“Με το που ακούνε Εταιρεία, παθαίνουνε ντελίριο – και η Φιλική, Εταιρεία ήτανε”

“Ένα αντίγραφο της Αρτέμιδος, η οποία είναι νικηφόρος και ευθύβολος – ακριβώς όπως εσείς”, χάρισε η υπουργός Πολιτισμού Λίνα Μενδώνη στον πρωθυπουργό στα εγκαίνια του Μουσείου Θεσσαλονικέων Μητρόπολις (09.05), στο Μητροπολιτικό Πάρκο Παύλου Μελά, όπου φιλοξενούνται τα ευρήματα των ανασκαφών του Mετρό και εκείνος παρατήρησε “Τέλειωσε, λοιπόν, και αυτό το Μουσείο. Μπορούμε να πούμε με σιγουριά ότι ‘Χωρίς Μενδώνη, δεν τελειώνει’.”

Την Τρίτη (28.07) πέρασε από τη Βουλή το νομοσχέδιο του υπουργείου Πολιτισμού, που όπως υπογραμμίζει η αντιπολίτευση, μέσω της ίδρυσης Ανώνυμης Εταιρείας, αποσκοπεί στην ιδιωτικοποίηση της διαχείρισης της πολιτιστικής κληρονομιάς.

Ο Κυριάκος Μητσοτάκης ευχαρίστησε τον Christopher Nolan σε τηλεδιάσκεψη, που είχαν για τη συμβολή της ταινίας του Οδύσσεια στην τόνωση του παγκόσμιου ενδιαφέροντος για τον αρχαιοελληνικό πολιτισμό. Εξέφρασε την εκτίμησή του για το ότι σημαντικό μέρος των γυρισμάτων έγινε στην Ελλάδα προσθέτοντας ότι τέτοιες παραγωγές γεφυρώνουν την πλούσια πολιτιστική κληρονομιά της Ελλάδας με τη σύγχρονη δημιουργικότητα.

 Δημήτρης Παπαμήτσος, γραφείο Τύπου πρωθυπουργού (27.07)

> Ιάσονας Φωτήλας στην Επιτροπή Mορφωτικών Υποθέσεων: “Ο Christopher Nolan για την Οδύσσεια πήρε κοντά 5,6 – αν δεν κάνω λάθος, εκατομμύρια από το cash rebate [που πρωτοέγινε με τον ΣΥΡΙΖΑ το 2018] – μετρήσιμα, όμως, έφερε πίσω πάνω από 14 εκατ. > 2.900 άνθρωποι τα τελευταία δύο χρόνια δουλεύανε με πλήρη απασχόληση – όχι με μεροκάματα ή σποραδικά – για ξένες παραγωγές. Δεν φέρνανε τεχνικούς από την Αμερική – γιατί δεν τους συμφέρει, εδώ τους βρίσκανε, Έλληνες τεχνικοί δουλεύανε. Οι μόνοι, που δεν ήταν Έλληνες ήταν εκείνοι, που δεν βγάζαμε στην Ελλάδα – θα βγάζουμε σε λίγο καιρό με τη νέα Σχολή, που φτιάχνουμε, ακριβώς με τις ειδικότητες, που όλοι οι Nolan θέλανε και δεν μπορούσαν να τις βρούνε στην Ελλάδα και τις φέρνανε από την Αμερική.

Επειδή άκουσα κριτικές από διάφορες πλευρές για τα σίριαλ, τα τηλεοπτικά ψυχαγωγικά προγράμματα, τα reality που μπαίνουνε .. το ερώτημα: ‘Είναι πολιτισμός αυτό; Θα έπρεπε να μπαίνουνε;’ Το ερώτημα, όμως, βασίζεται σε μια παρανόηση. Το cash rebate δεν είναι πρόγραμμα μιας αισθητικής αξιολόγησης, δεν είναι ένας μηχανισμός, με τον οποίο το κράτος αποφασίζει – δεν υπάρχει τέτοιος μηχανισμός και δεν θα έπρεπε να υπάρχει, ούτως ή άλλως – ποιο τηλεοπτικό είδος είναι υψηλής τέχνης ή δεν είναι. Eίναι ένα εργαλείο αναπτυξιακής και βιομηχανικής πολιτικής, που έχει συγκεκριμένα κριτήρια, απασχολεί Έλληνες επαγγελματίες, αξιοποιεί ελληνικές επιχειρήσεις και δημιουργεί προστιθέμενη αξία. Στόχος είναι η ανάπτυξη ολόκληρης της οπτικοακουστικής δημιουργικής οικονομίας.

Είναι λάθος να αντιμετωπίζουμε την οπτικοακουστική δημιουργία υπό το πρίσμα ενός προσωπικού γούστου. Το ερώτημα δεν είναι για την πολιτεία αν εγώ ή εσείς προτιμάμε ένα ντοκιμαντέρ ή μια δραματική σειρά ή ένα reality. Το ερώτημα είναι αν πίσω από αυτή την παραγωγή εργάζονται Έλληνες σεναριογράφοι, Έλληνες σκηνοθέτες, Έλληνες ηθοποιοί, Έλληνες σκηνογράφοι. Αυτούς όλους τους ανθρώπους εμείς ερχόμαστε και επιλέγουμε να στηρίξουμε. Ποιος πλήρωνε πρόβες μέχρι τη ΝΔ;”

* σε πρόσφατη συνέντευξή του στην εφημερίδα Πελοπόννησος (εδώ) ο υφυπουργός Πολιτισμού με αρμοδιότητα τον Σύγχρονο Πολιτισμό και βουλευτής Αχαΐας  είπε σχετικά με το Ρωμαϊκό Ωδείο του δήμου Πάτρας: “Μην προσπαθεί να με πείσει κάποιος ότι την αξιολόγηση αυτή μπορεί να την κάνει ο κομματικός στρατός του Περισσού. Με φοβίζει ότι το καλλιτεχνικό επίπεδο εν γένει, που έχει δείξει ο Περισσός δεν είναι εκείνο, που αξίζει στην πόλη μου. Ο σκοπός δεν είναι να μην κάνουμε το Ρωμαϊκό Ωδείο, Περισσό, αλλά να κάνουμε το Ρωμαϊκό Ωδείο, Ηρώδειο. Ακούω κάποιους να λένε ότι ο κ. Φωτήλας ήρθε να μας πάρει το Ρωμαϊκό Ωδείο και να το κάνει τσίρκο, όπως έχει κάνει το Ηρώδειο. Πραγματικά, σηκώνω τα χέρια ψηλά. Για το ΚΚΕ, ο πολιτισμός και η τέχνη είναι αστικά κατάλοιπα και δεν τα θέλουμε. Δεν θέλουμε τέτοιους ανθρώπους. Θέλουμε αγράμματους και άφραγκους – αυτούς μπορούμε να κουμαντάρουμε. Έτσι είναι η Αριστερά. Έτσι είναι φτιαγμένη. Στην τέχνη και στον πολιτισμό δεν ταιριάζαμε ποτέ με το ΚΚΕ, ούτε θα ταιριάξουμε.”

** Μετά από τις αντιδράσεις, ανασκεύασε:

O ανταποκριτής της Libération στην Αθήνα, Fabien Perrier μετέφερε πριν λίγες μέρες (εδώ) ότι ζευγάρι Γερμανών επισκεπτών κατέβηκαν από τον Βράχο της Ακρόπολης για να πάνε τα παιδιά στην τουαλέτα και, στη συνέχεια, δεν τους επιτρεπόταν να ανέβουν ξανά με το ίδιο εισιτήριο – πρακτική, που έχουμε συναντήσει και σε οργανωμένη παραλία στη Βουλιαγμένη.

Οι Σύλλογοι εργαζομένων στο ΥΠΠΟ και ξεναγών επισημαίνουν ότι με απόφαση της υπουργού Πολιτισμού τον περασμένο Απρίλιο, ο ΟΔΑΠ προκήρυξε διαγωνισμό για εκμίσθωση των χώρων υγιεινής (τουαλέτες), φύλαξης (ιματιοθήκη – lockers) στην Ακρόπολη, την αρχαία Αγορά, τον Κεραμεικό και το Ολυμπιείο, όπως και εγκατάσταση συστημάτων ελέγχου εισόδου σε ιδιωτική εταιρεία. Η πρόσβαση στις τουαλέτες για τους επισκέπτες θα κοστίζει 1 ευρώ και η φύλαξη προσωπικών αντικειμένων 2 ευρώ ανά επισκέπτη – μέχρι σήμερα προσφέρονταν δωρεάν, ενώ έχει γίνει σημαντική αύξηση των εισιτηρίων (Ακρόπολη: 30 ευρώ, Αρχαία Αγορά: 20€, Ολυμπιείο: 20€, Κεραμεικός: 10€).

> Λίνα Μενδώνη: “Όταν δεν υπάρχουν πόροι και επικρατεί δυσλειτουργία, τότε αυτό είναι το πραγματικό ξεπούλημα των μνημείων. Η εγκατάλειψη είναι ξεπούλημα. Η φθορά είναι ξεπούλημα. Ξεπούλημα είναι να χάνονται έσοδα λόγω δυσλειτουργίας των δομών. Ξεπούλημα είναι να αφήνεις κλειστά πωλητήρια και αναψυκτήρια. Ξεπούλημα είναι να μην παρέχεις ούτε τις στοιχειώδεις υπηρεσίες στους επισκέπτες.

Το νομοσχέδιο αυτό υπηρετεί τον πολιτισμό, γιατί δημιουργεί εργαλεία, κανόνες, δημόσιο έλεγχο, διαφάνεια, πόρους και αποτέλεσμα. Υπηρετεί μία καθαρή πολιτική επιλογή της τελευταίας επταετίας: ότι ο πολιτισμός είναι ζωτικό δημόσιο αγαθό και, ταυτόχρονα, στρατηγικός αναπτυξιακός πόρος.”

• Ως Εισηγητής στο Ν/Σ του Υπουργείου Πολιτισμού:
«Ο Πολιτισμός δεν ανήκει σε κανένα κόμμα, σε καμία συντεχνία, σε καμία ομάδα, σε κανέναν συνδικαλιστικό φορέα. Ανήκει, γιατί παράγεται από τον ίδιο τον ελληνικό λαό και επιστρέφει σε αυτόν.» pic.twitter.com/QeVHzNjffY

— Γιώργος Αμυράς (@amirasgiorgos) July 28, 2026

> Γιώργος Αμυράς στην Επιτροπή Μορφωτικών Υποθέσεων (27.07): “(…) Και, σαφέστατα, αυτό που περισσότερο τους ενόχλησε είναι η σύσταση της Ανώνυμης Εταιρείας δημοσίου συμφέροντος με μετόχους το Δημόσιο ώστε να μπορεί να αξιοποιήσει καλύτερα τις δυνατότητες και τα πλεονεκτήματα, που μας δίνει η πολιτιστική μας κληρονομιά. Αυτό τους ενόχλησε – ακούσανε Ανώνυμη Εταιρεία – αν ενδεχομένως την ονομάζαμε Οργανισμό, μπορεί να είχανε τις μισές αντιρρήσεις, με το που ακούνε Εταιρεία, αμέσως παθαίνουνε – δεν ξέρω – ντελίριο και ανεβαίνουν στα κεραμίδια. Και η Φιλική, Εταιρεία ήτανε. Άρα, προσπαθήστε να έρθετε σε μία συμβατότητα με την αλήθεια και με την πραγματικότητα, η οποία σας διαφεύγει σαν σε όνειρο. Και τι όνειρο; Με διαρκείς εφιάλτες και καταπτώσεις.”

> Σία Αναγνωστοπούλου: ‘Αμετροέπεια, αλαζονεία, αγραμματοσύνη και ασχετοσύνη’
“Όταν κάνουνε δεξιώσεις οι διάφοροι, μία νεοελίτ χυδαιότητας; Το Νιόκαστρο της Πύλου να είναι για τον γάμο του παιδιού αυτού, που μας ξεβλάχεψε;
Κύριε Αμυρά, μη με κοιτάτε – είμαι μεγάλη γυναίκα. Αυτό για την Ανώνυμη Εταιρεία ‘και η Φιλική Εταιρεία, ήταν Εταιρεία’ – το πώς το γλίτωσα, ευτυχώς εχτές είχα κάνει εξετάσεις και το γλίτωσα.”

* ταινία του Θόδωρου Αγγελόπουλου ‘Οι κυνηγοί’ (1977) * (εδώ)

κατάθεση εργοστασιάρχου > εύρεση πτώματος συμμορίτου της εποχής του συμμοριτοπολέμου εις τη θέση πλαγιά του όρους Τόμαρος, όπου εξετίνετο η αρχαία Τυμφαία παρά τα σωζόμενα λείψανα Πελασγικών Τειχών

“Το ότι αυτός βρίσκεται εδώ είναι ιστορικό λάθος”

* Κατά τη διάρκεια εκσκαφών για έργο του δήμου Νεάπολης Συκεών στο Επταπύργιο εντοπίστηκαν τρεις ομαδικοί τάφοι με 33 ανθρώπινους σκελετούς· σύντομα, έγινε σαφές ότι πρόκειται για νεκρούς του Εμφυλίου, και συγκεκριμένα για 33 από τους πάνω από 400 κομμουνιστές, που ότι είχαν εκτελεστεί στην περιοχή, με αποφάσεις έκτακτων στρατοδικείων.
O Σύλλογος Ελλήνων Αρχαιολόγων σχολίασε τη θέση του ΥΠΠΟ δια της πολιτικής του ηγεσίας ότι δεν συνιστούν αρχαιολογικό εύρημα (05.2025): “Αποποιήθηκε των αρμοδιοτήτων του, οι οποίες βέβαια δεν σταματούν στην αρχαιότητα ή στο 1830, εκεί δηλαδή όπου περατούται η αρμοδιότητα των Εφορειών Αρχαιοτήτων, αλλά εκτείνονται έως τη σύγχρονη εποχή.
Η σκανδαλώδης αποποίηση ευθυνών και η συνακόλουθη μη προστασία του σημαντικού ευρήματος δεν είναι θέση, που στηρίζεται στο νόμο: αντίθετα, είναι μια ξεκάθαρη γραφειοκρατική υπεκφυγή, που υποκρύπτει τη συντηρητική στροφή του ΥΠΠΟ, παραπέμποντας στις πιο σκοτεινές εποχές της μετεμφυλιακής Ελλάδας. Η υπουργική-κυβερνητική αυτή θέση δεν αγνοεί απλώς την έννοια του ιστορικού τόπου, τον οποίο προβλέπει ο ίδιος ο αρχαιολογικός νόμος· αγνοεί, κυρίως, την πρόοδο, που έχει σημειωθεί κατά τη Μεταπολίτευση στο κομμάτι της επίσημης πολιτικής αναγνώρισης των αγωνιστών της Εθνικής Αντίστασης και της αποκατάστασης των πολιτικά διωκόμενων Ελλήνων. Αγνοεί, επίσης, τις σύγχρονες εξελίξεις στην επιστήμη της αρχαιολογίας του σύγχρονου παρελθόντος και την υπέρβαση της διχοτόμησης μεταξύ παρόντος και παρελθόντος, που αυτή επέφερε.

Το Επταπύργιο, συμβολικός χώρος με βαρύ πολιτικό και συναισθηματικό φορτίο, δεν αποκαθάρθηκε κατά την κτηριακή αποκατάστασή του μετά τη μεταφορά των φυλακών το 1989 (τα κελιά, οι χώροι απομόνωσης, ο κεντρικός ναός του αγίου Ελευθερίου διατηρήθηκαν ύστερα και από σχετική γνωμοδότηση του Κεντρικού Αρχαιολογικού Συμβουλίου). Η απάντηση του ΥΠΠΟ – που δεν αναφέρει καν ότι οι νεκροί είναι εκτελεσμένοι του Εμφυλίου, τα σώματα των οποίων δεν δόθηκαν ποτέ στους συγγενείς τους – επιχειρεί να βάλει στο περιθώριο ένα ιστορικό κεφάλαιο της Θεσσαλονίκης και της Ελλάδας, συντασσόμενο με μια σκοτεινή ιστοριογραφικά και πολιτικά εποχή. Έχουμε, όμως, διανύσει πολύ δρόμο για να επιτρέψουμε την επιστροφή σε χαλεπούς καιρούς.

Διεκδικούμε σεβασμό στην ιστορική μνήμη με όσα θεσμικά και ηθικά προβλέπονται για τα κατάλοιπα των εκτελεσθέντων στο Επταπύργιο. Ζητάμε το αυτονόητο: να οριοθετηθεί ως ιστορικός τόπος η περιοχή των εκτελέσεων και να συνεχιστεί η έρευνα για τον εντοπισμό όλων των ανθρώπινων καταλοίπων, που ενδέχεται να βρίσκονται στην περιοχή απόθεσης των ανεπιθύμητων νεκρών της Ιστορίας.”

> Παύλος Πολάκης: “Eπιβεβαιώνετε μετά από 35 τόσα χρόνια τον αείμνηστο Πρόεδρο της Δημοκρατίας, Κωνσταντίνο Στεφανόπουλο, ο οποίος το 1984 όταν αποχώρησε από τη ΝΔ, μετά την εκλογή Μητσοτάκη ως αρχηγού και τον ρωτήσανε ‘Γιατί έφυγες;’, απάντησε το εξής: ‘Δεν θέλω να είμαι με τον Μητσοτάκη όταν θα έχει πουλήσει και την Ακρόπολη με το αζημίωτο’. Αυτό κάνουν σήμερα η κα Μενδώνη και ο κ. Φωτήλας.

Η κα Μενδώνη είναι ο χαρακτηριστικός εκπρόσωπος του σημιτικού ΠΑΣΟΚ, που συνέπλευσε με το λοιπό ακραίο κέντρο και την ακροδεξιά Γεωργιάδη – Βορίδη – Πλεύρη και αυτό όλο μαζί είναι ο μητσοτακισμός, που μας κυβερνάει μια εφταετία. Η κα Μενδώνη ήταν ο κατάλληλος άνθρωπος για το κατάλληλο ξεπούλημα.

Είναι η κυρία, που νομιμοποίησε τα 161 κλεμμένα ειδώλια της συλλογής του Στερν, προερχόμενα από τον καιρό της πρωτοκυκλαδικής δεύτερης περιόδου και τα εξέθεσε στο Μουσείο Κυκλαδικής Τέχνης.

Είναι η κυρία, που με νόμο επιτρέπει στα ΔΣ των μουσείων να αποφασίζουν για την ίδρυση παραρτημάτων στο εξωτερικό και να εξάγουν ελληνικές αρχαιότητες για 50 χρόνια. Είναι η κυρία, που έθαψε τα αρχαία του σταθμού Βενιζέλου στη Θεσσαλονίκη, είναι η κυρία που κατάργησε το διαγωνιστικό πλαίσιο για την επιλογή των καλλιτεχνικών διευθυντών, για να βάλει τον Λιγνάδη τον παιδοβιαστή. (…) Είναι η κυρία που νομοθέτησε την κερδοσκοπική εκμετάλλευση των μνημείων με τα McDonald’s στο Ηρώδειο και ξανατάισε έκπτωτους αναδόχους ανολοκλήρωτων ψηφιακών έργων με νέες απευθείας αναθέσεις για να τα ξαναφάνε άλλη μία φορά όλοι μαζί παρέα. (…)

Είναι η κα που ανακάλεσε την παραχώρηση του ακινήτου επί της οδού Ερμού 134-36 ιδιοκτησίας του ελληνικού Δημοσίου για να εκδικηθεί τον Σύλλογο Ελλήνων Αρχαιολόγων γιατί δεν πήγαινε με τα νερά της.

Είναι η κα που δήλωσε ότι οι ομαδικοί τάφοι του Εμφυλίου Πολέμου στο Επταπύργιο δεν αποτελούν σημείο ενδιαφέροντος για τον αρχαιολογικό νόμο.

Επίσης, δήλωσε ότι τα ραντάρ αεροδρομίου ταιριάζουνε μια χαρά σε αρχαιολογικούς χώρους, όπως είναι η Παπούρα στο Καστέλλι.

Tο σχέδιό σας από την αρχή αυτό ήτανε – το 2020 άλλαξε το Ταμείο Αρχαιολογικών Πόρων (ΤΑΠ) σε Οργανισμό Διαχείρισης και Ανάπτυξης Πολιτιστικών Πόρων (ΟΔΑΠ) γιατί είχε το συνταγματικό κώλυμα. Δηλαδή, τώρα τι κάνει; Ο ΟΔΑΠ είναι δημόσιο και, υποτίθεται, θα διαχειριζότανε, θα ’κανε – είχανε προκηρύξει 400 θέσεις, ποτέ δεν τις καλύψανε και τώρα επειδή ως δημόσιος ο οργανισμός αυτός έπρεπε να τηρεί κάποιες διαδικασίες, τώρα φτιάχνει ένα βραχίονα αυτού του ΟΔΑΠ, που θα είναι η ΑΕ, με την οποία λύνονται τα χέρια τους. Γουστάρω να φέρω κάνα βασιλιά να χορέψει πεντοζάλι στην Ακρόπολη; – θα τον φέρω. Γουστάρω να κάνω γεύμα στον αρχαιολογικό χώρο της Αντίπαρου με τους τάδε γκλαμουράτους; – θα τους φέρω. Λύνει τα χέρια της διότι έχει συνταγματικό κώλυμα – αυτό ήταν το σχέδιο απ’ την αρχή. Τώρα φαίνεται η ολοκλήρωση του σχεδίου σας μ’ αυτό το πράγμα. Και εννοείται ότι δεν θα προλάβετε να το εφαρμόσετε – οποιαδήποτε προοδευτική κυβέρνηση έρθει την επόμενη, ένα από τα πρώτα πράγματα που θα κάνει είναι να το καταργήσει.

Ταΐζετε ένα σκασμό παράσιτα, κα Μενδώνη. Γιατί πρέπει τη διαχείριση των εισιτηρίων να την έχουν κάποιοι ιδιώτες; Οι αρχαιολόγοι που την είχανε δεν ξέραν να μετρούνε; Κι έπρεπε να ορίσετε κάποια παράσιτα της παράταξής σας να κερδοσκοπούν από μερίδιο απ’ τα εισιτήρια; Ή έπρεπε να μπει [η αλυσίδα] ο Γρηγόρης παντού; Γιατί δεν υπήρχαν άλλοι να μπούνε;

Πόσες δεκάδες χρόνια θέλετε, κυρία Μενδώνη για να κάνετε εκκαθάριση αυτού του αμαρτωλού Ταμείου Αλληλοβοήθειας των υπαλλήλων του υπουργείου Πολιτισμού – λαμόγια, που τα τρώγανε με τα ψεύτικα δάνεια; Δανείζανε δήθεν και τα βάζανε στην τσέπη τους. Αυτά κάνανε από τότε, που ήτανε το ΠΑΣΟΚ ακόμα στα πράγματα και η κα Μενδώνη γενική γραμματέας του Βενιζέλου. Αυτό το Ταμείο Αλληλοβοήθειας ο ΣΥΡΙΖΑ με νόμο το 2019 το είχε εκκαθαρίσει. Έρχεται η Δεξιά, έρχεται η κα Μενδώνη, δεν υλοποιεί το νόμο και βάζει σε μία τελευταία συνεδρίαση – γιατί όλα εδώ πληρώνονται και ο Τομέας Διαφάνειας τα παρακολουθεί όλα – τα ονόματα Μουτσίδου και Βαφειάδης τα θυμάστε, κα Μενδώνη; Είναι τα δύο μέλη, που βάλατε στο ΔΣ του Ταμείου Αλληλοβοήθειας για να πάρουνε μία απόφαση, μια μεγάλη επιχορήγηση δεκάδων χιλιάδων ευρώ προς την Ομοσπονδία, στην τελευταία συνεδρίαση, που κάνανε το 2019 – και γι’αυτό σήμερα σας χαϊδεύουνε με αυτό, που κάνετε γιατί τους ταΐζετε με αυτή την επιχορήγηση. Αυτά τα δύο ονόματα, λοιπόν, τους βάλατε εκεί, πήραν την απόφαση, δώσατε τα λεφτά και, μετά, το βάλατε σε εκκαθάριση και από τότε, εφτά χρόνια εκκαθαρίζεται. Και γιατί εκκαθαρίζεται; Για να μην πάνε φυλακή οι φίλοι της, τα στελέχη της ΝΔ, που είναι εκεί πέρα και έχουνε βάλει το δάχτυλο στο μέλι.

Και υπενθυμίζω, Μουτσίδου και Βαφειάδης, τα μέλη που η κα Μενδώνη όρισε, είναι αυτά που εμπλέχτηκαν στο σκάνδαλο των εκβιασμών το 2024. Είναι αυτοί οι αρχαιολόγοι, που πηγαίνανε και λέγανε ‘Αν θες άδεια, σκάσε τόσα’. Αυτοί οι δύο είναι, που όρισε η κα Μενδώνη για να πάρουν την απόφαση της επιχορήγησης των δεκάδων χιλιάδων ευρώ στο Ταμείο Αλληλοβοήθειας και μετά να το βάλει σε εκκαθάριση. Και τώρα με το άρθρο 123 πάει την εκκαθάριση ακόμα έξι μήνες πίσω – θα το εκκαθαρίζει μέχρι να αποθάνει αυτό το Ταμείο για να μην αποδοθούν ευθύνες.

Με λίγα λόγια, δεν θα προλάβετε να το εφαρμόσετε. Δεν θα ξεκοκκαλίσετε άλλα χρήματα – 52 εκατ. ευρώ δώσατε από το Ταμείο Ανάκαμψης στους τέτοιους …”

– Λίνα Μενδώνη: “ΚΕΕΛΠΝΟ”

Παύλος Πολάκης: “Τι; Ξέρετε κάτι για το ΚΕΕΛΠΝΟ; Από πού το ξέρετε, είστε σε ευθεία επικοινωνία; Άλλους περιμένει το ΚΕΕΛΠΝΟ – όχι εμένα. Για να καταλάβετε σε τι παρακράτος ζούμε. […]”

> Την προηγούμενη μέρα, ο Άδωνις Γεωργιάδης έγραψε σε tweet: “Παύλο μου, καλά κάνεις και φοβάσαι”, αφού είχε κατηγορήσει σε συνέντευξη τον Αλέξη Τσίπρα ότι “πήρε λεφτά για να ψηφίσει τους Ποινικούς Κώδικες [το 2019 πριν τις εκλογές]”.

Τολμάει και μιλάει ο @pavpol2222 σε μένα για τους δικηγόρους του ΕΟΔΥ-ΚΕΕΛΠΝΟ; Είμαστε με τα καλά μας;
Αν δεν το ξέρεις Παύλο μου, για τη θητεία σου ως Αναπληρωτή Υπουργού Υγείας έχει ήδη συνταχθεί πόρισμα της Εθνικής Αρχής Διαφάνειας, για το τότε ΚΕΕΛΠΝΟ και την διοίκηση που… pic.twitter.com/KNoR2sHWwy

— Άδωνις Γεωργιάδης (@AdonisGeorgiadi) July 27, 2026

> συνέντευξη Άδωνι Γεωργιάδη στο Action 24 (εδώ / 06.07)
– Ερ: Σας λέει την πιο διεφθαρμένη κυβέρνηση της Μεταπολίτευσης ο κ. Τσίπρας, τι απαντάτε;
Άδωνις Γεωργιάδης: “Επειδή μας το παίζει πάρα πολύ ευαίσθητος και – πώς το λένε; τέτοιο – ο πιο έντιμος πρωθυπουργός της Μεταπολίτευσης – ο κ. Κοντονής, ο υπουργός Δικαιοσύνης του δήλωσε ότι πήρε λεφτά για να ψηφίσει τους Ποινικούς Κώδικες. Και είναι η μόνη λογική εξήγηση γιατί, αφού είχε ανακοίνωσε εκλογές 26 Ιουνίου, τις πήγε 7 Ιουλίου. Και, άμα θέλει, να μου κάνει μήνυση ο κ. Τσίπρας. Ο πιο διεφθαρμένος πρωθυπουργός της Μεταπολίτευσης ήταν ο Τσίπρας, ο πιο διεφθαρμένος, απλώς δεν τον κυνήγησε ο Μητσοτάκης. Αυτή είναι η μόνη του τύχη.
Θα μας πει τώρα ο πρωθυπουργός της Νοvartis, θα μας πει εμάς διεθφαρμένους, ο αρχι-σκευωρός, που καταδικάστηκαν οι υπουργοί του από το Ειδικό Δικαστήριο, και ο Παπαγγελόπουλος και ο Παππάς.
Ξέρετε κάτι; Επειδή πραγματικά μας περνάνε για παιδάκια, αλλά παιδάκια δεν είμαστε (…), όλα έχουν ένα όριο – προειδοποιώ τον κ. Τσίπρα επειδή εγώ είμαι και ολίγον παλαβός, μην το ξαναπεί αυτό με το ‘πιο έντιμος’, μην το ξαναπεί – η χώρα είναι μικρή [φτύνει κάτι από το στόμα του] και ξέρουμε πάρα πολύ καλά περί τίνος πρόκειται. (…) Και θα μας πει αυτός για εντιμότητα, ο αρχι-διεφθαρμένος.
– Ερ: Έχετε στοιχεία; Είναι σωστό πράγμα αυτό;
– ΑΓ: “Εγώ δεν έχω (…) – εγώ πιστεύω ότι πήρε λεφτά για να το κάνει αυτό.”
– Δημ: Ε, δεν είναι όλοι ίδιοι.
– ΑΓ: “Θα μας μιλήσει για εντιμότητα ο Τσίπρας, να τα κόψει αυτά. Αλέξη μου, σε προειδοποιώ, σταμάτα τα, γύρνα στην πολιτική γιατί εγώ δεν αστειεύομαι.”

> στο ίδιο μήκος κύματος εναντίον του Αλέξη Τσίπρα, αν και σε πιο ήπιους τόνους ο Κωστής Χατζηδάκης σε συνέντευξη στο Αction 24 (εδώ / 10.07):

“Ανεξάρτητα από το ύφος, δεν κάνει εντύπωση ότι σε διάφορα ερωτήματα, που έχουν τεθεί για το συγκεκριμένο θέμα από την πλευρά της ΝΔ αυτές τις μέρες για το περιβόητο ζήτημα της εντιμότητας, δεν υπάρχει οποιαδήποτε απάντηση από τον κ. Τσίπρα; Ο κ. Τσίπρας μιλάει συνεχώς, κάθε μέρα λέει τα δικά του, επιτίθεται εναντίον της ΝΔ, έχουν τεθεί διάφορα ερωτήματα, ας δώσει κάποιες απαντήσεις. Παραδείγματος χάρη, τίθεται ένα ερώτημα, για ποιο λόγο ενώ είχε προκηρύξει εκλογές [το 2019] κράτησε ανοιχτή τη Βουλή για να περάσει δύο νόμους: ο ένας προεκλογικής υφής με παροχές σε διάφορες κοινωνικές ομάδες και ο άλλος, οι Ποινικοί Κώδικες, με τους οποίους γινόταν η δωροδοκία από κακούργημα πλημμέλημα.

Δεύτερο ερώτημα, μια και μιλάμε περί εντιμότητος, τι απαντά ο κ. Τσίπρας για την απόφαση του δικαστηρίου με ψήφους 13-0 για την καταδίκη του υπουργού Επικρατείας αρμόδιου για τα μέσα ενημέρωσης τότε, κ. Παππά για την υπόθεση των τηλεοπτικών καναλιών, την υπόθεση Καλογρίτσα και όλα αυτά; Αυτό ήταν στο πλαίσιο της ηθικής και της εντιμότητας; Μπορεί να απαντήσει, ‘Ναι, ήταν στο πλαίσιο της ηθικής και της εντιμότητος’.

Τρίτο ερώτημα, για ποιο λόγο ενώ μπήκαν περίπου 30 καινούριοι φόροι, μειώθηκε μόνο ένας φόρος, και αυτός ήταν ο φόρος στα καζίνο; (…) Καλό είναι να μας διαφωτίσει κάποιος.

Όταν κάποιος εμφανίζεται άσπιλος και αμόλυντος και κάνει παντιέρα του το συγκεκριμένο θέμα, θα υπάρξει και κάποια τοποθέτηση από την άλλη πλευρά.”

> Ρένα Δούρου: “Συζητάμε στα τέλη Ιουλίου άλλο ένα νομοσχέδιο με τη γνωστή αντικοινοβουλευτική fast-track μεθόδευση της κυβέρνησης. Συζητάμε σε μια πνιγηρή ατμόσφαιρα – και δεν έχει να κάνει με τη θερμοκρασία, αλλά με τον βούρκο της συστηματικής σήψης και διαφθοράς, που χαρακτηρίζει τη διακυβέρνηση της ΝΔ, τον βούρκο που σχετίζεται με την ανάγκη αναψηλάφησης του σκανδάλου της Novartis μετά από τις τελευταίες αποκαλύψεις, τον βούρκο για το σκάνδαλο δεκάδων εκατομμυρίων με τα σπιτάκια ανακύκλωσης, τον βούρκο για το έγκλημα των Τεμπών, για τον αμαρτωλό ΟΠΕΚΕΠΕ, για τις παρακολουθήσεις.

Και έπεται συνέχεια για την κυβέρνηση των 150 και βάλε σκανδάλων από το 2019, την κυβέρνηση των 20 και βάλε σκανδάλων τη χρονιά.

Βρισκόμαστε, λοιπόν, εδώ για άλλο ένα νομοσχέδιο του υπουργείου Πολιτισμού, με τη μακροβιότερη υπουργό της ΝΔ. Και κυρία υπουργέ, να χαιρετήσω, ίσως είναι και η πρώτη φορά, ότι πριν από λίγο κρατήσατε αποστάσεις από ένα μέλος του Ελληνικού Κοινοβουλίου, που θα μείνει στα πρακτικά για τη δυσώδη παρουσία του, όσον αφορά τις γυναίκες. Και φαντάζομαι, δεν θα μπορούσατε κι αλλιώς, έχετε δεχτεί και εσείς και η συνεργάτιδά σας απίστευτα σχόλια. Μόνο που δεν τα έχετε δεχτεί από την αριστερή προοδευτική παράταξη, τα δέχεστε και εσείς ως γυναίκα (…).

Σήμερα Τρίτη (28.07) συζητάμε ένα νομοσχέδιο από ένα υπουργείο, που χαρακτηρίζεται από αλαζονεία και έλλειψη σεβασμού απέναντι στον πολιτισμό και τους ανθρώπους, που παραβιάζει διαρκώς τη συνταγματική υποχρέωση προστασίας της πολιτικής μας κληρονομιάς, που αντιμετωπίζει την κοινή μας παρακαταθήκη – τουλάχιστον, θα έπρεπε να είναι κοινή – ως εμπόρευμα και αντικείμενο ιδιωτικής εκμετάλλευσης, χωρίς να διασφαλίζει τα συμφέροντα του ελληνικού Δημοσίου.

Μιλάμε για μία βίαιη και χωρίς προσχήματα εμπορευματοποίηση προς όφελος φίλων, εκλεκτών και οικονομικών κύκλων, που στηρίζουν τη σημερινή εξουσία. Μιλάμε για ένα νομοσχέδιο και για ένα υπουργείο, που από το 2019 έχει στο ενεργητικό του σειρά καταστροφικών αποφάσεων:

– τσιμέντωμα της Ακρόπολης, πέραν όλων των άλλων, ρεζίλεψε διεθνώς τη χώρα μας – και αυτά δεν τα γράφανε απλά sites, χρηματοδοτούμενα επτά χρόνια από λίστες, τα έγραφε το Economist

– την καταστροφή των αρχαιοτήτων της Βενιζέλου στη Θεσσαλονίκη, παρά τη διεθνή κατακραυγή

– το ξέπλυμα της αρχαιοκαπηλίας, και μετέρχομαι των λέξεων με φειδώ, των 161 κυκλαδικών αρχαιοτήτων της συλλογής Στερν, με τις ψήφους της πλειοψηφίας

– τον δανεισμό των Γλυπτών του Παρθενώνα

– τα πέντε εμβληματικά μουσεία της χώρας που μετατράπηκαν σε ΝΠΔΔ με απευθείας διορισμένους από την κυβέρνηση διευθυντές

– τις εξαγωγές αρχαιοτήτων για μισό αιώνα

– την πλήρη απαξίωση και υποβάθμιση των καλλιτεχνικών σπουδών και πολλές ακόμα χαρακτηριστικές αποφάσεις, από μια κυβέρνηση και ένα υπουργείο, που εν τέλει, μισεί τον πολιτισμό και τους ανθρώπους του

Και καλά κάνει και που τους μισεί και καλά κάνει και που τους φοβάται διότι η αληθινή τέχνη, όχι οι ημέτεροι των δεξιώσεων, στέκεται πάντα κριτικά προς κάθε μορφή εξουσίας. Από μια κυβέρνηση, που και με το σημερινό νομοσχέδιο βάζει ένα ακόμη καθοριστικό λιθαράκι στην επιχείρηση, που ξεκίνησε το 2019 – και να μου επιτρέψετε να δανειστώ τον τίτλο από τον Jonathan Coe, αλλά και την αγαπημένη μου φίλη μεσόφωνο, Μαργαρίτα Συγγενιώτου: ‘Τι ωραίο πλιάτσικο!’

Το σημερινό νομοσχέδιο αφορά, πέρα από τις επιμέρους ρυθμίσεις για τον πολιτισμό, τον τρόπο με τον οποίο η κυβέρνηση αντιλαμβάνεται τον πολιτισμό. Και εδώ, κυρίες και κύριοι, βρίσκεται η βασική πολιτική μας διαφωνία. Για εμάς, ο πολιτισμός είναι δημόσιο αγαθό, είναι μνήμη, είναι δημοκρατία, είναι παιδεία και κοινωνική συνοχή.

Για εμάς στην Αριστερά, δεν υπάρχει ουδέτερη νομοθετική παρέμβαση. Οι παρεμβάσεις έχουν πολιτικό και ιδεολογικό πρόσημο – και αυτό ακριβώς αποτυπώνει το νομοσχέδιο, που συζητάμε σήμερα.

Έχουμε μια κυβέρνηση, που επιχειρεί με αυτό το νομοσχέδιο να μας πείσει ότι είναι κάτι προοδευτικό. Εμείς ξέρουμε, όμως, ότι στην πραγματικότητα αυτό το νομοσχέδιο συνεπάγεται λιγότερη λογοδοσία, λιγότερη διαφάνεια, περισσότερες απευθείας αναθέσεις, περισσότερες συμπράξεις με ιδιώτες, περισσότερη εμπορευματοποίηση.

Να προλάβω, αν έχει μείνει και κανένας στην πλειοψηφία καλοπροαίρετος, και να του απαντήσω σε ένα ερώτημα: ‘Μα καλά, εσείς στην Αριστερά δεν θέλετε ανάπτυξη, δεν θέλετε περισσότερους επισκέπτες, δεν θέλετε διεθνείς συνεργασίες, δεν θέλετε περισσότερες ευκαιρίες για τους ανθρώπους του Πολιτισμού;’

Προφανώς και θέλουμε, και το έχουμε αποδείξει έμπρακτα. Πιστεύουμε, όμως, ότι υπάρχει μια αδιαπραγμάτευτη αρχή και δεν το λέμε εμείς στον ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ, το λένε και οι άνθρωποι που διακονούν και υπηρετούν τις τέχνες: η ανάπτυξη οφείλει να υπηρετεί τον πολιτισμό και όχι ο πολιτισμός να υποτάσσεται στην αγορά. Γιατί τελικά όλα κρίνονται από την οπτική με την οποία κοιτάζει κανείς τον Πολιτισμό.

Εσείς βλέπετε ισολογισμούς και εταιρικά σχήματα, εμείς βλέπουμε τη συμπατριώτισσα μου, την Ειρήνη Παππά και τον Ρίτσο, τη Μελίνα και τον Ελύτη, τον Λάνθιμο, τον Τερζόπουλο και όλες τις νέες και τους νέους δημιουργούς, που συνεχίζουν να κάνουν την Ελλάδα σημείο αναφοράς στον κόσμο.

Αλλά δυστυχώς, η επταετία που ολοκληρώνεται στην πολιτιστική διακυβέρνηση, αφήνει ένα βαρύ αποτύπωμα, που δύσκολα μπορεί κάποιος να το αμφισβητήσει. Ελλείμματα διαφάνειας, όπως το πρόσφατο κύκλωμα διαφθοράς στις πολεοδομίες, θεσμικές σκιές με την πολύχρονη υπόθεση του Ταμείου Αλληλοβοήθειας, που δεν θα διαλευκάνετε ποτέ, για λόγους που ξέρουμε καλά, και οι εισηγητές μας σήμερα σας το υπογράμμισαν.

Εξαιρετικά χαμηλές μισθώσεις δημοσίων ακινήτων στο κτήμα Τατοΐου και σε άλλους χώρους πολιτισμού.

Καθυστερήσεις απέναντι στις μεγάλες προκλήσεις της εποχής, όπως το κλειστό Ακροπόλ στο κέντρο της Αθήνας και άλλα.

Πίσω από κάθε έργο, πίσω από κάθε νομοθέτημα, πίσω από κάθε επιλογή, αποκαλύπτεται η ίδια αντίληψη, ότι η πολιτιστική κληρονομιά αντιμετωπίζεται ολοένα και λιγότερο ως δημόσιο αγαθό κι ολοένα περισσότερο ως αντικείμενο εταιρικής διαχείρισης με αμφιλεγόμενα αποτελέσματα.

Το είδαμε στον Παρθενώνα με εταιρεία αθλητικών υποδημάτων να διαφημίζεται με drones ή με οίκο μόδας να τον επιλέγει για πασαρέλα. Κι όσοι τολμούσαμε να ασκήσουμε κριτική, πεταχτήκαμε στη λοιδορία των γνωστών πετσωμένων μέσων μαζικής ενημέρωσης.

Το είδαμε και στο Δεσποτικό, όπου ένας τόπος φυλακής, βασανισμού και εκτέλεσης αντιμετωπίζεται ως ένα μέρος, όπου κρυφίως μπορεί το πρωθυπουργικό ζεύγος να έχει ένα ιδιωτικό δείπνο.

Το είδαμε στο Επταπύργιο, όπου ένας τόπος φυλακής, βασανισμού και εκτέλεσης αντιμετωπίζεται ως χώρος δεξιώσεων.

Και θα μου επιτρέψετε και λίγο περί άυλης πολιτιστικής λογικής… Εντάξει, ως Πελοποννήσια… ανοίξτε το κελί του Κολοκοτρώνη να μοιράζουμε γαρδούμπες… Δεν είναι αυτά σοβαρά πράγματα.

Ακούτε πολύ καλά τι λέω, κυρία υπουργέ, ακούτε πάρα πολύ καλά, γιατί εγώ ήμουν φίλη με τον αείμνηστο Κωνστάντιο, όταν στο Βυζαντινό Μουσείο ήταν από τους πρώτους, που έκανε σοβαρή υλοποίηση άλλων πολιτικών, αλλά τώρα μην τα κάνουμε όλα ισάδι.

Το βλέπουμε και στη Γυάρο και, προσέξτε, δεν είναι ο ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ, δεν είναι η Δούρου, είναι η δημόσια προειδοποίηση της Ελληνικής Εταιρείας Περιβάλλοντος και Τουρισμού και της Σχολής Αρχιτεκτόνων του Μετσοβίου, που ουσιαστικά είναι μια κραυγή αγωνίας για έναν τόπο εξορίας και μαρτυρίου, που κινδυνεύει να χάσει τον χαρακτήρα του ως τόπος ιστορικής μνήμης και να μετατραπεί σε ακόμα μία έκταση – πώς το λέτε εσείς;- ‘αξιοποίησης’, ε; – δεν λέτε ‘το πουλάμε’.

Όλες οι παραπάνω, και είναι και άλλες περιπτώσεις, οδηγούν στο ίδιο συμπέρασμα: εσείς βλέπετε τον πολιτισμό πρωτίστως ως ένα περιουσιακό στοιχείο με αγοραίους όρους, που πρέπει να εκμεταλλεύονται ελεγχόμενες εταιρείες, ενώ εμείς τον βλέπουμε ως αξιοποιήσιμο δημόσιο αγαθό, που μπορεί να παράγει πλούτο, αλλά ο πλούτος αυτός να επιστρέψει στην κοινωνία. Κάθε ευρώ, που παράγει ο ελληνικός πολιτισμός πρέπει να επιστρέφει στον ελληνικό πολιτισμό, στους ανθρώπους που υπηρετούν τον πολιτισμό, στις τοπικές κοινωνίες, που καλούνται να προστατεύσουν και να αναδείξουν μια πολιτιστική κληρονομιά, πολλές φορές με έναν τόσο αξιοπρόσεκτο και συγκινητικό τρόπο όταν αυτό το συγκρίνεις με την αδιαφορία της κυβέρνησης.

Γιατί ο πολιτιστικός πλούτος της Ελλάδας δεν ανήκει ούτε σε μία κυβέρνηση ούτε σε μία αναπτυξιακή εταιρεία.

Ίδρυση ‘Hellenic Heritage Organization AE’, ελπίζω να μην με διορθώσει ο πρωθυπουργός στα αγγλικά μου. Για εμάς, το κεντρικό πρόβλημα, δεν είναι πρωτίστως η δημιουργία ενός νέου φορέα, με δοτή βέβαια διοίκηση – αλίμονο, εφτά χρόνια το ξέρουμε πώς πηγαίνει – είναι ο τρόπος, με τον οποίο επιλέγει η κυβέρνηση να διαχειριστεί τον δημόσιο πολιτιστικό πλούτο. Ο ΟΔΑΠ διαχειρίζεται έσοδα 250 εκατομμυρίων ευρώ ετησίως και δημιουργούνε μια Ανώνυμη Εταιρεία, στην οποία μεταφέρονται αυτοί οι πόροι. Ποιο είναι το ανώτατο όριο της χρηματοδότησης; Χωρίς πλαφόν, χωρίς όριο, χωρίς κοστολόγηση.

Ποιο ποσοστό των πόρων θα κατευθύνεται κάθε χρόνο στην ΑΕ και ποιο θα παραμένει στα μνημεία και στα μουσεία; Το είδατε πουθενά να το λέει σε καμία σελίδα, σε κανένα άρθρο; Και αναρωτιέμαι, αυτή η κυβέρνηση που ψέγει σύσσωμη την αντιπολίτευση πως δεν κοστολογεί τις προτάσεις, τι κοστολόγηση έχει κάνει γι’ αυτόν τον καινούριο φορέα;

Επομένως, κυρίες και κύριοι, σήμερα η Βουλή καλείται να εγκρίνει έναν μηχανισμό χωρίς καθορισμένα οικονομικά όρια και χωρίς επαρκείς θεσμικές δικλείδες, αλλά βροντοφωνάζουμε: η πολιτιστική κληρονομιά της χώρας δεν μπορεί να εξαρτάται από διορισμένες διοικήσεις, ούτε να αποτελεί πεδίο αναπαραγωγής πελατειακών λογικών.

ΕΚΚΟΜΕΔ > θα περιοριστώ μόνο σε ένα σχόλιο, ωστόσο έχει τη σημειολογία του: επικαλείται η κυβέρνηση την ανάγκη αναδιάρθρωσης στο όνομα της αποτελεσματικότητας του ΕΚΚΟΜΕΔ, που λειτουργεί ήδη ως Ανώνυμη Εταιρεία του υπουργείου Πολιτισμού και καταβάλλει το απλό ποσό των 535.000 ευρώ ετησίως ενοίκιο για τη στέγαση των γραφείων στην οδό Κανάρη στο Κολωνάκι. Και ρωτάμε και απάντηση δεν παίρνουμε: αυτό είναι το πρότυπο της ευέλικτης εταιρικής διαχείρισης, που κομίζει η κυβέρνηση;

Άλλοι αρχαιολογικοί χώροι, δώδεκα χρόνια… Σε δώδεκα χρόνια, ένα παιδί γεννιέται, μαθαίνει να περπατάει, πηγαίνει στο σχολείο, τελειώνει και το δημοτικό. Δώδεκα χρόνια μετά, και έχεις την κυβέρνηση να απαντά στις καθυστερήσεις με περισσότερη γραφειοκρατία και έναν ακόμα φορέα…

Ολοκληρώνω με δύο ακόμα διαπιστώσεις: – οι άνθρωποι του πολιτισμού είναι οι μεγάλοι απόντες στη σημερινή ευκαιρία να ενισχύσουμε τον ελληνικό πολιτισμό. Σε τόσες πολλές σελίδες διατάξεων για νέους οργανισμούς, εταιρικά σχήματα, διοικήσεις, αρμοδιότητες και διαδικασίες, απουσιάζει σχεδόν ολοκληρωτικά η ίδια η δημιουργός, ο ίδιος ο δημιουργός. Δεν υπάρχει μια ολοκληρωμένη πολιτική για τους καλλιτέχνες, τους δημιουργούς, τους ερευνητές, τους αρχαιολόγους, τους συντηρητές, τους ανθρώπους της μουσικής, του θεάτρου.

Είναι λες και ο πολιτισμός παράγεται από οργανισμούς και CEΟ, ενώ ξέρουμε πολύ καλά ότι είναι οι δημιουργοί τα ζωντανά κύτταρα του σύγχρονου ελληνικού πολιτισμού. Είναι αυτοί που δημιουργούνε, αλλά δεν μπορούν να ζήσουν με αξιοπρέπεια από τη δημιουργία τους και, που την ίδια στιγμή, αντιμετωπίζουν μια τεράστια νέα πρόκληση, για την οποία επίσης δεν διακρίνεται ίχνος μέριμνας στο νομοσχέδιο. Αναφέρομαι – στην τεχνητή νοημοσύνη, η οποία αλλάζει ριζικά τον τρόπο με τον οποίο παράγεται, διακινείται και αξιοποιείται το πολιτιστικό έργο παγκοσμίως.

Μπορείτε να μου πείτε ποιος προστατεύει εδώ και τώρα τη δημιουργό και τον δημιουργό; Τη στιγμή που σε ολόκληρη την Ευρωπαϊκή Ένωση ανοίγει συζήτηση για την προστασία των πνευματικών δικαιωμάτων, σε σχέση πάντα με την τεχνητή νοημοσύνη, το παρόν νομοσχέδιο δεν περιλαμβάνει καμία ουσιαστική πρόβλεψη, καμία αναφορά σε μηχανισμούς προστασίας των δημιουργών, καμιά αναφορά σε σχέση με τη στρατηγική για την ηθική αξιοποίηση της τεχνητής νοημοσύνης. Καμία πρόνοια για τη διαφύλαξη της καλλιτεχνικής εργασίας στη νέα ψηφιακή πολιτική.

Για εμάς στον ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ, η τεχνητή νοημοσύνη αποτελεί τη μεγαλύτερη πρόκληση της εποχής και σας λέμε ότι θα είναι το νέο πεδίο σύγκρουσης μεταξύ Αριστεράς και Δεξιάς. Θα είναι το νέο πεδίο σύγκρουσης μεταξύ εκείνων, που πιστεύουνε βαθιά στην κοινωνική χρήση της τεχνητής νοημοσύνης κι εκείνων, που την αντιμετωπίζουν ως εργαλείο κερδών.

Επισημαίνουμε και μια τελευταία ηχηρή απουσία από αυτό το νομοσχέδιο. Σε μία χώρα – όπως και ολόκληρη η Ευρωπαϊκή Ένωση και ολόκληρος ο κόσμος – δοκιμαζόμαστε από τα πρωτοφανή κλιματικά ακραία φαινόμενα, που τα ανακαλύψατε εσχάτως να απειλούν αρχαιολογικούς χώρους και μνημεία: Ολυμπία, Μυκήνες κι άλλοι πολύτιμοι αρχαιολογικοί χώροι κινδύνευσαν. Κι ενώ έχει σχεδιαστεί ορθώς η εθνική στρατηγική και επιμέρους δράσεις για την κλιματική κρίση, δεν αποτυπώνεται έστω και κάτι, το τόσο δα, στο παρόν νομοσχέδιο για την ανθεκτικότητα των μνημείων.

Αντί, λοιπόν, να σχεδιάζετε νέες Ανώνυμες Εταιρείες, σας προτείνουμε να θωρακίσετε τα ίδια μνημεία και τους ανθρώπους, που τα υπηρετούν. Και κάπως έτσι νομίζω φαίνεται ευδιάκριτα η διαφορά των δύο αντιλήψεων.

Για την Αριστερά, ο πολιτισμός είναι η καλλιέργεια των σύγχρονων ιδεών της πάλης απέναντι στον σκοταδισμό. Είναι η γνώση απέναντι στην άγνοια και τη λήθη, είναι η δημιουργία, απέναντι στη συντήρηση και την αντίδραση όλων των μορφών.

Και ξέρετε, αυτή την αντίληψη προσπαθήσαμε να υπηρετήσουμε και κατά τη θητεία μας στην Περιφέρεια Αττικής, που σε δύσκολα μνημονιακά χρόνια κάποιοι θεωρούσαν ότι ο πολιτισμός είναι πολυτέλεια.

Ο πολιτισμός είναι το αντίδοτο στην ακροδεξιά, που καλπάζει.

Γιατί δεν είναι μόνο η οικονομική ανέχεια, να τη λύσετε με ‘pass’ και απευθείας αναθέσεις…

Η πολιτιστική κληρονομιά είναι η βιογραφία ενός λαού, είναι το βιός ενός λαού, δεν είναι οι ισολογισμοί τους.

Εμείς γι’ αυτό τον λόγο, καταψηφίζουμε το παρόν νομοσχέδιο, γιατί τέτοια νομοσχέδια κρίνονται από τις αξίες, που υπηρετούν. Γιατί καμιά κυβέρνηση δεν κληρονόμησε τον Παρθενώνα. Γιατί καμία κυβέρνηση δεν είναι ιδιοκτήτης της Βεργίνας, του αρχαίου φρουρίου των Αιγοσθενών, της Μονής Δαφνίου – που από τον σεισμό του 1999 έπρεπε να φτάσουμε στο 2016 για την ανοικοδόμησή της. Καμία κυβέρνηση δεν είναι ιδιοκτήτης της Γυάρου.

Μνημεία, αρχαιότητες, δεν θα καταστούν κεφάλαιο μιας Ανώνυμης Εταιρείας – για να θυμηθώ και την αείμνηστη Φώφη Γεννηματά – του ‘Μαξίμου ΑΕ’. Είναι περιουσία του ελληνικού λαού. Δεν μπορεί να διοικείται από ‘λευκά κολάρα’, με λευκές επιταγές και από ημέτερους. Και θα ’μαστε απέναντί σας.”

> Έλενα Ακρίτα: “Δεν υπάρχει Ιστορία βουβή – όσο και να την τσουρουφλίσουν, όσο και να τη φθείρουν, όσα ψέματα και να πουν, αρνείται να κλείσει το στόμα της. Για τον Eduardo Galeano, η Ιστορία δεν λέει ποτέ ‘Αντίο’ – λέει πάντα ‘Θα τα ξαναπούμε’.

Τι συμβαίνει τώρα εδώ; Δεν φτάνει να ιδιωτικοποιούν το νερό, την υγεία, την παιδεία. Θέλουν τα μνημεία της χώρας να γίνουν το ντεκόρ μιας αλαζονικής ολιγαρχίας.

Θέλουν να πατήσουν πάνω στους τάφους των κομμουνιστών αγωνιστών στο Επταπύργιο. Πάνω στα μάρμαρα τα αρχαία και τα κραταιά. Πάνω στα κάστρα μας τα περήφανα.

Η ΝΔ ξεπουλάει σε μία ΑΕ σύμβολα, οικειοποιείται τη μνήμη και βάζει τιμή στα ανεκτίμητα.

Έχει τελειοποιήσει ένα παλιό τρικ, ένα τέχνασμα, όταν θέλει να ιδιωτικοποιήσει κάτι, το ονομάζει εκσυγχρονισμό. Όταν θέλει να παρακάμψει τις εγγυήσεις του δημοσίου, μιλάει για ευελιξία.

Θέλει να βάλει ταρίφα ακόμα και στην ιστορία αυτού του τόπου, διότι για την κυβέρνηση, η πολιτιστική κληρονομιά δεν είναι πρωτίστως δημόσιο αγαθό – είναι προϊόν.

Τα μνημεία ως περιουσιακά στοιχεία, ενώ οι πολίτες δεν αντιμετωπίζονται ως φυσικοί κληρονόμοι.

Δεν φτιάχνουν ένα απλό τεχνικό εργαλείο, φτιάχνουν ένα πανίσχυρο κέντρο διαχείρισης της πολιτιστικής κληρονομιάς με βάση το manual της αγοράς. Μία Ανώνυμη Εταιρεία δεν είναι Αρχαιολογική Υπηρεσία, δεν έχει την ίδια αποστολή, δεν λειτουργεί με τις ίδιες σοβαρές εγγυήσεις και δεν λογοδοτεί με τον ίδιο τρόπο.

Τη μέθοδο τη γνωρίζουμε καλά, είναι η γνωστή μέθοδος Χατζηδάκη. Παίρνουμε μία δημόσια υπηρεσία και την αφήνουμε χωρίς προσωπικό και πόρους. Δείχνουμε τις αδυναμίες, που εμείς οι ίδιοι προκαλέσαμε, ως απόδειξη της αποτυχίας. Και μετά, εμφανίζουμε ως σωτήρα τον ιδιώτη ή την ΑΕ. Δηλαδή, πρώτα προκαλούμε το νόσημα και ύστερα, πουλάμε τη θεραπεία. (…)

Αυτό που έχετε καταφέρει είναι, τα τελευταία δύο χρόνια, οι επισκέπτες στην Ακρόπολη να μην έχουν πρόσβαση σε τουαλέτες και ο ανελκυστήρας στον Ιερό Βράχο μία να δουλεύει – δύο να μη δουλεύει.

Ο πολιτισμός δεν είναι εμπόρευμα πολυτελείας, είναι μνήμη, γνώση, συλλογική ταυτότητα, δημοκρατικό δικαίωμα.

Τα μνημεία δεν είναι δικά σας, όπως τα μνημεία δεν είναι δικά μας – είναι όλης της Ελλάδας, ανήκουν σε όλη την κοινωνία, στην ιστορία, ανήκουν στις γενιές που έρχονται. Εσείς κι εμείς είμαστε προσωρινοί θεματοφύλακες.”

> Σεμίνα Διγενή: “Συζητάμε το αδιανόητο: το αν η πολιτιστική κληρονομιά θα συνεχίσει να υπηρετεί τη γνώση, τη μνήμη και την ιστορική συνείδηση ή αν θα μετατραπεί σε τουριστικό προϊόν, επενδυτικό πακέτο και πεδίο επιχειρηματικής κερδοφορίας.

Αυτό το νομοσχέδιο βάζει τιμοκατάλογο στη μνήμη, επιχειρηματικό σχέδιο στα μνημεία και τοποθετεί χορηγό στην ιστορία.

Λέει για ανάπτυξη, εξωστρέφεια και αξιοποίηση και παραδίδει τον πολιτισμό σε εταιρείες, ιδιώτες και μεγάλους ομίλους, με μοναδικό κριτήριο το κέρδος. Οργανώνει την αγορά μέσα στον Πολιτισμό. Τον παραδίδει στους χορηγούς, στις ανώνυμες εταιρείες και στα επιχειρηματικά συμφέροντα.

Με διαδικασίες fast-track επιχειρείται να ολοκληρωθεί μια στρατηγική που εξελίσσεται εδώ και χρόνια. Από το 2020, με τη μετατροπή του Ταμείου Αρχαιολογικών Πόρων σε ΟΔΑΠ, μέχρι την αυτονόμηση μεγάλων μουσείων από την Αρχαιολογική Υπηρεσία, την επέκταση των χορηγιών, τις παραχωρήσεις μνημείων για ιδιωτικές εκδηλώσεις, τις εμπορικές χρήσεις αρχαιολογικών χώρων, τις συνεχείς αυξήσεις στα εισιτήρια, τις ιδιωτικές ξεναγήσεις των 5.000 ευρώ στην Ακρόπολη και την εκχώρηση υπηρεσιών σε ιδιώτες.

Σήμερα συστήνεται Aνώνυμη Eταιρεία για τη διαχείριση πολιτιστικών πόρων, δημιουργείται νέος φορέας για την ενάλια πολιτιστική κληρονομιά και θεσμοθετείται ακόμη μεγαλύτερη επιχειρηματική δράση πάνω στην περιουσία του ελληνικού λαού.

Μιλάμε για την απογείωση της αγοραίας αντίληψης για τον Πολιτισμό.

Μνημεία, μουσεία και αρχαιολογικοί χώροι παύουν να αντιμετωπίζονται ως πηγές γνώσης, ιστορικής μνήμης και παιδείας και μετατρέπονται σε εμπορικά προϊόντα. Η αξία τους μετριέται πλέον – όχι με το τι προσφέρουν στην κοινωνία, αλλά με το πόσο αποδίδουν οικονομικά.

Όταν όλα υποτάσσονται στο κέρδος, ακόμη και οι συνταγματικές υποχρεώσεις προστασίας της πολιτιστικής κληρονομιάς, μπαίνουν στο περιθώριο.

Όταν ο Πολιτισμός συνδέεται αποκλειστικά με τον Τουρισμό, τότε το βασικό κριτήριο είναι η εμπορική του απόδοση.

Όλοι εσείς, που εκποιείτε ξεδιάντροπα την πολιτιστική μας κληρονομιά σε μια Α.Ε., να ξέρετε πως η Ιστορία θα σας θυμάται, εκεί θα βρίσκεστε για πάντα, στα μαύρα της κατάστιχα.

Για το ΚΚΕ, τα πράγματα είναι ξεκάθαρα. Η πολιτιστική κληρονομιά δεν ανήκει σε εταιρείες, χορηγούς και επενδυτές. Είναι συλλογικό δημιούργημα των λαών, λαϊκή περιουσία.

Ακριβώς η ίδια αντίληψη διαπερνά και τις διατάξεις για τον κινηματογράφο. Η κυβέρνηση επιμένει να μιλά για δημιουργική βιομηχανία, λες και μια κινηματογραφική ταινία είναι το ίδιο πράγμα με μια εφαρμογή κινητού ή ένα ψηφιακό παιχνίδι.

Ο κινηματογράφος, όμως, είναι τέχνη, ιστορική μνήμη, ιδεολογική και πολιτιστική δημιουργία. Γι’ αυτό και είναι κρίσιμο ποιος αποφασίζει ποια έργα θα χρηματοδοτηθούν και ποια θα αποκλειστούν.

Η κυβέρνηση παρουσιάζει ως στόχους > ανταγωνιστικότητα, εξωστρέφεια και ανάπτυξη. Τι πραγματικά σημαίνουν αυτές οι λέξεις;

Ανταγωνιστικότητα σημαίνει η Ελλάδα να γίνει φθηνότερος τόπος γυρισμάτων από τη Βουλγαρία, τη Μάλτα ή την Ουγγαρία. Και πώς γίνεται αυτό; Με φθηνότερη εργασία, με μεγαλύτερη εντατικοποίηση, με περισσότερη ελαστική απασχόληση, με λιγότερα εργασιακά δικαιώματα.

Η ίδια η πραγματικότητα το αποδεικνύει. Πάνω από το 60% των ενισχύσεων cash rebate κατευθύνεται στην τηλεοπτική παραγωγή. Ακριβώς εκεί όπου καθημερινά καταγγέλλονται απάνθρωπες βάρδιες 15 και 17 ωρών, συμβάσεις διάρκειας μόλις 30 έως 50 ημερών και εργασία χωρίς ρεπό.

Η κυβέρνηση πανηγυρίζει επειδή αυξήθηκε η απασχόληση. Αποσιωπά, όμως, ότι μπορεί να αυξάνεται η απασχόληση και, ταυτόχρονα, να μεγαλώνει η εκμετάλλευση.

Η ίδια μελέτη της Olsberg SPI αποκαλύπτει ότι μόλις πέντε εταιρείες απορροφούν περίπου το 37% όλων των ενισχύσεων του cash rebate > να, λοιπόν, ποιος ωφελείται. Όχι πάντως οι ανεξάρτητοι δημιουργοί, ούτε οι μικροί παραγωγοί, ούτε οι εργαζόμενοι. Ποιοι; Φυσικά, οι μεγάλοι επιχειρηματικοί Όμιλοι.

Το ίδιο αποκαλυπτική είναι και η δράση TV Greece. Δημόσιο χρήμα διοχετεύεται απευθείας στους μεγάλους τηλεοπτικούς παρόχους για σειρές, τηλεπαιχνίδια, scripted reality και προσαρμογές ξένων τηλεοπτικών φορμάτ.

Ο ελληνικός λαός χρηματοδοτεί με τους φόρους του, την εμπορική δραστηριότητα των μεγάλων Ομίλων. Χωρίς να κατοχυρώνεται ούτε ένα ουσιαστικό δικαίωμα για τους ηθοποιούς, τους τεχνικούς και τους δημιουργούς.

Το νομοσχέδιο θεσμοθετεί σώμα αξιολογητών χωρίς υποχρεωτική καλλιτεχνική ιδιότητα. Οικονομολόγοι, λογιστές, δικηγόροι και σύμβουλοι επενδυτικών σχεδίων μπορούν να αποφασίζουν για την καλλιτεχνική αξία ενός έργου. Οι ίδιοι οι δημιουργοί και οι συλλογικοί φορείς τους μπαίνουν στο περιθώριο.

Στο άρθρο 91 πχ. προβλέπεται χρηματοδότηση έργων, που υπηρετούν τη ‘συλλογική ιστορική μνήμη’, τη ‘δημοκρατική παιδεία’ και την ‘κοινωνική συνοχή’. Ποιος ορίζει τι σημαίνουν αυτές οι έννοιες; Εσείς; Το νομοσχέδιο δεν απαντά. Και ακριβώς αυτή η ασάφεια δημιουργεί τον κίνδυνο της πολιτικής χειραγώγησης.

Η εκάστοτε κυβέρνηση αποκτά τη δυνατότητα να επιδοτεί έργα, που συμφωνούν με τη δική της αφήγηση αποκλείοντας έργα, που την αμφισβητούν. Δεν χρειάζεται ευθεία λογοκρισία. Αρκεί η αβεβαιότητα. Αρκεί ο δημιουργός να φοβάται ότι μπορεί να χάσει τη χρηματοδότηση και να αυτολογοκριθεί.

Η ιστορία του κινηματογράφου είναι γεμάτη τέτοια παραδείγματα. Ταινίες όπως το Σαλό του Pasolini, ή το Θωρηκτό Ποτέμκιν του Eisenstein διώχθηκαν, απαγορεύτηκαν ή λογοκρίθηκαν στην εποχή τους και σήμερα θεωρούνται κορυφαία έργα της παγκόσμιας κινηματογραφίας. Γι’ αυτό τα αόρατα αυτά κριτήρια δεν είναι αθώα – αποτελούν μηχανισμό πίεσης πάνω στην καλλιτεχνική δημιουργία.

Το ερώτημα είναι, πόσοι ακόμη ιστορικοί κινηματογράφοι θα μετατραπούν σε σούπερ μάρκετ, εμπορικά καταστήματα ή συνεδριακά κέντρα; Πόσοι χώροι πολιτισμού θα θυσιαστούν στην αγορά ακινήτων;

Η στρατηγική αυτή είναι κατεύθυνση της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Κάθε αστική τάξη αξιοποιεί τον πολιτισμό σύμφωνα με τα δικά της οικονομικά συμφέροντα. Η Ελλάδα, επειδή το κεφάλαιό της επενδύει στον τουρισμό, στη ναυτιλία και στα ακίνητα, επιλέγει να μετατρέψει τη χώρα σε φθηνό σκηνικό ξένων παραγωγών και τους εργαζόμενους σε φθηνό εργατικό δυναμικό υπηρεσιών.

Η ίδρυση της νέας Σχολής Τεχνικών Κινηματογράφου στις εγκαταστάσεις της πρώην Φίνος Φιλμ, με χρηματοδότηση 52 εκατομμυρίων ευρώ, υπηρετεί ακριβώς αυτή την κατεύθυνση. Όχι, βέβαια, εκπαίδευση για την ανάπτυξη της ελληνικής κινηματογραφικής δημιουργίας, αλλά παραγωγή εξειδικευμένου προσωπικού για τις ανάγκες των μεγάλων ξένων παραγωγών.

Να θυμόμαστε, όμως, πάντα, από πού προέρχονται τα χρήματα αυτού του νόμου. Προέρχονται από τους φόρους του ελληνικού λαού και οφείλουν να τα επιστρέφουν στον λαό – κι όχι στα επιχειρηματικά συμφέροντα.

Το έχουμε ξαναπεί: ο πολιτισμός δεν είναι εμπόρευμα ούτε η πολιτιστική κληρονομιά, τουριστικό προϊόν.

Ο κινηματογράφος δεν είναι εργαλείο κερδοφορίας, είναι κοινωνικό αγαθό και μέσο γνώσης, ιστορικής μνήμης και ελεύθερης καλλιτεχνικής δημιουργίας. Αυτό υπερασπίζεται το ΚΚΕ και γι’ αυτό καταψηφίζουμε αυτό το νομοσχέδιο.”

> Κυριακή Μάλαμα: “Golden boys, επενδυτικά κοράκια, τεχνοκράτες της καταστροφής > το υπουργείο Πολιτισμού δεν έχει ανάγκη αυτή την Ανώνυμη Εταιρεία, που συστήνει πραγματικά για να κατασπαταλήσει και να κατασπαράξει την οικονομική υπεραξία της πολιτιστικής μας κληρονομιάς.

Γιατί, άραγε, χρειάζεται η ΑΕ, και με άλλο ΑΦΜ από αυτό του ΟΔΑΠ; Το σίγουρο είναι ότι αυτή η ΑΕ, μαζί με τον ΟΔΑΠ, θα δημιουργήσουν πολύ απλά διαδρομές χρήματος, που θα είναι ακόμη πιο αδιαφανείς. Θα δημιουργηθεί μια τριγωνική διαδρομή χρήματος, η οποία είναι εξαιρετικά αμφίβολο αν θα λειτουργήσει προς όφελος της δημόσιας διαφάνειας.

Στον κινηματογράφο, το παρόν νομοσχέδιο ολοκληρώνει τη διάλυση, που είχε ξεκινήσει με την κατάργηση του Εθνικού Κέντρου Κινηματογράφου. Όλα τα λεφτά στα τηλεπαιχνίδια, στις σαπουνόπερες – δεκάρα στην ποιοτική παραγωγή. Όλα τα λεφτά στα ιδιωτικά κανάλια, που μάλιστα δεν καταβάλλουν το υποχρεωτικό τέλος του 1.5% για τον ελληνικό κινηματογράφο και δεν ελέγχονται.

Ακούσαμε, κύριε υπουργέ, να λέτε στην Επιτροπή ότι δεν σας ενδιαφέρει η ποιότητα – σας ενδιαφέρει το χρήμα να φέρνει χρήμα, έτσι ακριβώς είπατε. Και γι’αυτό δίνετε 35.000 ευρώ το επεισόδιο σε τηλεπαιχνίδια. Γιατί, κύριε υφυπουργέ;

Η κυβέρνηση έχει απολέσει το ανθρώπινο μέτρο.  

Τα μνημεία μας δεν είναι ταβέρνες, δεν είναι τα μνημεία ντεκόρ για τη ματαιοδοξία των πλουσίων – είναι η συλλογική μνήμη της χώρας και δεν ανήκουν σε κανέναν για να διοργανώνει εκεί χορούς, φαγοπότια και ο,τιδήποτε άλλο.”

> Καλλιόπη Βέττα: “Το συγκεκριμένο νομοσχέδιο θα μπορούσε να έχει τίτλο: ‘Πολιτισμός μόνο για λίγους και για την κερδοσκοπία ορισμένων’.

Πρόκειται για το επιστέγασμα μιας άκρως νεοφιλελεύθερης κυβέρνησης και πολιτικής στον πολιτισμό της χώρας, που εκτυλίσσεται σταδιακά από τις εκλογές του 2019 και μετά.

Αυτό που βλέπουμε σήμερα είναι η ιδεολογία σας, η οποία κωδικοποιείται στις έννοιες ιδιωτικοποίηση και ξεπούλημα – χωρίς καμία αμφιβολία.

Ένα τέτοιο νομοσχέδιο, έρχεται κατά την πάγια πρακτική της ΝΔ, χωρίς ουσιαστική διαβούλευση και εν μέσω θέρους, να κλονίσει στον πυρήνα της τη συνταγματική προστασία ενός ακόμα δημόσιου αγαθού και, εντέλει, να ιδιωτικοποιήσει τη διαχείριση της πολιτιστικής κληρονομιάς, παραχωρώντας για 50+50 χρόνια τα δημόσια δικαιώματα επί αυτής, τα δικαιώματα του ελληνικού λαού, δηλαδή, σε μια Ανώνυμη Εταιρεία.

Με το πρόσχημα της αναδιοργάνωσης του ΟΔΑΠ, η κυβέρνηση θεσπίζει την ίδρυση της εταιρείας αυτής, που δήθεν θα αποτελεί τον βασικό εκτελεστικό και επιχειρησιακό βραχίονα του ΟΔΑΠ, χωρίς βέβαια να αιτιολογεί πουθενά τη σκοπιμότητα και την αναγκαιότητα ίδρυσής της.

Tι άλλαξε, λοιπόν, σήμερα και ξαφνικά απαιτείται η ίδρυση μιας τόσο κοστοβόρας ΑΕ – για την οποία απαιτούνται πάνω από 5,7 εκατ. εφάπαξ δαπάνη > 2,7 από τον τακτικό προϋπολογισμό και άλλα 3 εκατ. από τον προϋπολογισμό του ΟΔΑΠ και άγνωστο πόσα ακόμη για την ετήσια τακτική της επιχορήγηση, που θα παρεμβληθεί μεταξύ ΟΔΑΠ και ΥΠΠΟ, για να κάνει ένα μέρος της δουλειάς, που ήδη κάνει ο ΟΔΑΠ στον τομέα της αξιοποίησης, ως Νομικό Πρόσωπο Δημοσίου Δικαίου από το 2020, που τον ιδρύσατε στη θέση του ΤΑΠ. Είναι αυτό χρηστή διοίκηση;

Ή αποτύχατε στον ΟΔΑΠ ή πιθανότατα να ήταν, εξαρχής, αυτή η επιδίωξη της κυβέρνησης, το να βρεθεί δηλαδή τρόπος ώστε όλη η κινητή και ακίνητη περιουσία του ΟΔΑΠ και του ΥΠΠΟ, η διαχείριση των εσόδων, των εισιτηρίων, των πωλητηρίων, των αναψυκτηρίων κλπ να εκχωρηθούν σε μια ανέλεγκτη ΑΕ, που θα λειτουργεί με ιδιωτικοοικονομικά κριτήρια, σε βάρος του δημοσίου συμφέροντος.

Ουδέποτε σας ενδιέφερε, ουδέποτε εργαστήκατε γι’ αυτό > το να παράξετε, δηλαδή, δημόσιες πολιτικές προς όφελος της κοινωνίας και των μνημείων – αφενός αυτό είναι κάτι, που απεχθάνεστε ιδεολογικά, αφετέρου έχει αποδειχθεί ότι μάλλον δεν έχετε την επάρκεια να το κάνετε πρακτικά. Διότι ούτε το νόμο του ΟΔΑΠ δεν καταφέρατε να εφαρμόσετε – είτε από ανικανότητα είτε, τελικά, από σκοπιμότητα ώστε να φτάσουμε σήμερα εδώ. Οι 300 θέσεις, που προβλέφθηκαν το 2020 για τη στελέχωση του ΟΔΑΠ ουδέποτε καλύφθηκαν ώστε να μπορεί να λειτουργήσει αποτελεσματικά. Με το παρόν νομοσχέδιο καταργείτε τις 66 από αυτές για να ιδρύσετε άλλες 90 θέσεις στην Ανώνυμη Εταιρεία.

Το μόνο, που σας ενδιαφέρει, λοιπόν, είναι να βάλετε στο χέρι πριν φύγετε και με κάθε τρόπο τους αρχαιολογικούς πόρους της χώρας με ακόμη μεγαλύτερη ελαφρότητα και αδιαφάνεια απ’ όση έχετε ήδη επιδείξει εφτά χρόνια τώρα στη διαχείρισή τους.

Τι να πρωτοθυμηθούμε; Τις παραχωρήσεις μνημείων και αρχαιολογικών χώρων για γλέντια, γάμους και δεξιώσεις παντός είδους; Τις privé ξεναγήσεις για τις ελίτ εκτός ωραρίου ή τους φωτογραφικούς διαγωνισμούς για τη διαχείριση πωλητηρίων, αναψυκτηρίων, εισιτηρίων κλπ με ένα μόνο συμμετέχοντα και ελάχιστο όφελος για το δημόσιο ταμείο; Αυτά είναι τα έργα σας.

Κατά τα λοιπά, επιχειρήσατε να παρουσιάσετε ως επιτυχία του ΟΔΑΠ την αύξηση των εισπράξεων από τα εισιτήρια. Τα στοιχεία, βέβαια, της ΕΛΣΤΑΤ δείχνουν ότι η αύξηση οφείλεται αποκλειστικά στην αύξηση της τιμής των εισιτηρίων, που σχεδόν τριπλασιάστηκε από την 1η Απριλίου του 2025. Τα ίδια στοιχεία δείχνουν ότι το συγκεκριμένο άκρως ταξικό μέτρο φέρνει, όμως, λιγότερους επισκέπτες σε μνημεία και μουσεία, Έλληνες και ξένους. Αυτό σημαίνει, βέβαια, και λιγότερους πρεσβευτές για τη διάδοση της πολιτιστικής μας κληρονομιάς στο εξωτερικό, για την οποία, υποτίθεται, ότι ενδιαφέρεστε. Αυτό θέλατε; Ειδικότερα, στο 12μηνο του 2025 έναντι του 12μηνου του 2024, τα αρνητικά νούμερα επισκεψιμότητας κυριαρχούν σχεδόν παντού, ενώ σε κάποιους χώρους, όπως των Βασιλικών Τάφων της Βεργίνας, της Φαιστού, ακόμη και των Δελφών, η μείωση των επισκεπτών φτάνει και το – 26,1%. Ξέρετε τι μας είπε η υπουργός στην Επιτροπή; Ότι η μείωση των επισκεπτών δεν οφείλεται στην αύξηση της τιμής των εισιτηρίων, αλλά στον πόλεμο – σε μια περίοδο, δηλαδή, που οι αφίξεις στη χώρα ήταν αυξημένες σε σχέση με το 2024. Η σύγκριση είναι αμείλικτη ακόμα και τους καλοκαιρινούς μήνες – ενδεικτικά, μεταξύ Ιουλίου 2024 και Ιουλίου 2025, η πτώση στο γενικό σύνολο επισκεπτών έφτασε το – 8,7% και στο σύνολο των επισκεπτών με εισιτήριο το – 15,9%. Σε απόλυτο, μάλιστα, νούμερο οι επισκέπτες του Ιουλίου 2025 δεν κατάφεραν να ξεπεράσουν ούτε καν αυτούς του Ιουλίου του 2019 – μάλλον, γι’ αυτό απέφευγε η υπουργός τις συγκρίσεις με το 2019.

Η αλαζονεία του αλάθητου ενίοτε οδηγεί στη γελοιοποίηση.

Εξίσου ατεκμηρίωτη νομοθετική πρωτοβουλία αποτελεί και ο κατακερματισμός των αρμοδιοτήτων της Εφορείας Εναλίων Αρχαιοτήτων και η ίδρυση ενός ΝΠΔΔ για τη Διαχείριση των Επισκέψιμων Ενάλιων Χώρων. Αν το πρόβλημά σας ήταν η διεπιστημονικότητα ή η δυσκολία διαχείρισης, θα μπορούσε αυτό να λυθεί με ενίσχυση της Εφορείας Εναλίων και τροποποίηση του Οργανισμού, ως προς τις θέσεις και τις διευθύνσεις, που προβλέπονται σε αυτήν. Δεν επιλέξατε αυτό, όμως, επιλέξατε ένα μοντέλο – για μια ακόμη φορά, εκτός της Αρχαιολογικής Υπηρεσίας. Και αναρωτιόμαστε: Μέχρι πού είστε ικανοί να φτάσετε; Θα αρχίσετε να συστήνετε δίπλα σε κάθε Εφορεία Αρχαιοτήτων και ένα ΝΠΔΔ για να διαχειρίζεται ξεχωριστά και τους χερσαίους επισκέψιμους αρχαιολογικούς χώρους;

Για τον τομέα των οπτικοακουστικών παραγωγών και το ΕΚΟΜΕΔ, φέρνετε μια ακόμη τροποποίηση χωρίς διαβούλευση με τους εργαζόμενους, που παρουσιάζετε ως προσέλκυση επενδύσεων και ‘ανάπτυξη’ – ανάπτυξη, όμως, για ποιον και με ποιες πολιτικές;

Με πολιτικές, που ενισχύουν με δημόσιο χρήμα ακόμη και προγράμματα χαμηλής ποιότητας και τηλεοπτικού κουτσομπολιού; Ή πολιτικές που αδιαφορούν για τους εργαζόμενους στον κλάδο διότι, δυστυχώς, βλέπουμε ότι και πάλι δεν βρήκατε καν τον χώρο, να νομοθετήσετε, έστω μισή αράδα, για την υποχρεωτική διασφάλιση των εργασιακών τους δικαιωμάτων και τη βελτίωση των συνθηκών εργασίας τους στις παραγωγές, που πρόκειται να λάβουν τις κρατικές ενισχύσεις.

Αυτό τα λέει όλα – τόσο για τις προθέσεις σας, όσο και για τη νεοφιλελεύθερη ιδεολογία σας, που ξέρει να νομοθετεί μόνο για το πώς θα υφαρπάζει τον ιδρώτα των ανθρώπων και τα δημόσια κοινωνικά αγαθά, προκειμένου να τα μετατρέψει σε ιδιωτικό πλούτο.”

> Δημήτρης Νατσιός: “Λέει ο Γιώργος Σεφέρης: ‘Ξύπνησα με το μαρμάρινο τούτο κεφάλι στα χέρια, που μου εξαντλεί τους αγκώνες και δεν ξέρω πού να τ’ ακουμπήσω’.
Και ο Οδυσσέας Ελύτης στο Άξιον Εστί: ‘Σιμά η μέρα, όπου το κάλλος θα παραδοθεί στις μύγες της αγοράς’.
Άλλοι πολεμούν [όπως ο Μακρυγιάννης] και άλλοι ξεπουλούν, δηλαδή.
Αγωνιζόμαστε για τον πολιτισμό της ψυχής και όχι της αναψυχής και του κέρδους.”