίες αιχμής της Δυτικής Ακτής, που μετατρέπονται εκ των πραγμάτων, σε διαιτητές της ελευθερίας του λόγου.”

Σε συνέντευξή του στο Fox News τη Δευτέρα 25/04 ο πρώην πρόεδρος των ΗΠΑ ανέφερε: “Ελπίζω ο E. Musk να αγοράσει το Twitter, επειδή θα προχωρήσει σε βελτιώσεις και είναι καλός άνθρωπος – όμως, εγώ θα παραμείνω στη δική μου νεοφυή επιχείρηση κοινωνικής δικτύωσης, την Truth Social.”

Η Marsha Blackburn, γερουσιαστής με τους Ρεπουμπλικάνους από το Tennessee σημείωσε σε tweet: “Εύχομαι ο E. Musk να βοηθήσει να συγκρατηθεί το ιστορικό των μεγάλων εταιρειών τεχνολογίας (Big Tech) να λογοκρίνουν χρήστες που έχουν διαφορετικές απόψεις.”

Οι δημοσιογράφοι της οικονομικής εφημερίδας Kiran Stacey και Courtney Weaver επικαλούνται στοιχεία του Κέντρου Έρευνας Pew, τα οποία καταδεικνύουν ότι οι χρήστες του Twitter τείνουν να είναι νεότεροι, ανώτερης μόρφωσης, φιλελεύθεροι αλλά και διαμορφωτές της κοινής γνώμης ή επιφανείς φιγούρες του επιχειρείν. Για τον Aaron Smith, επικεφαλής των Εργαστηρίων Δεδομένων (Data Labs) του Κέντρου, η πλατφόρμα “είναι ένας χώρος όπου συναντώνται δημοσιογράφοι, πολιτικοί και μέλη των ελίτ. Παρατηρείται, ακόμη, η τάση να προσελκύει ανθρώπους που τους ενδιαφέρουν πολύ τα κοινά.”

Όπως υπογραμμίζεται στο δημοσίευμα των ft.com, αν και τα δικά του tweets παραπέμπουν σε συντηρητικές απόψεις – σε ένα από αυτά είχε παρομοιάσει τον πρωθυπουργό του Καναδά Justin Trudeau, με τον Α. Χίτλερ εξαιτίας του τρόπου αντιμετώπισης του Covid-19 – οι δωρεές του δεν κατευθύνονται μόνο σε Ρεπουμπλικάνους πολιτικούς.

Την προεκλογική χρονιά του 2020, σύμφωνα με στοιχεία της Επιτροπής Ομοσπονδιακών Εκλογών, επιχορήγησε προσωπικά με 2.800 δολάρια τις καμπάνιες των υποψήφιων για τη Γερουσία Ρεπουμπλικάνων: Thom Tillis από τη Βόρεια Καρολίνα, John Cornyn από το Τέξας και του Joni Ernst από την Αϊόβα, όπως και εκείνες των υποψήφιων για τη Γερουσία με τους Δημοκρατικούς: Chris Coons από το Ντέλαγουερ, Jeanne Shaheen από το Νέο Χάμσαϊρ, Jack Reed από το Rhode Island και Gary Peters από το Μίσιγκαν.

Επιπλέον, χρηματοδότησε τις εκστρατείες για τη θέση του κυβερνήτη του Δημοκρατικού Gavin Newsom της Καλιφόρνια, πρώην πολιτεία διαμονής του και του Ρεπουμπλικάνου Greg Abbott στο Τέξας, όπου ζει από την έναρξη της πανδημίας.

Μία από τις μεγαλύτερες προσωπικές του δωρεές ήταν εκείνη ύψους 50.000 δολαρίων για την επανεκλογή του δημάρχου του Σικάγο με τους Δημοκρατικούς Rahm Emanuel, πρώην επικεφαλής προσωπικού επί B. Obama. Η εταιρεία Boring του E. Musk, επελέγη στη συνέχεια να κατασκευάσει το υπόγειο δίκτυο ταχείας διέλευσης, που θα συνέδεε το Σικάγο με το αεροδρόμιο O’Hare – αν και τελικά δεν υλοποιήθηκε.

Ο Jeff Bezos, δεύτερος πλουσιότερος άνθρωπος στον κόσμο, ιδρυτής της Amazon, της Blue Origin και ιδιοκτήτης της Washington Post έθεσε σε tweet του το θέμα της ενδεχόμενης επίδρασης που θα ασκεί στο Twitter η Κίνα, αναδημοσιεύοντας ανάρτηση του δημοσιογράφου των nytimes.com Mike Forsythe όπου σημείωνε, μεταξύ άλλων, ότι η Κίνα είναι η δεύτερη μεγαλύτερη αγορά για την Tesla και ότι η εταιρεία προμηθεύεται από εκεί μπαταρίες.

Interesting question. Did the Chinese government just gain a bit of leverage over the town square? https://t.co/jTiEnabP6T

— Jeff Bezos (@JeffBezos) April 25, 2022

H δημοσιογράφος του bbc.com Zoe Kleinman αναρωτήθηκε εάν, με δεδομένη την προτίμηση του Ε. Musk για τα κρυπτονομίσματα, θα μπορούσε να χρησιμοποιήσει την πλατφόρμα για να ενθαρρύνει πληρωμές με αυτό τον τρόπο. Σχετικά με το πώς βλέπουν οι χρήστες του Twitter την εξαγορά, προσθέτει: “Είναι δύσκολο να συνοψίσει κανείς τη συλλογική τους άποψη. H μη επιστημονική μου παρατήρηση με κάνει να συμπεράνω ότι για κάθε έναν που τον καλωσορίζει ως νέο ιδιοκτήτη, ένας άλλος μοιάζει να απειλεί να εγκαταλείψει το μέσο.”

Ο Nu Wexler, που έχει εργαστεί στη στρατηγική επικοινωνία των Twitter, Facebook και Google παρατήρησε ότι τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης συνήθως επικρατούν στις συζητήσεις για την χάραξη της πολιτικής στην Ουάσινγκτον. “Ο E. Musk ίσως ανακαλύψει ότι οι συναντήσεις και οι συνεντεύξεις του, που παλιά είχαν ως θέμα τις SpaceX και Tesla, τώρα θα περιστρέφονται γύρω από το Twitter.”

Στη λίστα του Forbes, o E. Musk κατατάσσεται ως ο πλουσιότερος άνθρωπος στον κόσμο, με περιουσία που προσεγγίζει τα 279 δις δολάρια. Ξεκίνησε να τη χτίζει, όπως μεταφέρει το δημοσίευμα του theguardian.com, το 1999 όταν πούλησε την εταιρεία Zip2, ένα ηλεκτρονικό κατάλογο εταιρειών και χαρτογράφησης έναντι 307 εκατομμυρίων δολαρίων. Χρησιμοποίησε το ποσοστό του για να φτιάξει την εταιρεία που θα γινόταν η PayPal, η οποία πουλήθηκε στο eBay για 1.5 δις δολάρια το 2002. Την ίδια χρονιά, ίδρυσε την Εταιρεία Τεχνολογιών Εξερεύνησης Διαστήματος, γνωστή ως SpaceX, αφού είχε διαπιστώσει ότι περιορισμοί στο κόστος έθεταν εμπόδια στα διαπλανητικά ταξίδια της Nasa. H εταιρεία κατασκεύασε μη ασύμφορους οικονομικά πυραύλους, που μπορούσαν να επαναχρησιμοποιηθούν. Το 2004 του προτάθηκε να επενδύσει στην Tesla, μια νεοφυή επιχείρηση τότε, που προσπαθούσε να φτιάξει ηλεκτρικό αυτοκίνητο. Έγινε διευθύνων της σύμβουλος και οδήγησε την εταιρεία σε μια ολοένα και πιο επιτυχημένη πορεία, φτάνοντας να γίνει η αυτοκινητοβιομηχανία με τη μεγαλύτερη αξία στον κόσμο, πουλώντας τα περισσότερα ηλεκτρικά αυτοκίνητα.

Πηγές: theguardian.com, ft.com, bbc.com, nytimes.com / κεντρική φωτογραφία: ft.com