Μεγάλη νίκη της αντιπολίτευσης στις δημοτικές εκλογές στην Τουρκία – τρεις νεκροί και τραυματίες

Στις δημοτικές εκλογές, που διεξήχθησαν την Κυριακή (31/03) σε 81 επαρχίες της Τουρκίας, με 61.000.000 πολίτες να έχουν δικαίωμα ψήφου, εκ των οποίων ένα εκατ. νέοι εκλογείς, η συμμετοχή διαμορφώθηκε στο 78.11%, με το Ρεπουμπλικανικό Λαϊκό Κόμμα (CHP) να κερδίζει σε 35 δήμους, ανάμεσά τους στην πρωτεύουσα Άγκυρα και την Κωνσταντινούπολη, ενώ το Κόμμα Δικαιοσύνης και Ανάπτυξης (AKP) του R. T. Erdoğan σε 24, σε μια θεωρούμενη βαριά ήττα μετά από 21 χρόνια.

Ο πρόεδρος της Τουρκίας στα 70 του, αναγνώρισε από τα κεντρικά γραφεία του κόμματός του στην Άγκυρα ότι οι εκλογές δεν πήγαν, όπως ήλπιζε σημειώνοντας, όμως, ότι “δε σηματοδοτούν ένα τέλος για μας, αλλά ένα σημείο καμπής”. Πρόσθεσε ότι πάντα βασιζόταν στη ‘βούληση του λαού’ και ότι θα σεβαστεί το εκλογικό σώμα και τώρα. Υποσχέθηκε ότι τα επόμενα τέσσερα χρόνια “Θα ανανεώσουμε τον εαυτό μας. Εάν κάναμε λάθη, θα τα διορθώσουμε. Σε περίπτωση που κάτι λείπει, θα το ολοκληρώσουμε.” Οι υποστηρικτές του τραγουδούσαν: “Mείνε ακίνητος, αυτό το έθνος είναι μαζί σου”.

Emin Sansar, Anadolu, Getty Images

“Mιλάμε για την πιο σοβαρή εκλογική του ήττα. Ο E. İmamoğlu, επανεκλεγείς δήμαρχος Κωνσταντινούπολης έδειξε ότι μπορεί να απευθυνθεί πέρα από τις βαθιές κοινωνικοπολιτικές διαφορές, που ορίζουν τους ψηφοφόρους της αντιπολίτευσης, ακόμη και χωρίς θεσμική στήριξη.”, εκτίμησε ο Mert Arslanalp, επίκουρος καθηγητής Πολιτικής Επιστήμης στο πανεπιστήμιο Boğaziçi της Κωνσταντινούπολης.

Η διαδικασία ολοκληρώθηκε στις 17:00 τοπική ώρα, ενώ εκδηλώθηκαν περιστατικά βίας σχετιζόμενα με την εκλογή τοπικών διοικητών (mukhtars), που άφησαν πίσω τρεις νεκρούς. Σε μια περίπτωση στα νοτιοανατολικά, ομάδες συγκρούστηκαν με όπλα, ρόπαλα και πέτρες, με αποτέλεσμα ένας άνθρωπος να χάσει τη ζωή του και έντεκα να τραυματιστούν. Σε άλλο περιστατικό καυγά, ένας υποψήφιος σκοτώθηκε και τέσσερις τραυματίστηκαν, μετέδωσε το κρατικό πρακτορείο Anadolu. Επιπλέον, δεκαέξι χτυπήθηκαν σε συμπλοκή στη Σανλίουρφα, ενώ υποψήφιος μαχαιρώθηκε στο Αφιόν Καραχισάρ στα δυτικά. Το Demirören έκανε, ακόμη, γνωστό πως ένας πολίτης πυροβολήθηκε θανάσιμα και δύο πληγώθηκαν στην Προύσα.

“Να επιστρέψει η Κωνσταντινούπολη στους νόμιμους ιδιοκτήτες της… Χρειάζεται να σώσετε αυτή την αρχαία πόλη από την καταπίεση του CHP.”, παρότρυνε τους συγκεντρωμένους σε μία προεκλογική εκδήλωση ο πρόεδρος της Τουρκίας, που ηγήθηκε της καμπάνιας εκεί, επιστρατεύοντας και υπουργούς του. Παραβρέθηκε, ακόμη, σε προσευχές στην Αγία Σοφιά την παραμονή των εκλογών.

ο Ekrem İmamoğlu ψηφίζει στην Κωνσταντινούπολη / Murad Sezer, Reuters

Σύμφωνα με τον theguardian.com, το κυβερνών κόμμα θεωρείται ότι ξόδεψε τρεις φορές περισσότερα χρήματα στην προεκλογική εκστρατεία για να καταφέρει να κερδίσει την πόλη με υποψήφιο τον πρώην υπουργό Περιβάλλοντος Murat Kurum, που έχει γεννηθεί και μεγαλώσει στην Άγκυρα. O τελευταίος προέτρεψε τον αντίπαλό του “να πάει να γίνει υπεύθυνος σε ένα εστιατόριο, που σερβίρει κεφτεδάκια”. “Ξέρετε γιατί αγαπώ αυτές τις εκλογές; Αυτός που φτιάχνει κεφτεδάκια και ο υπουργός είναι ίσοι στην κάλπη.”, απάντησε ο E. İmamoğlu.

ο Murat Kurum, υποψήφιος με το ΑKP ασκεί το εκλογικό του δικαίωμα στην Kωνσταντινούπολη / Dilara Senkaya, Reuters

H πόλη των 16 εκατομμυρίων κατοίκων, του ενός πέμπτου του πληθυσμού της χώρας, όπου μεγάλωσε και διετέλεσε δήμαρχος το διάστημα 1994-1998 ο R. T. Erdoğan αντιπροσωπεύει περίπου το 1/3 του ΑΕΠ της χώρας, με συμμετοχή στο εμπόριο, τον τουρισμό, τα χρηματοοικονομικά.

“Πρόκειται για μια ιστορία του Δαυίδ απέναντι στον Γολιάθ”, παρατήρησε ο Selim Sazak της εταιρείας Sanda Global, που έχει παράσχει συμβουλές σε καμπάνιες για τις τοπικές εκλογές τόσο στις δυνάμεις της κυβέρνησης όσο και της αντιπολίτευσης.

cnnturk.com

Στο 99.98% της ενσωμάτωσης στην Κωνσταντινούπολη, ο Ekrem İmamoğlu με το Ρεπουμπλικανικό Λαϊκό Κόμμα (CHP) παίρνει ποσοστό 51.08% έναντι 39.59% για τον υποψήφιο του κόμματος Δικαιοσύνης και Ανάπτυξης (AKP), Murat Kurum. Έξω από ένα από τα κεντρικά κτίρια του δήμου οι συγκεντρωμένοι ανέμιζαν την Κυριακή τουρκικές σημαίες και σε πανό, ο E. İmamoğlu ήταν δίπλα με τον ιδρυτή της σύγχρονης Τουρκίας, Kemal Atatürk, με αφίσες του τελευταίου κρεμασμένες στους τοίχους. “Μπορώ να πω ότι η εμπιστοσύνη και η πίστη των πολιτών σ’ εμάς ανταμείφθηκε. Όσοι δεν κατανοούν το μήνυμα του έθνους, στο τέλος θα χάσουν. Ξεκινώντας από αύριο, η Τουρκία θα είναι διαφορετική. Ανοίξατε την πόρτα στην άνοδο της δημοκρατίας, της ισότητας και της ελευθερίας. Aναθερμάνατε την ελπίδα στην κάλπη.”, δήλωσε ο E. İmamoğlu, πρώην επιχειρηματίας, 53 ετών.

Tonight, #Istanbul has spoken clearly: our collective desire for #democracy shines brighter than ever, marking a pivotal step towards #unity and the end of polarization.

At a time when the world witnesses a retreat from democratic values, our city stands as a beacon of hope and… pic.twitter.com/Z2A9gnfTq6

— Ekrem İmamoğlu (International) (@imamoglu_int) March 31, 2024

“Όλα θα πάνε εξαιρετικά.”, τραγουδούσαν οι υποστηρικτές του, όπως είχε υποσχεθεί ο ίδιος όταν κέρδισε πρώτη φορά το 2019 και χόρευαν υπό τους ήχους ντραμς και κλαρινέτων στο προάστιο Σαρατσάνε. Άλλα πανό έγραφαν το σύνθημα της τωρινής καμπάνιας: ‘Με τη μέγιστη ταχύτητα μπροστά’. Η εκ νέου επικράτησή του ενδεχομένως να σημάνει αναδιάταξη των δυνάμεων της αντιπολίτευσης και προσδοκίες ανάδειξής του σε μελλοντικό ηγέτη.

cnnturk.com

Στην πρωτεύουσα Άγκυρα, o Mansur Yavaş (CHP), που επανεξελέγη προηγούταν με 59% όταν ανακοίνωσε τη νίκη του.

o Mansur Yavaş (CHP) ρίχνει στην κάλπη την ψήφο του στην Άγκυρα > χαίρει αποδοχής και σε εθνικιστικούς, συντηρητικούς κύκλους, σημειώνει το ΑΠΕ-ΜΠΕ / Cagla Gurdogan, Reuters

Το CHP έχει προβάδισμα και στη Σμύρνη, την Προύσα και το Μπαλίκεσιρ στα βιομηχανοποιημένα βορειοδυτικά, τα Άδανα και την Αττάλεια. Ο επικεφαλής του, Özgür Özel επαίνεσε τους πολίτες, που άλλαξαν το πρόσωπο της Τουρκίας σε μια ιστορική αναμέτρηση. “Τα αποτελέσματα δείχνουν ότι ψηφοφόροι αποφάσισαν να εγκαθιδρύσουν μια καινούρια πολιτική στη χώρα.”

“Πρόκειται μόνο για δημοτικές εκλογές, ωστόσο η επικράτηση της αντιπολίτευσης σε μεγάλες πόλεις αποτελεί μια σημαντική επίδειξη δύναμης απέναντι στο κυβερνών κόμμα. Τώρα ελπίζω η χώρα να γίνει πιο κοσμική, να σέβεται τα ανθρώπινα δικαιώματα και εκείνα των γυναικών και των παιδιών.”, είπε στο BBC η Yeşim Albayrak, νοσοκόμα 25 ετών, που τάσσεται με τον E. İmamoğlu.

Ο φοιτητής Ege Ersoz, 19 ετών σχολίασε στο ΑFP: “Οι Τούρκοι άνοιξαν τα μάτια τους και επέλεξαν υποψήφιους, που σκέφτονται την οικονομία, την εκπαίδευση της νεολαίας και το μέλλον. Αυτή είναι μόνο η αρχή.”

O Mehmet Bankaci, 27 χρονών θεωρεί πως υπάρχει ανάγκη για αλλαγή: “Εάν ο E. İmamoğlu ή o M. Yavaş είχαν κατέβει στις προεδρικές εκλογές πέρυσι σίγουρα θα είχαν κερδίσει.”

“Ο Ε. İmamoğlu είναι καλός και κάνει ό,τι χρειάζεται σα δήμαρχος, αλλά δε συγκρίνεται με τον R. T. Erdoğan.”, υποστήριξε μιλώντας στο Reuters ο Omer, συνταξιούχος και ψηφοφόρος του AKP, όσο το πλήθος τραγουδούσε το όνομα του προέδρου της Τουρκίας, που έβγαινε από το εκλογικό κέντρο.

ο R. T. Erdoğan αφού ψήφισε στην Κωνσταντινούπολη / Murat Kulu, PPO, Reuters

Ο μηχανικός Murat Ercan στα 60 του αποδοκίμασε τον ενεργό του ρόλο στην εκστρατεία, θεωρώντας ότι θα έπρεπε να παραμείνει ουδέτερος. “Ο Ε. İmamoğlu είναι το είδος του προέδρου, που επιθυμούμε, με τoν εποικοδομητικό, χαμογελαστό του χαρακτήρα, που τους αγκαλιάζει όλους.”

To κύριο κουρδικό κόμμα, DEM είχε παίξει σημαντικό ρόλο στη νίκη του E. İmamoğlu το 2019, μετά από 25 χρόνια διοίκησης του ΑΚP. Tώρα κατέβασε δικό του υποψήφιο, ωστόσο αρκετοί Κούρδοι φαίνεται πως δεν επέλεξαν με βάση την κομματική αφοσίωση και τον ξαναστήριξαν.

cnnturk.com

Με ευρεία κομμάτια στα δυτικά και σε πιο συντηρητικές περιοχές δίπλα στη Μαύρη Θάλασσα και την κεντρική Ανατολία να βρίσκονται τώρα υπό τον έλεγχο της αντιπολίτευσης (CHP), το DEM επικράτησε σε δέκα επαρχίες στα νοτιοανατολικά, όπου κυριαρχεί το κουρδικό στοιχείο, σε συνέχεια της αντικατάστασης των προ-κουρδικών δημάρχων από διορισμένους αξιωματούχους με το επιχείρημα της σύνδεσης με μαχητές. “Προσδοκώ ένα τέλος στο σύστημα των διορισμών. Οι συγκεκριμένες εκλογές είναι σημαντικές για το μέλλον της Τουρκίας και στο να μας ακούσουν: οι Κούρδοι είναι πάντα καθοριστικοί.”, μετέφερε στο Reuters η Elif Durgun, δημόσιος υπάλληλος, 32 ετών.

εκλογικό κέντρο στο Diyarbakir / Sertac Kayar, Reuters

Στην κεντρική Τουρκία υπερισχύει το κόμμα Δικαιοσύνης και Ανάπτυξης (ΑKP), καταγράφοντας μεγαλύτερη επιτυχία σε μέρη στα νοτιοανατολικά, που καταστράφηκαν από τον διπλό σεισμό τον Φεβρουάριο του 2023, συμπεριλαμβανομένων των πόλεων Καχραμάνμαρας και Γκαζιαντέπ, αν και ηττήθηκε στην Αντίγιαμαν. Ένας παράγοντας, που θεωρείται ότι δε λειτούργησε υπέρ του είναι η άνοδος της επιρροής του Ισλαμιστικού Kόμματος Νέας Κοινωνικής Πρόνοιας, το οποίο κέρδισε στη Σανλιούρφα στα νοτιοανατολικά λόγω και της σκληρής στάσης του απέναντι στο Ισραήλ σχετικά με τη σύγκρουση στη Γάζα.

Η Τουρκία βιώνει μια οικονομική κρίση, που εκτιμάται ότι πλήττει περισσότερο τους κατοίκους των μεγάλων πόλεων, με τα επιτόκια να διαμορφώνονται στο 50%. “Aυτό το κ…… [o R. T. Erdoğan] ανέβασε μόνος του τον πληθωρισμό [κοντά στο 70%] – αρκετά.”, επεσήμανε πρώην ψηφοφόρος του AKP, που προτίμησε τον Ε. İmamoğlu αυτή τη φορά εξαιτίας της έλλειψης προόδου στον συγκεκριμένο τομέα το διάστημα που μεσολάβησε από τις εκλογές πέρυσι, ενώ έχουν ξεκινήσει να εφαρμόζονται μέτρα λιτότητας. Η τρίτη θητεία του προέδρου της Τουρκίας ολοκληρώνεται το 2028.

Πηγές: reuters.com, theguardian.com, bbc.com / κεντρική φωτογραφία: Yasin Akgul, AFP