Ο Αλέξης Τσίπρας για την ελληνική οικονομία του 2030 στο συνέδριο του Economist (live)

Στο συνέδριο του Economist (Fifth Thessaloniki Metropolitan Summit) τη δεύτερη και τελευταία μέρα των εργασιών του τοποθετήθηκε ο Αλέξης Τσίπρας το απόγευμα της Παρασκευής (05.09), λίγο πριν ανέβει στο βήμα της ΔΕΘ ο Κυριάκος Μητσοτάκης, με θέμα ‘Η ελληνική οικονομία του 2030’ και οι βάσεις, πάνω στις οποίες μπορεί να χτιστεί βιώσιμη ανάπτυξη, επιχειρηματολογώντας για το εάν – ‘η χώρα έχει μάθει από τα λάθη, που οδήγησαν στην παρατεταμένη οικονομική κρίση’ και – ‘το πολιτικό της προσωπικό μπορεί να ανταπεξέλθει στις απαιτήσεις, που διαμορφώνει η επανάσταση της τεχνητής νοημοσύνης’.

> Σημεία της ομιλίας του:

“H τοξικότητα βλάπτει σοβαρά τον δημοκρατικό διάλογο. Η οικονομία και η Ελλάδα του 2030 είναι ένα θέμα, που αποτελεί μεγάλη πρόκληση για όλους μας, να δεις το αύριο με όρους οράματος και ρεαλισμού.

Δεν έχω ευχάριστα νέα για εσάς, θα προσπαθήσω να είμαι χρήσιμος για τον προβληματισμό σας για τον τόπο και το μέλλον του. Όποιος θέλει να ακούσει ευχάριστα πράγματα, μπορεί να περιμένει την ομιλία του πρωθυπουργού στη ΔΕΘ το Σάββατο. Εκεί, θα δώσει τη δική του εικόνα, κατασκευασμένη από φωτεινά χρώματα, αισιοδοξία, και κάποιες παροχές. Πακέτο παροχών, διαβάζω ότι θα εξαγγείλει.

Θα επιστρέψει, δηλαδή, ένα μέρος από το τερατώδες πρωτογενές πλεόνασμα, που στο πρώτο επτάμηνο άγγιξε τα 8 δις, ενώ το 2024 ήταν 6.4 δις ευρώ πάνω από τον στόχο.

Και κύρια πηγή της μεγάλης και συστηματικής αυτής υπέρβασης, αποτελούν τόσο οι έμμεσοι φόροι, όσο και ο φόρος εισοδήματος φυσικών προσώπων – φόροι, που κατά κανόνα, επιβαρύνουν δυσανάλογα τα ευάλωτα και μεσαία εισοδηματικά στρώματα.

Θα αποκαλούσα την πολιτική της κυβέρνησης δημοσιονομικό μερκαντιλισμό, που συσσωρεύει πόρους, τους οποίους στερεί από τα νοικοκυριά, τις επιχειρήσεις και την πραγματική οικονομία, ώστε να χρησιμοποιήσει μέρος τους με τη μορφή επιδομάτων και ευκαιριακών παροχών στην προσπάθεια αύξησης εκλογικής επιρροής, με μοναδικό στόχο την εκλογική πελατεία και την ψηφοθηρία. Έχω, ωστόσο, την αίσθηση ότι αυτή τη φορά δεν πρόκειται να πετύχει τον στόχο της αυτή η επιλογή. 

– Kαμία εξαγγελία στη ΔΕΘ και καμία παροχή – γενναία, ή λιγότερο γενναία, δεν πρόκειται να αλλάξει προς το καλύτερο τη μεγάλη εικόνα, που είναι – όχι μόνο απογοητευτική, αλλά και δυσοίωνη, με μετατροπή της Ελλάδας σε βαλκανική εκδοχή καθυστέρησης 

– Χρειάζονται θεμελιώδεις αποφάσεις αλλαγής οικονομικού, και κυρίως, παραγωγικού μοντέλου

– Πριν από 7 χρόνια, η πατρίδα μας βγήκε από μια οικονομική και κοινωνική κρίση, που είχε προσλάβει χαρακτηριστικά ανθρωπιστικής κρίσης. Αυτή η έξοδος στο ξέφωτο ήταν μια μεγάλη ευκαιρία για την Ελλάδα να πορευτεί πια χωρίς τις παθογένειες, που οδήγησαν στην κρίση. Δυστυχώς, όμως, ήταν μια χαμένη ευκαιρία

– Σήμερα η πατρίδα μας πορεύεται, για μια ακόμη φορά, με πυξίδα τις παλιές, χρεωκοπημένες συνταγές. Με ένα εντελώς ξεπερασμένο παραγωγικό μοντέλο, που βασίζεται στο real estate και τον τουρισμό

– Χρόνο με τον χρόνο απομακρυνόμαστε από τον μέσο όρο της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Πριν την κρίση, το κατά κεφαλήν εισόδημα στην Ελλάδα ήταν κοντά στο 80% του μέσου όρου της ΕΕ. Σήμερα, είναι κοντά στο 60%. Ο μέσος μισθός υπολείπεται περισσότερο από 50% από τον αντίστοιχο ευρωπαϊκό, ενώ η αγοραστική δύναμη είναι 30% μικρότερη. Και οι ανισότητες είναι ένα από τα κύρια χαρακτηριστικά της Ελλάδας του 2025. Το οξύμωρο, δε, είναι ότι, μετά την έξοδο από τα μνημόνια και τις απείρως πιο ευνοϊκές δημοσιονομικές δυνατότητες, οι ανισότητες, αντί να συρρικνώνονται, διευρύνονται

– Οι δείκτες της προϊούσας κοινωνικής και οικονομικής αποσάθρωσης, προάγονται σε δείκτες ντροπής, αν προσθέσει κανείς ότι είμαστε:

24οι στους 27 της ΕΕ, στην αποτελεσματικότητα του Δημοσίου

25οι στην ταχύτητα απονομής της δικαιοσύνης

26οι σε αγοραστική δύναμη

– Το Ταμείο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας, ένα χρηματοδοτικό εργαλείο πρωτοφανές στην ιστορία της ΕΕ, έδινε τη μοναδική και ιστορική ευκαιρία στην κυβέρνηση της ΝΔ να αναμορφώσει την οικονομική δομή, να αναπροσανατολίσει την αναπτυξιακή προοπτική και να προετοιμάσει για τις προκλήσεις σε ένα περιβάλλον υψηλού ρίσκου > κατά τον Πλάτωνα, αυτός που επιλέγει είναι ο υπαίτιος – όχι ο Θεός. Η κυβέρνηση της ΝΔ έχει όλη την ευθύνη γιατί δεν έκανε τίποτα από όσα χρειάζονται και έχει ανάγκη η κοινωνία. Με μια ακραία κοινωνική μεροληψία, μια βαλκανική εκδοχή των trickle-down economics χτίζει μια κοινωνία χασμάτων, του 1/5 και, στον αντίποδα, η μεγάλη πλειοψηφία, τα 4/5 – είτε να τα βγάζουν πέρα ίσα-ίσα και με μεγάλη δυσκολία είτε να μην τα βγάζουν πέρα και να πνίγονται στα χρέη

– Την ίδια στιγμή, όμως, που ο μέσος Έλληνας δεν τα βγάζει πέρα, παρακολουθεί τα τρομακτικά υπερκέρδη, που αποκομίζουν τα καρτέλ και οι ‘μεγάλοι παίκτες’. Μόνο οι δέκα μεγαλύτερες εισηγμένες στο Χρηματιστήριο, είχαν πέρυσι ρεκόρ κερδών δεκαπενταετίας: 11.5 δις συνολικά

– Η διαφθορά, που ξεκινάει από θύλακες της κυβέρνησης, διαβρώνει το κράτος

– Πρέπει, από το σημερινό ‘επιτελικό κράτος’ της διαφθοράς, των πελατειακών σχέσεων, της κοινωνικής μεροληψίας, αλλά και της ανικανότητας, να περάσουμε αποφασιστικά σε ένα κράτος φιλικό στην ανάπτυξη και τον πολίτη

– Τα 1.300 ευρώ ενός μισθού σήμερα, αντιστοιχούν σε 900 ευρώ το 2019. Δηλαδή, ο μισθός έχει χάσει το ένα τρίτο της αξίας του

– Το έλλειμμα στο ισοζύγιο τρεχουσών συναλλαγών, από τα 2.9 δις το 2019, έφτασε τα 15.1 δις το 2024. Εισάγουμε, υποθηκεύοντας το μέλλον

– Μια οικονομία, που στερείται σοβαρών άμεσων ξένων επενδύσεων, και δημιουργεί πλούτο τροφοδοτώντας την ιδιωτική κατανάλωση, κυρίως μέσω της αύξησης των τιμών της ακίνητης περιουσίας και του τουρισμού, είναι μη βιώσιμη. Και, επιπλέον, παράγει και αναπαράγει ανισότητες

– Αν στα παραπάνω συνυπολογίσουμε τη σκανδαλώδη αναδιανομή εις βάρος των καταναλωτών με το καρτέλ του ρεύματος, το υψηλό ιδιωτικό χρέος, την απαξίωση της εργασίας, τη στεγαστική κρίση, τη δημογραφική γήρανση και τους κινδύνους της κλιματικής κρίσης και των γεωπολιτικών ανισορροπιών, τότε θα συνειδητοποιήσουμε ότι η οικονομία και η χώρα εκπέμπουν ήδη SOS

– Η χώρα χρειάζεται άμεσα ένα μεγάλο αναπτυξιακό σοκ – ένα σοκ εφάμιλλο των αντίστοιχων της περιόδου Τρικούπη και Βενιζέλου

– Χρειάζεται Εθνικό Σχέδιο Ανάταξης με ορίζοντα πενταετίας. Ένα σχέδιο, με ορίζοντα το 2030 και στόχο τη βιώσιμη ανάπτυξη, την ανθεκτικότητα, την ασφάλεια, την αναδιανομή, τη δικαιοσύνη, αλλά και την αποκατάσταση της ομαλής λειτουργίας των θεσμών και της δημοκρατίας

> Οι 9 βασικοί άξονες του Εθνικού Σχεδίου Ανάταξης: Ισχυρό και δίκαιο κράτος, Αλλαγή του παραγωγικού μοντέλου, Στήριξη της εργασίας, Ανθεκτικότητα και ενεργειακή ασφάλεια, Ανάσχεση δημογραφικής γήρανσης, Μείωση ιδιωτικού χρέους, Τεχνολογική αναβάθμιση και ψηφιακή αυτονομία, Αναδιανομή και Εθνικό Ταμείο Σύγκλισης, Εθνική Ασφάλεια

* Χρειάζεται περαιτέρω ενίσχυση των πόρων χρηματοδότησης αυτών των στόχων, που πρέπει να στηριχθεί από τους έχοντες. Μίλησα για την Ελλάδα των μεγάλων ανισοτήτων, της μεγάλης πλειοψηφίας που δυσκολεύεται, αλλά και μιας μειοψηφίας μεγάλου πλούτου. Ήρθε η ώρα αυτή η μειοψηφία να συμβάλει για την ανάταξη της χώρας. Τα πολύ μεγάλα εισοδήματα, ανεξάρτητα από την πηγή τους, να στηρίζουν τον τόπο, με την εισαγωγή μιας Πατριωτικής Εισφοράς.

Αυτή η εισφορά θα κατευθύνεται σε έναν ειδικό κλειστό λογαριασμό, ένα Ταμείο με μία μόνο προτεραιότητα: τη Στήριξη των Νέων Γενεών, δηλαδή της παιδείας, της έρευνας και της καινοτομίας, αλλά και της νεανικής στέγης. Γιατί δεν μπορεί να είσαι ευκατάστατος πατριώτης και να μη σε νοιάζει το μέλλον αυτού του τόπου.

– Ακούω συχνά το στερεότυπο της απογοήτευσης: ‘Αυτή είναι η Ελλάδα’ … Ιδίως όταν βλέπουμε την κρατική αναποτελεσματικότητα, αλλά και την αδικία, την αναξιοκρατία, τη διαφθορά. Όταν βλέπουμε τα επιδοτούμενα κομματικά στελέχη να κυκλοφορούν με τις Πόρσε.

– Από την άλλη, όμως, υπάρχει και μια άλλη Ελλάδα, που πρέπει να αναδείξουμε: της δημιουργίας, της αλληλεγγύης και του φιλότιμου, του γνήσιου πατριωτισμού. Η Ελλάδα της αξέχαστης Αθηνάς Παπαχρήστου, που δώρισε το υστέρημά της για την αγορά ενός ασθενοφόρου. Αυτή είναι η Ελλάδα!

– Μας απασχολεί όλους το αύριο της πατρίδας μας. Το αύριο θα το καθορίσει η σπορά του σήμερα. Αν επιμένουμε να σπέρνουμε κοινωνική αδικία, εργασιακή απορρύθμιση, διαφθορά και απληστία των κερδών, θα θερίσουμε αδιέξοδο και νέα υπαρξιακή κρίση.

– Η ανάγκη να μπει η χώρα σε ένα άλλο δρόμο, να υιοθετήσει ένα άλλο παραγωγικό πρότυπο, χρειάζεται επιμονή, αγώνα, ακόμα και συγκρούσεις με το παλιό, που από τη φύση του αντιστέκεται. Μια τέτοια θεμελιώδης αλλαγή δεν μπορεί να επιβληθεί από τα πάνω, ή μόνο από τα πάνω. Χρειαζόμαστε μια Νέα Εθνική Πυξίδα.

– Χρειαζόμαστε ένα Νέο Πατριωτισμό, με υγιή οικονομία, στέρεο και σύγχρονο παραγωγικό μοντέλο, κοινωνική συνοχή, εμπιστοσύνη στους θεσμούς και το κράτος, ως όρο για την ασφάλεια και την πρόοδο της πατρίδας μας. Και σε αυτή την προσπάθεια είναι ανάγκη να συμβάλουν όλες οι παραγωγικές κοινωνικές τάξεις.”

> ολόκληρη η ομιλία του στο 8:39:15