Πέρασε η επιστολική ψήφος, αλλά μόνο για τις ευρωεκλογές

Tο νομοσχέδιο του υπουργείου Εσωτερικών με θέμα: ‘Εκλογή ευρωβουλευτών, διευκόλυνση εκλογέων μέσω επιστολικής ψήφου, εκκαθάριση εκλογικών καταλόγων και λοιπές διατάξεις’, με το οποίο καθιερώνεται για πρώτη φορά στη χώρα η επιστολική ψήφος στις προσεχείς ευρωεκλογές του Ιουνίου και τα δημοψηφίσματα συζητήθηκε στην Ολομέλεια της Βουλής από τη Δευτέρα (22/01) και υπερψηφίστηκε την Τετάρτη από τη συμπολίτευση. Ύστερα από ονομαστική ψηφοφορία, επί της αρχής ψήφισαν 299, υπέρ τάχθηκαν 158 βουλευτές, 135 κατά – οι 6 της Πλεύσης Ελευθερίας δήλωσαν παρών και στήριξαν κάποια άρθρα. Η τροπολογία, που κατέθεσε αιφνιδιαστικά τη Δευτέρα (22/01) η υπουργός Εσωτερικών, Νίκη Κεραμέως για τη θέσπιση της επιστολικής ψήφου ως αποκλειστικoύ τρόπου ψηφοφορίας για τους εκτός της επικράτειας εκλογείς και στις εθνικές εκλογές απορρίφθηκε, καθώς για να επικυρωθεί χρειαζόταν αυξημένη πλειοψηφία δύο τρίτων των βουλευτών, δηλαδή 200 από τις 300 ψήφους. Ο ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ και το ΠΑΣΟΚ-ΚΙΝΑΛ, αν και είχαν πει ναι επί της αρχής στο νομοσχέδιο για την επιστολική ψήφο στις ευρωεκλογές και τα δημοψηφίσματα εκτίμησαν ότι η νέα πρόταση ουσιαστικά σημαίνει αλλαγή του εκλογικού νόμου, ενώ ζήτησαν να ενσωματωθούν και δικές τους προτάσεις, όπως η δημιουργία τεσσάρων εκλογικών περιφερειών αποδήμων, που εισηγήθηκε η αξιωματική αντιπολίτευση – κάτι που δεν εισακούστηκε.

Η Νίκη Κεραμέως ανέφερε για να υποστηρίξει την εισαγωγή της τροπολογίας: “Ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης και η κυβέρνηση θεωρούμε ότι η συζήτηση αυτού του νομοσχεδίου ανοίγει τον δρόμο για μία ακόμη μεγάλη αλλαγή: την καθιέρωση της επιστολικής ψήφου για τους ψηφοφόρους, που βρίσκονται στο εξωτερικό και για τις εθνικές εκλογές προκειμένου να διασφαλίσουμε την ισότιμη μεταχείριση των Ελλήνων του εξωτερικού. Πρόκειται για ιστορική ευκαιρία αλλά και ιστορική ευθύνη να διασφαλίσουμε όλοι μαζί την ισότιμη μεταχείριση των Ελλήνων του εξωτερικού και στις εθνικές εκλογές. Έχουμε, όμως, και την ευκαιρία να αποκαταστήσουμε και στις εθνικές εκλογικές αναμετρήσεις την ισότητα στο δικαίωμα ψήφου για τους Έλληνες πολίτες του εξωτερικού, αίροντας τα πραγματικά εμπόδια στην άσκηση του εκλογικού τους δικαιώματος. Θα δημιουργήσουμε μια ακόμη πιο ισχυρή γέφυρα, όπως μας είπαν και οι εκπρόσωποι της ομογένειας στην ακρόαση φορέων, που ενώνει τους συμπολίτες μας με την Ελλάδα, ενισχύει την κοινή μας πορεία. Κρατούμε ακόμη πιο κοντά την Ελλάδα, που ζει εκτός συνόρων, την Ελλάδα που ζει και δημιουργεί με το βλέμμα και τη σκέψη στη μητέρα πατρίδα, που θέλει και δικαιούται να έχει λόγο για την πολιτική κατάσταση στην πατρίδα μας, χωρίς εμπόδια και χωρίς περιορισμούς. Αυτό προβλέπει η τροπολογία, η οποία απαιτεί την ψήφο τουλάχιστον 200 βουλευτών για να ισχύσει, σύμφωνα με τις επιταγές του Συντάγματος. Πρόκειται για δημοκρατικό χρέος, για μια ιστορική ευκαιρία και γι’ αυτό είναι και μεγάλη η ευθύνη, που βαρύνει τον καθένα και την καθεμία από εμάς, τον κάθε βουλευτή, πέρα και πάνω από κόμματα. Ήδη κόμματα της συμπολίτευσης και της αντιπολίτευσης, που αριθμούν πάνω από 230 βουλευτές έχουν τοποθετηθεί θετικά σχετικά με την επιστολική ψήφο για τους Έλληνες του εξωτερικού στις ευρωεκλογές. Γιατί, λοιπόν, όχι και στις εθνικές εκλογές; Η Βουλή έχει την ιστορική ευθύνη να εγκρίνει με τη μέγιστη δυνατή συναίνεση ένα σχέδιο νόμου, που αίρει κάθε πραγματικό και κάθε πρακτικό εμπόδιο στην άσκηση του εκλογικού δικαιώματος των Ελλήνων πολιτών – όπου και αν κατοικούν, όπου και αν βρίσκονται. Στις ευρωεκλογές του 2024, πενήντα χρόνια μετά την αποκατάσταση της δημοκρατίας στη χώρα, να μην υπάρχει κανένα εμπόδιο για τη συμμετοχή όλων των πολιτών, σε Ελλάδα και εξωτερικό, στην εκλογική διαδικασία. Πιστεύω ότι η μεγαλύτερη δυνατή συναίνεση γι’ αυτή τη δημοκρατική αλλαγή είναι η καλύτερη αφετηρία για τα επόμενα 50 χρόνια της Ελληνικής Δημοκρατίας.”

Ενστάσεις αντισυνταγματικότητας

Τέσσερα κόμματα της αντιπολίτευσης κατέθεσαν ενστάσεις αντισυνταγματικότητας, με βασικό επιχείρημα ότι παραβιάζεται το άρθρο 51 του Συντάγματος. ΚΚΕ, ΝΙΚΗ και Ελληνική Λύση υποστηρίζουν ότι οι εκλογές πρέπει να γίνονται με αυτοπρόσωπη παρουσία και να τηρούνται οι αρχές της καθολικότητας, της αμεσότητας, της μυστικότητας, της ταυτόχρονης διενέργειας των εκλογών και ζητούν την απόσυρση του νομοσχεδίου. Η Νέα Αριστερά κατέθεσε ένσταση αντισυνταγματικότητας επί της αρχής, σημειώνοντας ότι “Με το νομοσχέδιο οι τέσσερις αρχές: η καθολικότητα, η αμεσότητα, η μυστικότητα και το ταυτόχρονο της διεξαγωγής των εκλογών παραβιάζονται. Απορρέουν από την αρχή της λαϊκής κυριαρχίας, του πρώτου άρθρου του Συντάγματος, που δεν μπορεί μάλιστα να αναθεωρηθεί. Δε νοείται να κάμπτονται, συνεπώς, αυτές οι αρχές διότι απορρέουν από την αρχή της λαϊκής κυριαρχίας.”

ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ: Τροπολογία λαθροχειρίας
Η πρώτη αντίδραση στην ανακοίνωση της Νίκης Κεραμέως ήρθε από τα έδρανα της αξιωματικής αντιπολίτευσης. Ο κοινοβουλευτικός εκπρόσωπος του ΣΥΡΙΖΑ-Προοδευτική Συμμαχία, Θεόφιλος Ξανθόπουλος υποστήριξε ότι η υπουργός Εσωτερικών χειρίζεται κρίσιμα για τη δημοκρατία θέματα με “τσαπατσούλικο τρόπο”, χαρακτηρίζοντας την πρότασή της “τροπολογία λαθροχειρίας”. “Είναι προφανής η αντίρρησή μας και η αντίδρασή μας λόγω της συμπεριφοράς της κυβέρνησης.”

ΠΑΣΟΚ-ΚΙΝΑΛ: Επανεξετάζουμε
Ο κοινοβουλευτικός εκπρόσωπος του ΠΑΣΟΚ-Κινήματος Αλλαγής παρατήρησε ότι “Η υπουργός θεωρεί ότι μπορεί να αιφνιδιάζει τα κόμματα”, ζητώντας να γίνει ουσιαστικός διάλογος γι’ αυτά τα ζητήματα. Ο Μιχάλης Κατρίνης δήλωσε ότι “πλέον για το ΠΑΣΟΚ παγώνει η διαδικασία” και πως μετά την κατάθεση της τροπολογίας θα επανεξετάσει τη στάση του. “Στη ΝΔ είναι τυχοδιώκτες με κεφαλαίο Τ”, κάνοντας λόγο για “κυβερνητικές μικροπολιτικές επιδιώξεις”.

ΚΚΕ: Νομοθετικός αιφνιδιασμός
Για “νομοθετικό αιφνιδιασμό” μίλησε ο κοινοβουλευτικός εκπρόσωπος του ΚΚΕ, Γιάννης Γκιόκας. “Η κυβέρνηση επιχειρεί να παρακάμψει συνταγματικές αρχές.” Κάλεσε τον ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ και το ΠΑΣΟΚ-ΚΙΝΑΛ να αλλάξουν την ψήφο τους επί της αρχής του νομοσχεδίου.

Νέα Αριστερά: Βήματα προς τον αυταρχισμό
Ο κοινοβουλευτικός εκπρόσωπος της Νέας Αριστεράς, Νάσος Ηλιόπουλος ανέφερε ότι η κυβέρνηση “κάνει βήματα προς μία αυταρχική δημοκρατία”. Ωστόσο, είπε ότι ο κυβερνητικός χειρισμός ήταν αποτέλεσμα του ότι κόμματα της αντιπολίτευσης δήλωσαν ότι θα υπερψηφίσουν το νομοσχέδιο. “Η κίνηση Κεραμέως συνιστά προσβολή και πραξικόπημα.”

Η εξαίρεση της Πλεύσης Ελευθερίας
Μόνο η πρόεδρός της Ζ. Κωνσταντοπούλου δε διατύπωσε ουσιαστικά αντεπιχειρήματα για το περιεχόμενο της τροπολογίας. Η κύρια ένστασή της αφορούσε τον τρόπο, που κατατέθηκε η ρύθμιση και όχι η ίδια η τροπολογία.