Η πενθήμερη συζήτηση για τον προϋπολογισμό του 2025 (live)

στην κεντρική φωτογραφία: στιγμιότυπο από τη συνάντηση του πρωθυπουργού με τον γενικό γραμματέα του Nato (eurokinissi, 26/11)

December 11, 2024298 views0

Με 159 ναι, έναντι 139 όχι, σε σύνολο 298 ψηφισάντων κυρώθηκε ο κρατικός προϋπολογισμός του 2025 από την Ολομέλεια της Βουλής με ονομαστική ηλεκτρονική ψηφοφορία την Κυριακή το βράδυ (15/12), που επέχει θέση ψήφου εμπιστοσύνης προς την κυβέρνηση μετά από πενθήμερη συζήτηση, που ξεκίνησε την Τετάρτη το πρωί. Στις θετικές προσμετρώνται πέρα από τους 155 βουλευτές της ΝΔ και 4 ανεξάρτητοι: οι Λ. Αυγενάκης, Χαρ. Κατσιβαρδάς, Γ. Ασπιώτης και Μ. Γαυγιωτάκης (οι τρεις τελευταίοι είχαν εκλεγεί με τους Σπαρτιάτες). Απουσίαζαν της ψηφοφορίας για τα έσοδα του προϋπολογισμού οι ανεξάρτητοι Αντ. Σαμαράς και Μ. Σαλμάς.

Με διευρυμένη πλειοψηφία στηρίχτηκαν οι αμυντικές δαπάνες και εκείνες της Προεδρίας της Δημοκρατίας.

Οι εξοπλισμοί του υπουργείου Άμυνας έλαβαν 258 ναι και 41 κατά (σε σύνολο 299) – υπέρ είχαν ταχθεί εκτός από τη ΝΔ, το ΠΑΣΟΚ-ΚΙΝΑΛ ήδη από τη διαδικασία στην αρμόδια επιτροπή, ο ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ, η Ελληνική Λύση, η Νίκη, οι Σπαρτιάτες και οι ανεξάρτητοι βουλευτές, μεταξύ των οποίων οι 5, που εκφράζουν το Κίνημα Δημοκρατίας.

Τα έξοδα της Προεδρίας της Δημοκρατίας συγκέντρωσαν 244 ναι, έναντι 55 όχι (σε σύνολο 299).

Εκτός από τη συμπολίτευση, με τις δαπάνες των παρακάτω υπουργείων συμφώνησαν:

– Υγείας: 167 [132 όχι – σε σύνολο 299]

– Παιδείας: 166 [132 όχι – σε σύνολο 298]

– Εσωτερικών: 160 [139 – σε σύνολο 299]

– Εξωτερικών: 160 [139 όχι – σε σύνολο 299]

– Κοινωνικής Συνοχής και Οικογένειας: 160 [139 όχι – σε σύνολο 299]

> O K. Mητσοτάκης στην ομιλία του ανακοίνωσε ότι:

* όλες οι χρεώσεις για βασικές τραπεζικές κινήσεις, που αφορούν πληρωμές, μηδενίζονται

* μπαίνει πλαφόν έως 0,50 ευρώ για τη μεταφορά χρημάτων μέχρι 5.000 ευρώ με έμβασμα

* διευρύνεται το καθημερινό όριο στο σύστημα IRIS στα 1.000 ευρώ και μηδενίζεται η χρέωση για τη φόρτιση προπληρωμένων καρτών έως τα 100 ευρώ

* από το 2026 διπλασιάζεται ο ΕΝΦΙΑ στα ακίνητα, τα οποία διαχειρίζονται οι τράπεζες και οι servicers, ώστε να επωμίζονται πρόσθετο κόστος αν δεν τα διαθέσουν στην αγορά, διευκολύνοντας τον περιορισμό των αυξήσεων στα ενοίκια

* παύουν οι παλιότεροι περιορισμοί στη λειτουργία των Εταιρειών Παροχής Πιστώσεων, προκειμένου να υπάρξουν πιο πολλά δάνεια

* μεταφέρονται 100 εκατ. ευρώ από τις τέσσερις μεγάλες συστημικές τράπεζες, με σκοπό να υποστηριχθεί η ανακαίνιση υφιστάμενων ή το χτίσιμο νέων σχολείων, βάσει του προγράμματος Μαριέττα Γιαννάκου

* επιπλέον 100 εκατ. θα δοθούν από τις τράπεζες για τη συγκρότηση του φορέα απόκτησης και επαναμίσθωσης ακινήτων

* θα δίνεται δυνατότητα σύγκρισης όλων των διαθέσιμων επιτοκίων καταθέσεων, όπως και κάθε προμήθειας σε ειδική ιστοσελίδα της Τράπεζας της Ελλάδος

Σε ό,τι αφορά τους χαμηλοσυνταξιούχους, 132.000 πολίτες που βγήκαν στη σύνταξη από το 2018 και μετά, θα μπορούν να έχουν δωρεάν φάρμακα χωρίς καμμία συμμετοχή.

Στα στελέχη με το εθνόσημο, 150.000 ένστολους θα αναγνωριστεί ο επικίνδυνος χαρακτήρας των υπηρεσιών, που προσφέρουν.

Στην ομιλία του την πρώτη ημέρα ο Κ. Χατζηδάκης σημείωσε: “Χαμηλώνουμε τις τραπεζικές προμήθειες. Θα πρέπει να κάνετε λίγο υπομονή, μέχρι την Κυριακή. Θα γίνουν σχετικές ανακοινώσεις και από το 2025 οι τραπεζικές προμήθειες θα είναι αρκετά χαμηλότερες με τις παρεμβάσεις που δρομολογεί κυβέρνηση, ενώ και τα επιτόκια δανεισμού θα ακολουθήσουν – σε όλη την Ευρώπη άλλωστε – καθοδική πορεία. Αυτή είναι και η πολιτική της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας.”

“Επιτίθεμαι στη συμμορία της μιζέριας, πουλάτε κλάψα και γκρίνια οι παράλογοι αριστεροί” είπε, μεταξύ άλλων, ο υπουργός Υγείας Ά. Γεωργιάδης απαντώντας στις παρεμβάσεις εκπροσώπων των κομμάτων της αντιπολίτευσης το Σάββατο το βράδυ (14/12).

Ακόμη, μετά τη συνεδρίαση του προεδρείου της Κοινοβουλευτικής Ομάδας του ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ το μεσημέρι του Σαββάτου και, σύμφωνα με άτυπη ενημέρωση, με εισήγηση του Σωκράτη Φάμελλου αποφασίστηκε να υπερψηφιστούν οι αμυντικές δαπάνες, οι οποίες “δεν διαφοροποιήθηκαν σε σχέση με πέρυσι. Έχουμε πλήρη συναίσθηση της συγκυρίας και των ευθυνών, που απορρέουν από αυτή – παρά τις σοβαρές επιφυλάξεις μας για τα εξοπλιστικά προγράμματα, που σχεδιάζει για το μέλλον η κυβέρνηση αλλά και τα σοβαρότατα ελλείμματα, που υπάρχουν σήμερα στις ένοπλες δυνάμεις με ευθύνη της. Κρίνουμε κάθε φορά με γνώμονα τις ανάγκες της κοινωνίας και απαιτούμε από την κυβέρνηση λογοδοσία και διαφάνεια.” Το ίδιο αναμένεται να κάνουν και οι πέντε βουλευτές (Θεοδώρα Τζάκρη, Γιώτα Πούλου, Αλέξανδρος Αυλωνίτης, Κυριακή Μάλαμα και Ραλλία Χρηστίδου), που αποχώρησαν και εντάχθηκαν στο Κίνημα Δημοκρατίας του Στέφανου Κασσελάκη. Θα τις στηρίξει και η Νίκη.

O νέος γενικός γραμματέας του Νato, Μark Rutte (Οκτώβριος 2024 – ), πρωθυπουργός της Ολλανδίας από το Λαϊκό Κόμμα για την Ελευθερία και τη Δημοκρατία το διάστημα 2010-2024 προέτρεψε σε εκδήλωση του think tank Carnegie Europe την Πέμπτη (12/12) να μεταστραφεί η νοοτροπία μας σε μια εμπόλεμης περιόδου: “Κατά μέσο όρο, οι ευρωπαϊκές χώρες ασυζητητί διαθέτουν έως το ένα τέταρτο του εθνικού τους εισοδήματος σε συντάξεις, υγεία και το σύστημα κοινωνικής ασφάλισης – χρειαζόμαστε ένα μικρό μέρος από τα συγκεκριμένα χρήματα για να καταστήσουμε την άμυνά μας πολύ ισχυρότερη. Το να προτεραιοποιήσουμε την άμυνα μπορεί να είναι σκληρό και ριψοκίνδυνο βραχυπρόθεσμα, αλλά είναι απολύτως απαραίτητο μακροπρόθεσμα. Μην ξεχνάτε ότι οι Ευρωπαίοι αποτελούμε το 10% του συνολικού πληθυσμού και οι δαπάνες μας για την κοινωνική ασφάλιση αντιπροσωπεύουν το 50% στον κόσμο. Υπ’ αυτή την έννοια, έχουμε κάποιο χώρο, νομίζω, για μανούβρα. (…) Είναι must.”

Η Ελλάδα αντιμετωπίζει σήμερα σοβαρές γεωπολιτικές προκλήσεις. Η αμυντική θωράκιση της χώρας δεν είναι απλώς υποχρέωση, είναι ζήτημα εθνικής επιβίωσης. Όμως η ενίσχυση της άμυνας δεν αφορά μόνο τα όπλα. Αφορά, πρωτίστως, τους ανθρώπους που βρίσκονται στην πρώτη γραμμή και τις…
— Stefanos Kasselakis – Στέφανος Κασσελάκης (@skasselakis) December 12, 2024

– “Ο ΣΥΡΙΖΑ δεν μπορεί να μιλάει για καρτέλ τραπεζών, όλοι θυμόμαστε τα capital controls το 2015” – Ν. Παππάς: “40 δις χάσαμε από την ιδιωτικοποίησή τους την τελευταία χρονιά εξαιτίας σας”

@kostas.tsoukalaseuΝα βρείτε κάποιον να σας αγαπάει και να σας νοιάζεται όπως η κυβέρνηση τα υπερκέρδη των τραπεζών.♬ πρωτότυπος ήχος – Kostas Tsoukalas

> Zωή Κωνσταντοπούλου: “Αυτό εδώ είναι ένα κοράκι – το σήμα και η μασκότ της Ενωτικής Πρωτοβουλίας κατά των Πλειστηριασμών, που αγωνίζονται για να προστατεύσουν τα σπίτια των απλών ανθρώπων από τους ηλεκτρονικούς πλειστηριασμούς, όπως της Δήμητρας Καλδή που της πήραν το σπίτι για οφειλή 800 ευρώ σε κοινόχρηστα.”

intime news

> Την αντίθεσή τους στον κρατικό προϋπολογισμό “της φοροληστείας και των πολεμικών δαπανών” διαδήλωσαν το απόγευμα της Τετάρτης στο Σύνταγμα συνδικάτα εργαζομένων και συνταξιούχων, φορείς των μικρών επαγγελματιών, φοιτητικοί σύλλογοι και ομάδες γυναικών.

Ο Προϋπολογισμός του 2025 αποτυπώνει ότι στην Ελλάδα συνδυάζονται αρμονικά η δημοσιονομική σύνεση με την ανάπτυξη.
Από τη μια πλευρά, στον Κρατικό Προϋπολογισμό καταγράφεται ότι η Ελλάδα το 2025 θα έχει το τέταρτο υψηλότερο πρωτογενές πλεόνασμα σε ολόκληρη την Ευρωπαϊκή Ένωση,… pic.twitter.com/wpiG2CDWtP
— Kostis Hatzidakis (@K_Hatzidakis) November 20, 2024

> Παραλληλισμό ανάμεσα στην πολιτική της κυβέρνησης και εκείνης των συντηρητικών στην Αμερική να αφήνουν το κράτος-‘τέρας’ να λιμοκτονεί (starving the beast) μειώνοντας φόρους ειδικά στους πλουσιότερους και στερώντας του τη δυνατότητα να ασκήσει κοινωνική πολιτική έκανε ο Ευκλείδης Τσακαλώτος εκ μέρους της Νέας Αριστεράς.

“Άκουσα με προσοχή την ομιλία του κ. Μηταράκη, του εισηγητή της ΝΔ και δεν μπορώ να πω ότι ήταν κυρίαρχο στοιχείο η αυτοκριτική ούτε η συναισθηματική νοημοσύνη για τους ανθρώπους, που υποφέρουν είτε με το νοίκι, είτε στο σούπερμαρκετ, είτε όταν είναι στα νοσοκομεία. Αλλά τα καλά νέα είναι ότι θα έρθει ο κ. Χατζηδάκης, θα πει χοντρικά αυτά που είπε ο κ. Μηταράκης και θα προσθέσει στο τέλος: ‘Βέβαια, δεν θριαμβολογούμε. Καταλαβαίνουμε ότι υπάρχουν προβλήματα, πηγαίνουμε όμως στη σωστή κατεύθυνση.’ Οπότε, όλα καλά και για την κυβέρνηση και για τη ΝΔ. Ποιο είναι το κυρίαρχο αφήγημα της ΝΔ; Ότι έχουμε ανάπτυξη, 2.3% – θα πάει στο 2.2.% – και σταθερότητα. Τη σταθερότητα τη θέλουμε όταν λύνονται τα προβλήματα και έχουμε τον φόβο ότι μπορεί να ξεφύγει το πράγμα. Η σταθερότητα όταν υπάρχουν τόσα πολλά αναπτυξιακά, κοινωνικά προβλήματα δεν είναι απαραίτητα ατού. Οπότε, πρέπει να επιστρέψουμε στη δεκαετία του 1920 για να καταλάβουμε το λάθος – γιατί εκεί έχουμε επιστρέψει, και ιδεολογικά και από άποψη πολιτικής: όταν λέγανε οι τότε ορθόδοξοι οικονομολόγοι ότι δεν χρειάζεται περισσότερη παρέμβαση, η αγορά θα λύσει όλα τα προβλήματα επειδή θα αλλάξουν οι τιμές, οι μισθοί. Και έρχεται ο John Maynard Keynes και λέει: ‘Κάνετε λάθος’. Μια οικονομία μπορεί να κολλήσει σε μια κακή ισορροπία για πάρα πολλά χρόνια. Από εκεί βγαίνει η φράση: ‘Μακροπρόθεσμα είμαστε όλοι νεκροί’. Αυτό εννοούσε ο Keynes, ότι χωρίς κάποιο σοκ σε συγκεκριμένες περιπτώσεις μπορεί να είμαστε κολλημένοι σε μια κακή ισορροπία και αν δεν αλλάξουμε ρότα, αν δεν κάνουμε κάτι δεν θα ξεφύγουμε. Γιατί έχουμε στασιμότητα; Γιατί δεν λύνονται ούτε τα αναπτυξιακά ούτε τα κοινωνικά προβλήματα. Το θέμα που έβαλα στις Επιτροπές ήταν αν αυτή η ανάπτυξη, που λέτε είναι μεγάλο επίτευγμα δεδομένων των χρημάτων, που είχατε στη διάθεσή σας – είτε στην εποχή του Covid είτε με το Ταμείο Ανάπτυξης και Ανθεκτικότητας είτε με το ΕΣΠΑ – πολλά δις. Ρώτησα ποιος είναι ο υπολογισμός σας για τον πολλαπλασιαστή. Γιατί μου φαίνεται ότι με όλα αυτά τα χρήματα, που είχατε στη διάθεσή σας το ότι έχουμε τη συγκεκριμένη ανάπτυξη δεν το λες και μεγάλο επίτευγμα. Σαν οικονομολόγος μου δημιουργείται η εντύπωση ότι ο πολλαπλασιαστής είναι κάτω από τη μονάδα. Αν ισχύει αυτό, κάτι δεν πάει καθόλου καλά στο αναπτυξιακό μοντέλο. Κάποια στιγμή μπορεί αυτοί οι διαθέσιμοι πόροι να μην υπάρχουν. Το θέμα των εξαγωγών – εισαγωγών είναι προβληματικό – μια ακόμη ένδειξη ότι κάτι δεν πάει καλά στο μοντέλο. Είχαμε το ίδιο πρόβλημα το διάστημα 2000 – 2009, είχαμε για χρόνια έλλειμμα στο ισοζύγιο πληρωμών, πρόβλημα στο ισοζύγιο αγαθών. Πάλι το έχουμε και θα έπρεπε να σας προβληματίζει. Πάμε στο κοινωνικό, αν αυτό το πλαίσιο που έχετε, λύνει τα προβλήματα τα κοινωνικά. Για τις ανισότητες, ο δείκτης Gini βλέπουμε ότι το 2015 – 2019 μειώνεται, στα πρώτα σας χρόνια αυξήθηκε, δηλαδή χειροτέρεψε, άρα έχουμε περισσότερη ανισότητα και τα τελευταία έτη είναι λίγο επίπεδος. Στον προϋπολογισμό, που καταθέτετε στην ΕΕ – που δεν επιβάλλεται να τον καταθέτετε στον ελληνικό – για την επίπτωση των μέτρων που παίρνετε, ο Gini δεν αλλάζει καθόλου, μένει ίδιος – αν δεν κάνω λάθος – και ο άλλος δείκτης, σχετικά με το πόσο παίρνουν οι πιο πλούσιοι συγκριτικά με τους λιγότερο πλούσιους έχει μια πολύ μικρή βελτίωση – πολύ μακριά από τη σύγκλιση, που λέει ο κ. Μηταράκης. Στους μισθούς, το 2022 η Ελλάδα ήταν στην 5η θέση από το τέλος σε μέσο ονομαστικό μισθό, με τον Έλληνα να λαμβάνει περίπου 46% του ευρωπαϊκού μέσου όρου. Το 2023 η Ελλάδα ήταν στην τρίτη θέση από το τέλος, με τον Έλληνα να λαμβάνει περίπου 45% του ευρωπαϊκού μέσου όρου. Αυτό δεν αποτελεί σύγκλιση – είναι τάση απόκλισης. Στους πραγματικούς μισθούς, σύμφωνα με τον ΟΟΣΑ, για το 2022 η Ελλάδα είχε τρίτο χαμηλότερο μέσο πραγματικό μισθό. Το 2023 ο μισθός ήταν μειωμένος και σε σχέση με το 2010 και σε σχέση με το 2019. Είχατε την ευκαιρία με την Οδηγία της ΕΕ για τις συλλογικές συμβάσεις να το διορθώσετε – γιατί δεν υπάρχει οικονομολόγος, κοινωνικός επιστήμονας που να θεωρεί ότι θα αυξηθούν οι μισθοί αν δεν έχουμε συλλογικές συμβάσεις. Στην κωμική βρετανική σειρά ‘Ναι, κ. υπουργέ’ και ‘Ναι, κ. πρωθυπουργέ’ (Yes, Minister – Yes, Prime Minister) ο γραφειοκράτης Sir Humphrey προσπαθεί να βοηθήσει είτε τον υπουργό είτε τον πρωθυπουργό όταν έχουν ένα πρόβλημα και δεν ξέρουν πώς να το αντιμετωπίσουν με την προτροπή: ‘Κάνε μια επιτροπή’. Θα κάνετε μια επιτροπή, θα δείξετε ότι συζητείται το θέμα, ότι το παίρνετε το πράγμα σοβαρά και σε βάθος χρόνου, ίσως αφού έχει τελειώσει η θητεία αυτής της κυβέρνησης, θα το ξαναεξετάσουμε. Αυτό κάνατε, αντί να την εφαρμόσετε την Οδηγία. Τουλάχιστον να μας παρουσιάσετε ένα σχέδιο, ένα χρονοδιάγραμμα για το πώς θα αντιμετωπίσουμε το θέμα των συλλογικών διαπραγματεύσεων, εσείς είπατε ότι η σοβαρή απάντηση στην απόκλιση των ελληνικών μισθών από τον ευρωπαϊκό είναι να φτιάξουμε μια επιτροπή, που θα το συζητήσει. Για την παιδεία, το ποσό στον προϋπολογισμό του 2024 ήταν στο 3% του ΑΕΠ. Επειδή είστε γενναιόδωροι, βάλατε άλλα 100 εκατ. Και φτάνουμε στο 2,92% του ΑΕΠ. Με τα δικά μου τα μαθηματικά, το 2,92% είναι κάπως λιγότερο από το 3,05% και, άρα, δεν το θεωρώ σύγκλιση με την Ευρώπη, που ξοδεύει το 4,7% του ΑΕΠ – άλλο πεδίο έλλειψης σύγκλισης. Στην υγεία, η λειτουργική ταξινόμηση των δαπανών για το 2024 προέβλεπε δαπάνες στο 5,48%. Πάλι γενναιόδωροι είσαστε, βρήκατε άλλα 640 εκατ. και από το 5,48%, πάτε στο 5,43% όταν ο ευρωπαϊκός μέσος όρος είναι στο 7,6% του ΑΕΠ. Σύγκλιση; Όχι. Απόκλιση και στην υγεία. Ο προνοιακός προϋπολογισμός τα τελευταία τρία χρόνια, έως το 2024, όπως αποτυπώνεται στις δαπάνες του ΟΠΕΚΑ για επιδόματα, μειώνεται ως ποσοστό του ΑΕΠ σε σχέση με το επίπεδο του 2019. Κάποια επιδόματα έχουν μείνει τα ίδια, για πχ για τη στέγαση, κάποια έχουν αυξηθεί αλλά λιγότερο από τον πληθωρισμό, πχ για τους ανάπηρους και έχουμε το φαινόμενο να μην κάνετε την τιμαριθμική αναπροσαρμογή προς τα πάνω, οπότε κάποιοι χάνουν την πρόσβασή τους σε αυτά. Για στέγαση, τα νοικοκυριά ξοδεύουν 35,2% του εισοδήματός τους – το υψηλότερο στην ΕΕ, όπου ο μέσος όρος είναι 19,7%. Στην Ελλάδα, μάλιστα, 29% σχεδόν ξοδεύουν παραπάνω από 40% για στέγαση. Σε άλλες χώρες έχουμε κοινωνική δημόσια ή τοπική στέγαση και αυτό μειώνει το ποσοστό του κόσμου, που ζορίζεται. Εμείς έχουμε παντελή έλλειψη τέτοιων κοινωνικών κατοικιών. Εσείς πήρατε το γενναίο ποσό του 1.3 εκατ. αρχικά από το Ταμείο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας – όταν η Πορτογαλία πήρε 2 δις – έγινε ένας ντόρος στα κινήματα, μπήκε στην ατζέντα της αριστεράς, οπότε σε ένα δεύτερο γύρο πήρατε παραπάνω δύο δις για να δώσετε δάνεια σε λίγους, για να μην περιορίσετε την αύξηση των τιμών και, βεβαίως, ούτε σκέψη για κοινωνική κατοικία, όπως κάνουν στην Πορτογαλία τώρα, στην Ισπανία. Η σταθερότητα στα δημοσιονομικά είναι καλό πράγμα αν – και μόνο αν – δημιουργεί το πλαίσιο για να λυθούν δομικά προβλήματα είτε αναπτυξιακά είτε κοινωνικά. Το ερώτημα είναι: αντιμετωπίζετε το κοινωνικό πρόβλημα με αυτό τον προϋπολογισμό; Αντιμετωπίζετε το ζήτημα της πραγματικής οικονομίας; Γιατί έχει μεγάλη σημασία αυτή η ερώτηση; Επειδή η ιστορία της Ελλάδας από το 1974 είναι ότι, όταν δεν λυθεί το κοινωνικό και το αναπτυξιακό πρόβλημα, αποτελεί πηγή δημοσιονομικής δυσλειτουργίας. Δηλαδή, τι είναι η σταθερή μακροοικονομική πολιτική όταν δεν λύνονται τα προβλήματα; Είναι σαν μια χύτρα ατμού, που βάζετε το καπάκι πάνω σε αυτά τα κοινωνικά και τα αναπτυξιακά προβλήματα και πάντα αυτά θα ξεσπάσουν με μια άλλη μορφή. Στο παράδειγμα της Αμερικής, για να λυθεί το κοινωνικό πρόβλημα μετά από τα χρόνια του νεοφιλελευθερισμού, με τους χαμηλούς, στάσιμους μισθούς, η λύση ήταν ο ιδιωτικός δανεισμός. Μάλιστα, μιλάγανε πολλοί για χρηματοπιστωτικό κεϋνσιανισμό, ότι στηριζόταν η ζήτηση μέσα από ιδιωτικά δάνεια και αυτό έσκασε το 2008. Αν δεν τα λύσετε αυτά τα κοινωνικά προβλήματα και τα αναπτυξιακά, θα έχουμε πάλι προβλήματα δημοσιονομικά επειδή δεν μπορείς να κρατήσεις το καπάκι της χύτρας για πάντα. Χρειάζονται τουλάχιστον τρεις βασικές τομές, αν είναι να αντιμετωπιστεί αυτή η στασιμότητα. Το πρώτο έχει να κάνει με τις αμυντικές δαπάνες, ξέρουμε ότι έχουν φτάσει το 3% – το λέει το Nato και μας παινεύει, ενώ ο στόχος είναι 2%, εμείς σαν πολύ καλοί μαθητές έχουμε φτάσει το 3%. Και τώρα μιλάω στο ΠΑΣΟΚ περισσότερο απ’ όλους. Θεωρείτε ότι είναι βιώσιμο το 3%; Θεωρείτε, δηλαδή, ότι σοβαρά θα πάμε στον κόσμο και θα τους πείτε ότι θα λύσουμε το θέμα των νοσοκομείων, της παιδείας, της ανάπτυξης, της έρευνας και της τεχνολογίας και θα κρατήσουμε αυτό το ποσό δαπανών για τα εξοπλιστικά; Είναι πιστευτό αυτό, είναι ρεαλιστικό; Σας θυμίζω ότι όταν έχασε το ΠΑΣΟΚ και ο ΣΥΡΙΖΑ το 2023, ήρθε στη Βουλή ο υπουργός Επικρατείας Μάκης Βορίδης και τι μας είπε; ‘Μα, εσείς του ΠΑΣΟΚ και του ΣΥΡΙΖΑ είχατε πιο γενναιόδωρο πρόγραμμα από μας, περισσότερους καθηγητές, περισσότερους στην υγεία, περισσότερες μειώσεις φόρων, εμείς ήμασταν πιο φειδωλοί. Και παρόλα αυτά, χάσατε και εμείς κερδίσαμε.’ Αυτή είναι μια πρόκληση και το ερώτημα είναι: με αυτές τις στρατιωτικές δαπάνες, μπορεί η αριστερά, το προοδευτικό κομμάτι να απαντήσει; Στα φορολογικά, με το ίδιο ερώτημα που έβαλε ο Βορίδης, βάλατε εσείς του ΠΑΣΟΚ τη φορολογία στις τράπεζες και καλά κάνατε. Το επιχείρημα του κ. Χατζηδάκη ότι αυτό θα διώξει επενδύσεις, δεν ισχύει. Γιατί, όπως θα σας εξηγήσει ο κ. Τσακλόγλου, στη δική σας την οικονομική θεωρία, της γενικής ισορροπίας, που θεωρεί ότι όλοι οι φόροι διαστρεβλώνουν – εκτός από τον εφάπαξ – αυτό δεν μάθαμε κ. Τσακλόγλου από τον Άαρον και τον Χαν; Άρα, ακόμα και με τη δική σας λανθασμένη θεωρία, θα έπρεπε αν είχατε κοινωνική ευαισθησία, να το κάνετε. Καλό λοιπόν, αλλά φτάνει; Θα ξαναεξετάσουμε όλο το φορολογικό; Επί ΣΥΡΙΖΑ, το 2019 μειώσαμε τον ΕΝΦΙΑ – 250 εκατ. ήταν σε έναν έκτακτο προϋπολογισμό – μεσοσταθμικά περίπου 30%, 10% για τους πιο χαμηλούς και τους μεσαίους. Και έρχεται η ΝΔ, διπλασιάζει τη μείωση, πήγε στα 500 εκατ. σε περιουσίες πάνω από 700 εκατ. Ήταν προτεραιότητα τότε αυτή η μείωση του φόρου; Κ. Γερουλάνε, που έχετε κάνει στην Αμερική, θα έχετε ακούσει την έκφραση, που λένε οι Ρεπουμπλικάνοι ‘Starving the beast’, ‘να κάνουμε το τέρας να πεινάσει’. Τι σημαίνει αυτό; Τι κάνει η Δεξιά; Έρχεται, μειώνει τους 46, 76, 86 φόρους, μειώνει και για τους πλούσιους, μειώνει και τον φόρο στα κέρδη, έρχεται η πίεση κάποια στιγμή στο δημοσιονομικό, στον προϋπολογισμό και λέει: ‘Τώρα δεν μπορώ να ξοδέψω περισσότερα στην παιδεία, δεν μπορώ να ξοδέψω περισσότερα στην υγεία. Δεν καταλαβαίνετε ότι δεν πρέπει να επιστρέψουμε στην χρεωκοπία την παλιά εμείς και μας πιέζετε να ξοδέψουμε περισσότερα για την υγεία και την παιδεία;’ Αυτό είναι το starving the beast. Κόβουμε πρώτα, κάνουμε την εντελώς ταξική πολιτική να μειώσουμε τους φόρους στους πλούσιους, θα δημιουργηθεί κάποια στιγμή από την κοινωνική πίεση πρόβλημα στον προϋπολογισμό και μετά θα μας πούνε ότι δεν μπορούνε. Ο φόρος στα κέρδη κατέβηκε στο 22%, αν πήγαινε στο 25% – εκεί που είναι περίπου η Ολλανδία, η Γαλλία, η Ισπανία, και πιο πολύ από το 25% είναι οι πιο πολλοί – τρεις ποσοστιαίες μονάδες να αυξηθεί, είναι περίπου ένα δις. Δικαιολογημένο είναι το 22% να είναι από τους χαμηλότερους; Ο ΣΥΡΙΖΑ σας ξεπέρασε, έκανε πρόταση να μειωθεί ο φόρος εισοδήματος και θα επηρέαζε ανθρώπους με εισοδήματα μέχρι 200.000 ευρώ τον χρόνο. Δεν δημιουργεί ρεαλιστικό πρόγραμμα αυτό, δεν απαντάει στο ερώτημα Βορίδη. Για την ανάπτυξη με δικούς μας όρους, πρώτον, αυτό το φοβερό που είπατε την προηγούμενη εβδομάδα σε άλλο νομοσχέδιο, ότι όποιος θέλει να κατευθύνει την ανάπτυξη, όπως κάνει η ΕΕ, η πρόταση του Ντράγκι, είναι με το σοβιετικό μοντέλο. Πραγματικά δεν έχετε καταλάβει, δεν έχετε διαβάσει τίποτα από τη Μ. Μαζουκάτο, δεν έχετε καταλάβει ότι ακόμα και οι κεντροδεξιοί θεωρούνε ότι δεν μπορούμε να δίνουμε φοροαπαλλαγές – βοήθεια στον ιδιωτικό τομέα χωρίς να θέλουμε να πάρουμε κάτι; Να σας θυμίσω ότι ακόμα και η NASA, όταν έκανε επενδύσεις με υπεργολαβίες είχε ένα άρθρο για μη υπερκέρδη, οι υπεργολάβοι έπρεπε να υπογράψουν ότι δεν θα κερδίσουν υπερβολικά από τη συμφωνία με τη NASA. Το Νόμπελ Οικονομίας στους Ατζέμογλου και Τζόνσον δείχνει ότι με παρακολουθήσεις και βρισίδι σε ανθρώπους ανεξάρτητων αρχών για να τους πιέσετε να μην είναι υποψήφιοι για την προεδρία της Δημοκρατίας δεν φτιάχνετε θεσμικό πλαίσιο επενδύσεων. Το τρίτο και τελευταίο μου σημείο είναι για την ανάπτυξη. Κάνω την πρόβλεψη ότι καμμιά χώρα τα επόμενα δέκα χρόνια δεν θα έχει μεγάλη ανάπτυξη και ο λόγος είναι ότι ακριβώς επειδή η παραγωγικότητα σε αυτούς τους τομείς, που παλιά σηκώνανε την ανάπτυξη στον βιομηχανικό τομέα, είναι τέτοια που μειώνονται οι τιμές πολύ περισσότερο απ’ αυτό, που ισχύει στις υπηρεσίες. Άρα, ακριβώς επειδή γίνεται αυτό, ο κόσμος θα ξοδεύει όλο και λιγότερο σε προϊόντα της βιομηχανίας σε σχέση με παλιά. Και το καινούριο μοντέλο της ανάπτυξης δεν είναι να έχουμε σώνει και καλά μεγάλη ανάπτυξη γιατί δεν είναι εφικτό – είναι να δούμε τους τομείς αυτούς, όπως η οικονομία της φροντίδας, η πράσινη ανάπτυξη που δεν έχει μεγάλη κερδοφορία αλλά απαντά στις ανάγκες των πολλών. Άρα, εσείς κάνετε λάθος με τους δικούς σας όρους για την ανάπτυξη, δεν είναι εντυπωσιακή δεδομένων των πόρων, που είχατε. Και κάνετε λάθος για τον στόχο γιατί ο στόχος είναι να δημιουργήσουμε ένα μπλοκ δυνάμεων, που αμφισβητεί τη φύση της ανάπτυξης που κάνετε, να στρέψει την οικονομία σε κάποιες υπηρεσίες – όχι χρηματοπιστωτικές, που έχουν πολύ μεγάλη ιδιωτική απόδοση και πολύ χαμηλή κοινωνική – αλλά στις ανάγκες των πολλών, στην υγεία, την παιδεία και τον πολιτισμό. Θέλουμε πολλή συζήτηση για τις δαπάνες, τη φορολογία και το μοντέλο ανάπτυξης – μόνο αν την κάνουμε θα έχουμε ένα ριζοσπαστικό και ρεαλιστικό εναλλακτικό μοντέλο, που χρειάζεται η Ελλάδα.”