Matthew Nimetz: “Δεν ζούμε στο Metaverse, αλλά στον πραγματικό κόσμο όπου οι σημαντικές συμφωνίες είναι συμβιβασμοί”

Στον Matthew Nimetz, τον ειδικό διαμεσολαβητή του ΟΗΕ για το ονοματολογικό (1994-2019) απονεμήθηκε τη Δευτέρα, έξι χρόνια μετά την υπογραφή της Συμφωνίας το πρώτο Βραβείο Ειρήνης των Πρεσπών από τους πρώην πρωθυπουργούς της Ελλάδας και της Βόρειας Μακεδονίας, κατά την πρώτη Διεθνή Διάσκεψη για την Ειρήνη και τη Βιώσιμη Ανάπτυξη, που συνδιοργανώνουν στις 17 και 18/06 στο Ωδείο Αθηνών, το Ινστιτούτο Αλέξη Τσίπρα και το Ίδρυμα Zoran Zaev.

Είχε προηγηθεί βιντεοσκοπημένο μήνυμα του γενικού γραμματέα του Οργανισμού Ηνωμένων Εθνών, António Guterres.

Ο M. Nimetz το χαρακτήρισε μεγάλη τιμή και ευχαρίστησε ιδιαιτέρως τους κ.κ. Αλ. Τσίπρα και Z. Ζaev και τους πρώην ΥΠΕΞ των δύο χωρών, που την κατέστησαν δυνατή. Ακόμη, τους γενικούς γραμματείς του ΟΗΕ, που τον στήριξαν (Kofi Annan, Ban Ki-moon, António Guterres) στην προσπάθειά του, και κυρίως τους λαούς των δύο χωρών. “Η μεγαλύτερη συνεισφορά η δική μου ήταν ότι παρέμεινα εκεί για 20 χρόνια και εργάστηκα πάνω στο πρόβλημα. Σαν διαμεσολαβητής τα πρώτα 18 έτη άκουγα, ίσως τα τελευταία δύο να συνεισέφερα κάτι. Ο κύριος ρόλος, που έπαιξα ήταν να προσπαθώ να διατηρήσω την εμπιστοσύνη των δύο πλευρών, να κατανοώ τις ανησυχίες τους και να βοηθώ να εξερευνούν λύσεις. Η Συμφωνία των Πρεσπών είναι πολύ σημαντική για τις δύο χώρες, την όλη περιοχή και πέρα από αυτή. Πρόκειται για ένα συμβιβασμό. Αυτοί είναι δύσκολο να επιτευχθούν και από τη στιγμή, που φτάνουμε σε κάποιον είναι πολύ εύκολο για τους ανθρώπους να πουν ‘Αν ήμουν εγώ εκεί, θα είχα κάνει καλύτερη δουλειά, θα έφερνα καλύτερο αποτέλεσμα, ευνοεί την άλλη πλευρά και τα λοιπά’, αλλά πρέπει να το αντιμετωπίσουμε. Όλες οι συμφωνίες, που είναι σημαντικές τείνουν να είναι συμβιβασμοί, για παράδειγμα το αμερικανικό Σύνταγμα, η Συνθήκη των Βερσαλλιών, ο χάρτης των Ηνωμένων Εθνών – και επειδή είναι συμβιβασμοί είναι ατελείς και οι άνθρωποι μπορούν πάντα να βρουν κάποια σημεία αρνητικά, αλλά σκεφτείτε πώς θα ήταν η ζωή χωρίς αυτές. Αποτελούν το πλαίσιο του πολιτισμού μας, αν δεν τις ακολουθήσουμε, αν δεν τις σεβόμαστε, τότε αντιμετωπίζουμε πολύ σοβαρά προβλήματα. Κάνω έκκληση, λοιπόν, προς όλους, όλα τα μέρη, να μην υπονομεύουν αυτές τις συμφωνίες – και ιδιαιτέρως των Πρεσπών. Ζούμε σε μία πολύ επικίνδυνη περιοχή, στον πραγματικό κόσμο, όπου έχουμε συμφωνίες, οι οποίες υπάρχουν εκεί ώστε όσοι βρίσκονται στην εξουσία να τις ακολουθούν. Δεν ζούμε στο Metaverse, όπου είναι ωραία, αλλά στο τέλος πρέπει να βγάλεις τα γυαλιά και να επιστρέψεις στην πραγματικότητα, η οποία έχει χειροπιαστούς κινδύνους. Παροτρύνω όλους να ακολουθήσουν τη Συμφωνία των Πρεσπών, να τη σεβαστούν και να δουλέψουν σκληρά για την υλοποίησή της – και αν διαπιστώσουν σημεία, που χρειάζονται εργασία – τότε να καθίσουν από κοινού και να βρουν τη λύση.”

Το βραβείο είναι έργο, που φιλοτέχνησε ο εικαστικός Γιάννης Ψυχοπαίδης με τίτλο ‘Horae’. Οι ‘Ώρες’, σύμφωνα με τη μυθολογία, ήταν οι κόρες του Δία και της Θέμιδος. Κατά τον Ησίοδο, πρόκειται για την Ευνομία, τη Δίκη και την Ειρήνη. Σχεδίασε, επίσης, τo σήμα της νίκης – έμβλημα της Διεθνούς Διάσκεψης.

O Ζοran Zaev μοιράστηκε τη Δευτέρα ένα παλιό θρύλο για την προέλευση της λίμνης των Πρεσπών. “Πριν από πολύ καιρό, στη θέση της σημερινής λίμνης, σύμφωνα με τον μύθο, υπήρχε μια μεγάλη κοιλάδα – ένα όμορφο εύφορο χωράφι, για το οποίο δύο φυλές πολεμούσαν συνεχώς. Σε μικρή απόσταση από το χωράφι ήταν εφτά πηγάδια, από τα οποία οι άνθρωποι γέμιζαν νερό. Κάθε βράδυ, ένα όμορφο κορίτσι, που ονομαζόταν Πρέσπα – κόρη ενός πρίγκηπα της μιας από τις δύο φυλές γέμιζε, επίσης, νερό. Μια φορά, ενώ έπαιρνε νερό από ένα από τα εφτά πηγάδια, είδε το όμορφο αγόρι Λαμπίντ – τον γιο ενός πρίγκηπα της άλλης φυλής. Η Πρέσπα και ο Λαμπίντ ερωτεύτηκαν και άρχισαν να συναντιούνται κρυφά. Μια νύχτα, περπατώντας προς το αγόρι της, η Πρέσπα έβγαλε επίτηδες τους φελλούς των εφτά πηγαδιών. Σε ερωτική έκσταση, η Πρέσπα και ο Λαμπίντ αποκοιμήθηκαν εκείνο το βράδυ σε έναν κοντινό λόφο και όταν ξύπνησαν την επόμενη μέρα είδαν ότι η κοιλάδα είχε μετατραπεί σε μια όμορφη λίμνη. Ο Λαμπίντ αγκάλιασε την Πρέσπα και της είπε: ‘Τώρα δε μένει τίποτα για το οποίο να πολεμήσουν οι φυλές μας’. Οι νέοι παντρεύτηκαν και η λίμνη ονομάστηκε Πρέσπα προς τιμή της ομορφιάς και ο οικισμός Πρέσπα.”

O Αλέξης Τσίπρας έκανε γνωστό ότι η υπογραφή της συμφωνίας στις Πρέσπες ήταν δική του ιδέα, καθώς είχε εντυπωσιαστεί από την περιοχή όταν την επισκέφθηκε σαν φοιτητής – τόσο από το φυσικό περιβάλλον, όσο κυρίως γιατί θεωρούταν ισοδύναμη με εμφύλιες διαμάχες, πόλεμο και πόνο, ως η λίμνη από την οποία πέρασε ο ηττημένος λαϊκός στρατός, ένα ισοδύναμο για το μίσος, που γνώρισε ο δημοκρατικός στρατός μετά την ήττα του υποχωρώντας στη Γιουγκοσλαβία, την Αλβανία, με πολύ βαριά χροιά. “Είχα την έμπνευση και το όραμα από εδώ και πέρα να συμβολίζουν την ειρήνη και τη συμφιλίωση.”

Το αναλυτικό πρόγραμμα της Διεθνούς Διάσκεψης

Μέρα 2η, Τρίτη 18 Ιουνίου 2024

11.30 Εγγραφή συμμετεχόντων

12.30 Θεματική Ενότητα 5

Γεωπολιτικές εξελίξεις και ο ρόλος των διεθνών οργανισμών στη διαχείριση κρίσεων και την εξασφάλιση της ειρήνης

Μαργαρίτης Σχοινάς, αντιπρόεδρος, Ευρωπαϊκή Επιτροπή

Θεόδωρος Ρουσόπουλος, πρόεδρος της Κοινοβουλευτικής Συνέλευσης, Συμβούλιο της Ευρώπης

Riyad al-Maliki, ειδικός απεσταλμένος και σύμβουλος Διεθνών Σχέσεων του προέδρου της Παλαιστίνης, Mahmoud Abbas, υπουργός Εξωτερικών (2007-2024) Humberto Costa, αντιπρόεδρος, Εργατικό Κόμμα, πρόεδρος της επιτροπής Κοινωνικών Υποθέσεων της Ομοσπονδιακής Γερουσίας, Βραζιλία

Μενέλαος Μενελάου, Ελληνοκύπριος Διαπραγματευτής για το Κυπριακό

Ilina Mangova, Country Director, International Republican Institute, Βόρεια Μακεδονία

Συντονισμός: Κάκη Μπαλή, δημοσιογράφος στην Αυγή

14.00 Θεματική Ενότητα 6

Κλιματική κρίση και βιώσιμη ανάπτυξη. Πώς μπορούν να αντιμετωπιστούν οι προκλήσεις στη δίκαιη μετάβαση προς την πράσινη ατζέντα;

Maroš Šefčovič, εκτελεστικός αντιπρόεδρος για την Ευρωπαϊκή Πράσινη Συμφωνία, Ευρωπαϊκή Επιτροπή (video message)

Ekrem İmamoğlu, δήμαρχος Κωνσταντινούπολης (video message)

Χάρης Δούκας, δήμαρχος Αθηναίων

Julian Popov, ερευνητής, European Climate Foundation, υπουργός Περιβάλλοντος και Υδάτων (2023-2024), Βουλγαρία

David Livingston, σύμβουλος του ειδικού προεδρικού απεσταλμένου για το Κλίμα, John Kerry, ΗΠΑ (online)

Μανώλης Πλειώνης, διευθυντής και πρόεδρος του ΔΣ, Εθνικό Αστεροσκοπείο Αθηνών

Μαρία Βασιλάκου, ιδρύτρια, Vienna Solutions, αντιδήμαρχος και δημοτική σύμβουλος της Βιέννης (2010-2019), Αυστρία

Συντονισμός: Χάρης Τζήμητρας, Διευθυντής, Cyprus Center, Peace Research Institute Oslo, Κύπρος

15.15 Συνομιλία του Χάρη Τζήμητρα με τον Geoffrey Pyatt, υφυπουργό Εξωτερικών των ΗΠΑ για θέματα Ενεργειακών Πόρων (online)

15.30 Θεματική Ενότητα 7

Ευρώπη και άνοδος ακροδεξιών και εθνικιστικών δυνάμεων. Ποιες πολιτικές μπορούν να τις αντιμετωπίσουν;

Έρευνα Metron Analysis και Choose Strategic Communications Partner, παρουσίαση Στράτος Φαναράς, Γιάννης Μπαλαμπανίδης

Συντονισμός: Μαρία Νικόλτσιου, δημοσιογράφος, Alpha TV

16.00 Martin Schulz, πρόεδρος, Friedrich-Ebert Foundation (FES), πρόεδρος Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου (2012-2017) (online)

Elly Schlein, γενική γραμματέας, Δημοκρατικό Κόμμα (PD), Ιταλία (online)

Στέφανος Στεφάνου, γενικός γραμματέας της Κ.Ε., ΑΚΕΛ, Κύπρος

Walter Baier, πρόεδρος του κόμματος Ευρωπαϊκής Αριστεράς, υποψήφιος πρόεδρος Ευρωπαϊκής Επιτροπής

Ska Keller, μέλος, Ομάδα των Πρασίνων/Ευρωπαϊκή Ελεύθερη Συμμαχία, Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο

Magnús Skjöld, υπεύθυνος για Διεθνείς Υποθέσεις, Σοσιαλδημοκρατική Συμμαχία, Ισλανδικό Κοινοβούλιο

Alice Barbe, πρόεδρος, Académie Des Futurs Leaders, Γαλλία

Συντονισμός: Elaine Papoulias, διευθύντρια, Κέντρο Ευρωπαϊκών Σπουδών Minda de Gunzburg (CES), Harvard University, ΗΠΑ

17.30 διάλειμμα

19.00 άφιξη καλεσμένων

20.00 Θεματική Ενότητα 8 – Καταληκτικές επισημάνσεις

Το μέλλον της Ευρώπης

François Hollande, πρόεδρος της Γαλλίας (2012-2017)

Stefan Löfven, πρωθυπουργός της Σουηδίας (2014-2021)

Υοlanda Diaz, β’ αναπλ. πρωθυπουργός, υπουργός Εργασίας και Κοινωνικής Οικονομίας της Ισπανίας, Sumar (video message)

Zoran Zaev, πρωθυπουργός της Βόρειας Μακεδονίας (2017-2022)

Αλέξης Τσίπρας, πρωθυπουργός της Ελλάδας (2015-2019)

Συντονισμός: Δώρα Αναγνωστοπούλου, δημοσιογράφος, MEGA TV

21.30 Λήξη συνεδρίου

Μέρα 1η, Δευτέρα 17 Ιουνίου 2024

13.15 Καλωσόρισμα – Χαιρετισμός

Μαρία Νικόλτσιου, παρουσιάστρια Διάσκεψης, δημοσιογράφος Alpha TV

Ευάγγελος Καλπαδάκης, συντονιστής, Ινστιτούτο Αλέξη Τσίπρα

Venko Filipče, διευθυντής, Ίδρυμα Ζ. Zaev – Μια Κοινωνία για Όλους

William Faithful

13.30 Θεματική Ενότητα 1

Πού πορεύεται η Ευρώπη (και η Ελλάδα); Προκλήσεις ανάπτυξης και κοινωνικής συνοχής

Paolo Gentiloni, επίτροπος Οικονομίας, Ευρωπαϊκή Επιτροπή, πρωθυπουργός της Ιταλίας (2016-2018)

Γιώργος Χουλιαράκης, οικονομικός σύμβουλος, Τράπεζα της Ελλάδος, αναπληρωτής υπουργός Οικονομικών (2015-2019)

Νίκος Βέττας, γενικός διευθυντής, Ίδρυμα Οικονομικών και Βιομηχανικών Ερευνών (ΙΟΒΕ), καθηγητής, Οικονομικό Πανεπιστήμιο Αθηνών

Φαίη Μακαντάση, διευθύντρια Ερευνών, διαΝΕΟσις

Ευγενία Φωτονιάτα, συντονίστρια Κύκλου Οικονομικής και Κοινωνικής Ανάλυσης, Ινστιτούτο Εναλλακτικών Πολιτικών, ΕΝΑ

Συντονισμός: Αντώνης Παπαγιαννίδης, δικηγόρος – δημοσιογράφος

Tατιάνα Μπόλαρη, eurokinissi

eurokinissi

15.00 Θεματική Ενότητα 2

Περιφερειακές εξελίξεις στην Ανατολική Μεσόγειο και τη Νοτιοανατολική Ευρώπη. Ποιες είναι οι προοπτικές για ειρήνη και σταθερότητα μετά τους πολέμους στη Γάζα και την Ουκρανία;

Angelina Eichhorst, γενική διευθύντρια, Ευρωπαϊκή Υπηρεσία Εξωτερικής Δράσης (ΕΥΕΔ)

Jens Plötner, διπλωματικός σύμβουλος καγκελαρίου Γερμανίας

Mustafa Aydin, πρόεδρος, Συμβούλιο Διεθνών Σχέσεων Τουρκίας, Greek-Turkish Forum

Σωτήρης Ρούσσος, καθηγητής Διεθνών Σχέσεων για τη Μέση Ανατολή και τη Μεσόγειο

Βarak Ravid, δημοσιογράφος και πολιτικός αναλυτής, CNN (online)

Συντονισμός: Κωνσταντίνος Φίλης, καθηγητής και διευθυντής, ACG Institute of Global Affairs, Αμερικανικό Κολλέγιο Ελλάδος

17.30 Τελετή Βράβευσης

António Guterres, γενικός γραμματέας, Οργανισμός Ηνωμένων Εθνών (ΟΗΕ) (video message)

απονομή του Βραβείου Ειρήνης των Πρεσπών από τους πρώην πρωθυπουργούς Αλέξη Τσίπρα και Zoran Zaev στον Matthew Nimetz, ειδικός διαμεσολαβητής ΟΗΕ για το ονοματολογικό (1994-2019)

17.45 Θεματική Ενότητα 3

Η διαπραγμάτευση της συμφωνίας και η εφαρμογή της έξι χρόνια μετά. Αποτελεί η Συμφωνία των Πρεσπών πρότυπο για την ειρηνική επίλυση διαφορών;

Johannes Hahn, επίτροπος Προϋπολογισμού και Διοίκησης, Ευρωπαϊκή Επιτροπή (video message)

Νίκος Κοτζιάς, υπουργός Εξωτερικών (2015-2018)

Nikola Dimitrov, πρόεδρος, Balkan Center for Constructive Policies-Solution, αναπλ. πρωθυπουργός για Ευρωπαϊκές Υποθέσεις (2017-2020), Βόρεια Μακεδονία

Matthew Nimetz, ειδικός διαμεσολαβητής ΟΗΕ για το ονοματολογικό (1994-2019)

Συντονισμός: Μαριλένα Κοππά, καθηγήτρια Συγκριτικής Πολιτικής, τμήμα Διεθνών, Ευρωπαϊκών και Περιφερειακών Σπουδών, Πάντειο Πανεπιστήμιο

William Faithful

intime

19.15 Συζήτηση για τη Συμφωνία των Πρεσπών

Αλέξης Τσίπρας, πρωθυπουργός της Ελλάδας (2015-2019)

Zoran Zaev, πρωθυπουργός της Βόρειας Μακεδονίας (2017-2022)

Συντονισμός: Νίκη Λυμπεράκη, δημοσιογράφος, MEGA TV

William Faithful

19.45 Θεματική Ενότητα 4

Η ενταξιακή προοπτική των Δυτικών Βαλκανίων και η σημασία της για το μέλλον της Ευρώπης. Βρισκόμαστε σε περίοδο στασιμότητας ή νέας δυναμικής;

Miloš Vučević, πρωθυπουργός της Σερβίας

Γιώργος Παπανδρέου, πρωθυπουργός της Ελλάδας (2009-2011)

Vlado Bučkovski, πρωθυπουργός της Βόρειας Μακεδονίας (2004-2006)

Igli Hasani, υπουργός Ευρωπαϊκών Υποθέσεων και Εξωτερικών της Αλβανίας

Miroslav Lajčák, ειδικός απεσταλμένος Ευρωπαϊκής Ένωσης για τα Δυτικά Βαλκάνια

Συντονισμός: Νεκταρία Σταμούλη, αρχισυντάκτρια στην αγγλική έκδοση της Καθημερινής, ανταποκρίτρια Ανατολικής Μεσογείου, Politico Europe

κεντρική φωτογραφία: William Faithful