By “Άνοιξαν σαμπάνια οι λομπίστες των εταιρειών, που προωθούν τις νέες γονιδιωματικές τεχνικές”
Το Ευρωκοινοβούλιο ενέκρινε τη νομοθεσία για τα νέα μεταλλαγμένα φυτά με γονιδιωματικές τεχνικές με 431 ψήφους υπέρ, 201 κατά, ενώ 29 ευρωβουλευτές απείχαν – ανάμεσά τους η συνταξιούχος κτηνοτρόφος Γαλάτω Αλεξανδράκη, εκλεγμένη με την Ελληνική Λύση, μέλος της Ομάδας Συντηρητικών και Μεταρρυθμιστών, που έχει με τον γιο της κρεοπωλείο και ο Νίκος Αναδιώτης, εκλεγμένος με τη Νίκη (17.06). Από τη ΝΔ καταψήφισε μόνο ο Μανώλης Κεφαλογιάννης. Απορρίφθηκαν τροπολογίες, που είχαν κατατεθεί και εστίαζαν στη διατήρηση της σήμανσης και ιχνηλασιμότητας και στην απαγόρευση ή τον περιορισμό των πατεντών.
A series of impassioned speeches at the plenary session in Strasbourg ensured that there was no possibility MEPs could fail to understand the implications of the vote they were taking. “All plants can [now] be patented,” @HauslingMa77389 said. “There are no limits to that.” https://t.co/kcWaTzzHWe
— GMWatch (@GMWatch) June 20, 2026
Δείτε αυτή τη δημοσίευση στο Instagram.
Δείτε αυτή τη δημοσίευση στο Instagram.
> ΚΚΕ (εδώ): ‘Ο νέος κανονισμός για τις Νέες Γονιδιωματικές Τεχνικές είναι κομμένος και ραμμένος στα κέρδη των μονοπωλίων’
Υπάρχει κίνδυνος περισσότερες από 30 ποικιλίες λαχανικών, φρούτων και δημητριακών, όπως το σιτάρι, το ρύζι, οι ντομάτες, τα μαρούλια, οι πατάτες, οι φράουλες, τα καρπούζια, και πολλά ακόμη – να καλλιεργούνται και να κυκλοφορούν ελεύθερα στο εμπόριο, χωρίς ελέγχους και ενημερωτικές ετικέτες ότι πρόκειται για γενετικά τροποποιημένα προϊόντα.
* “Η έκβαση φάνηκε προδιαγεγραμμένη από την ψηφοφορία στην Eπιτροπή Περιβάλλοντος (ENVI) την προηγούμενη Δευτέρα (15.06) – αρκετοί από τους ευρωβουλευτές-μέλη της απείχαν από το να αναλάβουν την ευθύνη της ψήφου τους και άφησαν αναπληρωματικά μέλη, μη ενημερωμένα για το θέμα, να ψηφίσουν στη θέση τους, σύμφωνα με τις γραμμές των ευρωομάδων και των εθνικών κομμάτων τους.
Το σκηνικό στην Επιτροπή συμπλήρωναν λομπίστες των εταιρειών, που προωθούν τις νέες γονιδιωματικές τεχνικές, οι οποίοι στέκονταν όρθιοι στο πίσω μέρος της αίθουσας – όταν τελείωσε η ψηφοφορία άνοιξαν σαμπάνια στον κάτω όροφο και έστειλαν ευχαριστήρια email σε όσους υπερψήφισαν.”, επισημαίνει το ελληνικό γραφείο της Greenpeace.
Constantinos Stathias, Greenpeace
“Στην πλειοψηφία τους οι ευρωβουλευτές του κυβερνώντος κόμματος αποφάσισαν στην Ολομέλεια του Ευρωκοινοβουλίου με την ψήφο τους, να υπερασπιστούν τα συμφέροντα των εταιρειών και όχι των πολιτών. Είναι θλιβερό ότι η χώρα μας τάσσεται για πρώτη φορά επίσημα υπέρ των μεταλλαγμένων και μας προκαλεί απορία το γεγονός αυτό, καθώς τίθεται σε άμεσο κίνδυνο το ανταγωνιστικό πλεονέκτημα των ελληνικών προϊόντων, που είναι η ποιότητά τους”, δήλωσε η Greenpeace από κοινού με τις οργανώσεις Σιτώ και Αιγίλοπας. “Ο αγώνας δεν σταματά εδώ, αντίθετα, δυναμώνει. Μπορούμε να σταματήσουμε την έλευση των μεταλλαγμένων στην Ελλάδα, όπως είχαμε καταφέρει και πριν από 20 χρόνια.”, πρόσθεσαν.
Δείτε αυτή τη δημοσίευση στο Instagram.
Δείτε αυτή τη δημοσίευση στο Instagram.
> εκδήλωση ‘Η διατροφή μας σε κίνδυνο: Η κρυφή προώθηση των μεταλλαγμένων’ (07.05)
> συνέντευξη, που μας είχε δώσει ο Δημήτρης Ιμπραήμ της Greenpeace το καλοκαίρι του 2016 στον απόηχο της ανοιχτής επιστολής περισσότερων από 180 επιστημόνων (εδώ), μεταξύ των οποίων και βραβευμένοι με Nobel, κατά της καμπάνιας της οργάνωσης για τις γενετικά τροποποιημένες καλλιέργειες. Την καλούσαν να τη σταματήσει σημειώνοντας ότι διαστρεβλώνει το ρίσκο, τα πλεονεκτήματα και τον αντίκτυπο της χρήσης τους – τόσο γενικά, σε ό,τι αφορά την εφαρμογή της βιοτεχνολογίας στη γεωργία, όσο και ειδικότερα για το λεγόμενο ‘χρυσό ρύζι’ (golden rice). Η κατανάλωσή του, υποστηρίζουν, ότι γίνεται να συντελέσει στη μείωση ασθενειών, όπως η τύφλωση στα παιδιά και θανάτων λόγω έλλειψης βιταμίνης Α στην Αφρική και τη Νοτιοανατολική Ασία.
Δημήτρης Ιμπραήμ
“Η αλήθεια είναι ότι η επιστολή τους μας έκανε μεγάλη εντύπωση – όχι τόσο γιατί είναι αντίθετοι μ’ εμάς στο κομμάτι των μεταλλαγμένων, όσο για το ύφος της. Το ύφος της είναι αρκετά σκληρό και αρκετά επιθετικό, που δεν ταιριάζει σε επιστήμονες – ειδικά τόσο καταξιωμένους επιστήμονες, συνήθως έχουν μια πιο νηφάλια, ένα πιο ήρεμο τόνο και επιμένουν στο debate βάσει δεδομένων και στοιχείων.
Θέλω να τονίσω ότι η επιστημονική κοινότητα δεν είναι αναφανδόν υπέρ των μεταλλαγμένων. Είναι μία μερίδα επιστημόνων, η οποία υποστηρίζει τα μεταλλαγμένα. Αυτό δεν σημαίνει ότι δεν υπάρχουν άλλοι επιστήμονες, εξίσου καταξιωμένοι, οι οποίοι υποστηρίζουν ακριβώς το αντίθετο.
Αυτό που έχει πολύ μεγάλη σημασία είναι ότι πολλοί επιστήμονες, ακριβώς επειδή η ζωή τους είναι αφιερωμένη στην επιστήμη, είναι ίσως λίγο πιο αποκομμένοι από την κοινωνία. Δεν καταφέρνουν να αντιληφθούν ποιες είναι οι ανάγκες της κοινωνίας και ποια είναι τα πολιτικά δεδομένα του προβλήματος.
Το κομμάτι των μεταλλαγμένων είναι ένα πρόβλημα εξόχως πολιτικό και για να το δούμε στην επιστολή αυτή καθεαυτή, οι επιστήμονες ζητούν να σταματήσει η Greenpeace την αντίθεσή της στο μεταλλαγμένο ρύζι, το ρύζι το οποίο υποτίθεται ότι θα έχει πάρα πολύ υψηλή περιεκτικότητα βιταμίνης Α, ώστε να συμβάλλει αποτελεσματικά στην καταπολέμηση του υποσιτισμού. Αυτό, που δεν βλέπει η επιστημονική κοινότητα είναι, πρώτον, ότι αυτό το ρύζι δεν υπάρχει, εδώ και περισσότερα από είκοσι χρόνια, αυτό το ρύζι έχει χρηματοδοτηθεί με πολύ σημαντικά κεφάλαια και είναι ρύζι, το οποίο δεν έχει βγει ακόμα στην αγορά, δεν έχει βοηθήσει ούτε έναν άνθρωπο και, το δεύτερο και πιο σημαντικό, είναι ότι αυτό, που κάνουμε εμείς ως Greenpeace είναι να στραφούμε σε εναλλακτικές, οι οποίες στηρίζουν τους ανθρώπους, που έχουν πραγματικά το πρόβλημα. Δηλαδή, στο μεταλλαγμένο ρύζι το πρόβλημα αυτή τη στιγμή δεν είναι ότι ο κόσμος δεν έχει φαγητό – στον πλανήτη, αν δείτε τις ποσότητες φαγητού, τις οποίες πετάμε, μιλάμε για αστρονομικά ποσά, για τρομακτικές ποσότητες.
Το πρόβλημα με τους ανθρώπους, οι οποίοι ζουν στις αναπτυσσόμενες χώρες είναι ότι δεν έχουν πρόσβαση στη γη, δεν έχουν τεχνογνωσία για να καλλιεργήσουν τη δική τους γη και δεν έχουν τα εργαλεία και τα μέσα για να ανταπεξέλθουν στις προκλήσεις της σύγχρονης εποχής, όπως είναι για παράδειγμα η αλλαγή του κλίματος. Αυτό σημαίνει, λοιπόν, ότι αυτοί οι άνθρωποι χρειάζονται στήριξη, να τους μάθουμε, οι ίδιοι να μπορούν να σταθούν στα πόδια τους, αντί να τους προσφέρουμε κάποια στιγμή – δεν ξέρω μετά από πόσα χρόνια – ένα προϊόν, το οποίο δε θα πάψει να είναι ένα πατενταρισμένο προϊόν μίας επιχείρησης, η οποία έχει ως γνώμονα το κέρδος, η οποία έχει ως κίνητρο, ως κριτήριο το κέρδος. Και το μεταλλαγμένο ρύζι – το χρυσό ρύζι – έτσι όπως λέγεται, δεν είναι κάποια εξαίρεση, είναι ένα προϊόν πατενταρισμένο, που θα ανήκει σε κάποια συγκεκριμένη εταιρεία – εάν τελικά ποτέ αυτό το ρύζι βγει στο εμπόριο.
Η Greenpeace είναι μία οργάνωση, η οποία στηρίζεται στην επιστήμη, αλλά αξιολογεί ποια είναι η κοινωνική και πολιτική πραγματικότητα για να έχει τις πολιτικές της θέσεις και να καθορίζει την πολιτική της δράση.
Σε ό,τι αφορά την ελληνική πραγματικότητα, βρισκόμαστε σε μπερδεμένο σημείο, πολύ μπερδεμένο σημείο. Η Ελλάδα τα τελευταία είκοσι χρόνια – και θα τολμήσω να πω ότι η Greenpeace έχει συμβάλλει σε αυτό σημαντικά – είναι μια χώρα, η οποία παραδοσιακά είναι ενάντια στα μεταλλαγμένα. Όταν λέμε ενάντια στα μεταλλαγμένα εννοούμε – τόσο σε επίπεδο πολιτών, όσο και σε επίπεδο πολιτικών. Είναι μια χώρα, στην οποία αυτή τη στιγμή, θεωρητικά, δεν υπάρχει ούτε ένα στρέμμα, που να καλλιεργείται μεταλλαγμένη τροφή, ούτε ένας μεταλλαγμένος σπόρος σε ελληνική γη. [2016]
Έχουμε, όμως, υποστεί τα τελευταία λίγα χρόνια κάποιες σημαντικές ήττες. Υπήρχε η ευρωπαϊκή νομοθεσία, η οποία έλεγε το εξής: μια χώρα έχει το δικαίωμα να καλλιεργήσει ή να μην καλλιεργήσει στο έδαφός της κάτι. Αυτό το διατηρούμε ακόμα. Στην Ελλάδα δεν καλλιεργούμε μεταλλαγμένα. Η ευρωπαϊκή νομοθεσία λέει, επίσης, ότι εάν ένα προϊόν είναι μεταλλαγμένο, οφείλει να το γράφει πάνω στην ετικέτα, δηλαδή, ο καταναλωτής που πάει στο supermarket, εάν θα πάρει ας πούμε – τι να σας πω – ένα προϊόν, το οποίο έχει μέσα μεταλλαγμένη σόγια, πρέπει να το γράφει στα συστατικά, ώστε να έχει ο καταναλωτής τη δυνατότητα να επιλέξει. Έχει, όμως, και μια τεράστια εξαίρεση αυτή η ευρωπαϊκή νομοθεσία, η οποία είναι μεγάλος κίνδυνος για μας, και η οποία λέει ότι η εξαίρεση στη σήμανση αφορά ζωικά προϊόντα – γάλα, αυγά, κρέας. Αυτά, αν είναι μεταλλαγμένα ή αν έχουν τραφεί τα ζώα από μεταλλαγμένες ζωοτροφές, δεν υπάρχει υποχρέωση να το αναγράφουν.
Αυτό τι σημαίνει πρακτικά; Ότι ο καταναλωτής, αν έχει πάρει, ας πούμε για παράδειγμα, ένα γάλα, η ευρωπαϊκή νομοθεσία δεν υποχρεώνει τη γαλακτοβιομηχανία, αν οι αγελάδες της έχουν φάει ή αν τα αρνιά και τα πρόβατα έχουν φάει μεταλλαγμένη ζωοτροφή, να το γράφει πάνω στο προϊόν. Βρήκαμε, λοιπόν, εμείς ως Greenpeace, μετά από πάρα πολλά χρόνια ερευνών και αναλύσεων και εργασίας πάνω στο συγκεκριμένο ζήτημα ότι στις ζωοτροφές, που δίνει ο Έλληνας κτηνοτρόφος και ο Έλληνας παραγωγός γίνεται ένας χαμός, υπάρχουν μεταλλαγμένα και ο καταναλωτής, λοιπόν, δεν προστατεύεται – ούτε να σταματήσει μπορεί τα μεταλλαγμένα στις ζωοτροφές – η σόγια, κυρίως, είναι το πρόβλημα – ούτε μπορεί να ξέρει ακριβώς τι καταναλώνει.
Αυτά είναι στοιχεία, που έχουμε βρει εμείς από αναλύσεις, που έχουμε κάνει σε διαπιστευμένα ιδιωτικά εργαστήρια στην Ελλάδα. Βρήκαμε, λοιπόν, ότι οι αγελάδες έχουν τραφεί με μεταλλαγμένη ζωοτροφή – δεν είναι ζωοτροφή, η οποία είναι επιμολυσμένη – τα ποσοστά είναι πάνω από 80-90%. Όταν το ψάξαμε, λοιπόν, λίγο παραπάνω το θέμα, βρήκαμε ότι οι περισσότερες γαλακτοβιομηχανίες έχουν μια πολιτική για να σταματήσουν τα μεταλλαγμένα, να μη χρησιμοποιούν μεταλλαγμένη ζωοτροφή, δεν έχουν όμως πρακτική επιλογή, γιατί η αγορά αυτή τη στιγμή παγκοσμίως είναι κατακλυσμένη από μεταλλαγμένη ζωοτροφή – και να θέλεις, δηλαδή, να βρεις καθαρή ζωοτροφή είναι πάρα, πάρα πολύ δύσκολο – και ακόμα και αν βρεις καθαρή ζωοτροφή, αν η καθαρή ζωοτροφή μεταφερθεί μέσα σε ένα καράβι από την Αργεντινή, από την Ινδία, απ’ όπου έρθει, από τη Βραζιλία, αν η καθαρή ζωοτροφή μεταφερθεί μαζί με μεταλλαγμένη ζωοτροφή, επιμολύνεται, μέχρι να φτάσει στο λιμάνι του Πειραιά, της Ηγουμενίτσας ή της Πάτρας, είναι μεταλλαγμένη πια.
Οι ζωοτροφές χρειάζονται σόγια γιατί είναι το πρωτεϊνικό μέρος της διατροφής – η αγελάδα πρέπει να τραφεί με πρωτεΐνη, σύμφωνα αυτή τη στιγμή με την επικρατούσα αντίληψη, χρειάζεται πρωτεϊνικό μέρος, το οποίο είναι η σόγια. Τρέφεται και με άλλα – αλλά η σόγια είναι αυτό, που μας ενδιαφέρει εν προκειμένω. Για τον λόγο, λοιπόν, αυτό, ψάξαμε και μιλήσαμε με τους αγρότες για να βρούμε γιατί οι αγρότες χρησιμοποιούν μεταλλαγμένη ζωοτροφή. Βρήκαμε πάλι ότι οι αγρότες δεν έχουν αυτή τη στιγμή καμμία επιλογή γιατί η αγορά, όπου και να πας, θα σου πει, πάρε σόγια – η σόγια είναι εξ’ ορισμού σχεδόν μεταλλαγμένη, δεν μπορείς να τη βρεις καθαρή πλέον, πολύ δύσκολο και, επίσης, οι αγρότες έχουν αποκοπεί τελείως από τις παλαιότερες πρακτικές, που χρησιμοποιούσαν οι παππούδες μας και οι γιαγιάδες μας.
Το ψάξαμε, λοιπόν, κι εκεί λίγο το θέμα και βρήκαμε ότι υπάρχουν πάρα, πάρα πολύ καλές λύσεις ελληνικές. Δηλαδή, αντί η αγελάδα ή το πρόβατο ή η κότα να τρέφεται με μεταλλαγμένη σόγια, να τρέφεται με ντόπιες ποικιλίες, οι οποίες είναι πολύ μακριά από τη σόγια, οι οποίες είναι πολύ πιο φιλικές προς το περιβάλλον γιατί η σόγια για να καλλιεργηθεί σημαίνει, πρώτον, ότι μάλλον έχει αποψιλωθεί κάποιο δάσος, έχεις ξηλώσει ένα κομμάτι του Αμαζονίου και έχεις βάλει σόγια. Το δεύτερο είναι ότι η σόγια χρειάζεται πάρα πολλά φυτοφάρμακα, ζιζανιοκτόνα και ούτω καθεξής. Υπάρχουν, λοιπόν, ντόπιες ποικιλίες, που τις χρησιμοποιούσαν οι παππούδες μας και οι γιαγιάδες μας, όπως είναι το λούπινο, που έχει εξαιρετική περιεκτικότητα σε πρωτεΐνη, το κτηνοτροφικό κουκί, το ρεβύθι το οποίο κάλλιστα μπορεί να χρησιμοποιηθεί για να τραφούν τα ελληνικά ζώα – ντόπιες ποικιλίες, λοιπόν, οι οποίες στηρίζουν την ελληνική γεωργία. Για να έχετε μια τάξη μεγέθους, πριν από τρία – τέσσερα χρόνια [2012-’13] η Ελλάδα πλήρωνε περίπου 400 εκατ. ευρώ για να εισάγει αυτή τη μεταλλαγμένη σόγια.
Στην Ελλάδα η σόγια δεν μπορεί να ευδοκιμήσει εύκολα – αν και το προσπαθούν πάρα πολλοί αυτή τη στιγμή – οπότε, η επιλογή για να έχεις υψηλή πρωτεΐνη, είναι να πας στο εξωτερικό. Η αγορά αυτή τη στιγμή [2016] έτσι κινείται, η ελληνική κτηνοτροφία δεν είναι κάτι αποκομμένο από την παγκόσμια αγορά.
Όταν εντοπίσαμε αυτό το μεγάλο πρόβλημα – ότι ο Έλληνας αγρότης δεν έχει επιλογές – ο Έλληνας κτηνοτρόφος δεν έχει επιλογές, θέλει να στραφεί σε μία καλύτερη ποικιλία, κάτι που είναι πιο οικονομικό, πιο οικολογικό και που του δίνει ένα ποιοτικά καλύτερο προϊόν για να είναι πιο ανταγωνιστικός, δεν έχει την επιλογή. Ξεκινήσαμε, λοιπόν, ένα πρόγραμμα διετές κάνοντας ημερίδες σε όλη την Ελλάδα – έξι – όπου τους εξηγούσαμε ότι μπορούν να στραφούν σε αυτές τις ποικιλίες. Αυτή τη στιγμή [2016] υπάρχει μια σημαντική παραγωγή ντόπιων κτηνοτροφικών φυτών στην Ελλάδα. Έχουμε Πολύγυρο, Χαλκιδική, Θεσπρωτία, Κρήτη, Αρκαδία και Βοιωτία – έξι περιοχές, οι οποίες έχουν σημαντική κτηνοτροφική παραγωγή και οι οποίες ήδη έχουν αρχίσει να κινούνται. Εμείς μετά από τις ημερίδες, που έχουμε κάνει, τους δώσαμε και δωρεάν σπόρο για να τον καλλιεργήσουν και να τον μάθουν μόνοι τους και γεωπόνους, που τους παρείχαν τεχνικές συμβουλές και υποστήριξη. Αυτή τη στιγμή η ομάδα των κτηνοτρόφων, με την οποία συνεργαστήκαμε στη Θεσσαλονίκη ετοιμάζει κάποια σύνδεση με την ομάδα των κτηνοτρόφων στη Θεσπρωτία. Ο αγροτικός συνεταιρισμός στην Αρκαδία, με τον οποίο συνεργαζόμαστε, ετοιμάζει κάποια επόμενα βήματα για να καλλιεργήσει ακόμα περισσότερη ντόπια ζωοτροφή.
Κάποιες εταιρείες – η ΔΕΛΤΑ, για παράδειγμα, αγοράζει μόνη της τη ζωοτροφή και λέει ότι έχει καθαρή ζωοτροφή. Η ΔΕΛΤΑ γράφει πάνω στο γάλα της ότι έχει καθαρή ζωοτροφή. Όταν εμείς κάναμε αναλύσεις σε κτηνοτρόφους, οι οποίοι είναι συμβεβλημένοι με τη ΔΕΛΤΑ βρήκαμε μεταλλαγμένες ζωοτροφές. Αυτό δεν σημαίνει απαραίτητα ότι η ΔΕΛΤΑ λέει ψέματα. Αυτό μπορεί να σημαίνει ότι η ζωοτροφή της ΔΕΛΤΑ επιμολύνθηκε, μπορεί να σημαίνει και ότι η ΔΕΛΤΑ λέει ψέματα – δεν ξέρω – ή ότι ο Έλληνας κτηνοτρόφος πήρε χ ποσότητα από τη ΔΕΛΤΑ – όση έπρεπε – αλλά βρήκε κάποια πιο φθηνή και συμπλήρωσε για να έχει μεγαλύτερο περιθώριο κέρδους, μία που βρήκε εκείνος από την αγορά, που είναι μεταλλαγμένη. Εμείς για τους ελέγχους, που κάνουμε παίρνουμε δείγματα ζωοτροφής από τον κτηνοτρόφο.
– Συνεργάζονται;
Κάποιες φορές ναι. Τις αναλύσεις πρέπει να τις κάνει το κράτος. Το ότι τις κάναμε εμείς σήμαινε ότι δεν τις έκανε το κράτος ή τις κάνει πάρα πολύ αποσπασματικά – δεν ξέρω αν φταίει το ότι δεν έχει τους πόρους, δεν ξέρω αν φταίει το ότι δεν βλέπει το πρόβλημα ή δεν θέλει να δει το πρόβλημα, αλλά δεν τις κάνει. Εμείς όταν πήγαμε να κάνουμε τους ελέγχους – υπάρχει μια διαδικασία, την οποία δεν μοιραζόμαστε για λόγους ασφαλείας και για να μπορούμε να το κάνουμε και στο μέλλον. Δεν σημαίνει πάντα ότι ο αγρότης θέλει να σου δώσει ζωοτροφή – πολλές φορές μας τις έδινε μόνος του, αλλά όταν χρειαζόμαστε να τις πάρουμε, υπάρχουν κι άλλοι τρόποι να πάρεις τις ζωοτροφές.
Η σόγια είναι ο βασιλιάς της ζωοτροφής. Και στο καλαμπόκι υπάρχει πρόβλημα. Και στο βαμβάκι υπάρχει πρόβλημα. Πάει στη ζωοτροφή και το βαμβάκι, φτιάχνεις βαμβακόπιτα. Όσες φορές έχουμε ψάξει δεν έχουμε βρει μεταλλαγμένες εισαγόμενες ντομάτες ή πατάτες [2016]. Οι έλεγχοι, που διενεργούμε είναι στη ζωοτροφή γιατί εκεί υπάρχει και το τεράστιο πρόβλημα. Είναι μια κερκόπορτα, που αν με κάποιο τρόπο δεν κλείσει, θα χάσουμε το παιχνίδι των μεταλλαγμένων. Τα μεταλλαγμένα είναι παντού στη ζωοτροφή.
Είχαμε κάνει έρευνα το 2012 και είχαμε βρει μεταλλαγμένα σε ΔΕΛΤΑ, ΜΕΒΓΑΛ, Όλυμπο και Φάρμα Κουκάκη. Εάν πάμε ξανά, πιστεύω ότι θα ξαναβρούμε γιατί η συντριπτική πλειονότητα των κτηνοτρόφων χρειάζεται μια γρήγορη, εύκολη λύση και αυτή είναι αυτή τη στιγμή η μεταλλαγμένη σόγια γι’ αυτούς. Οι εταιρείες βγήκαν και είπαν ότι θα ενισχύσουν την πολιτική τους για να σταματήσουν να χρησιμοποιούν μεταλλαγμένα.
Η ΔΕΛΤΑ έχει ένα πρόγραμμα με ένα πολύ φιλόδοξο χρονοδιάγραμμα, ΓΑΙΑ, το οποίο δεν είναι ρεαλιστικό, κατά τη γνώμη μου, με το οποίο θέλει να αντικαταστήσει όλη την εισαγόμενη σόγια με ντόπια ζωοτροφή.
Στις ετικέτες πολλές εταιρείες γράφουν πάνω ότι δεν έχει τραφεί με μεταλλαγμένη ζωοτροφή. Τα γάλατα της ΔΕΛΤΑ επάνω το γράφουν.
Κάναμε συνέχεια ελέγχους μέχρι πριν από τότε. Το σταματήσαμε γιατί αυτό, που συνειδητοποιήσαμε είναι ότι είναι σαν μια Λερναία Ύδρα – όσες φορές και αν το κυνηγάς, αν δεν κλείσεις την πόρτα, από την οποία μπαίνουν, δεν πρόκειται να σταματήσουν να μπαίνουν. Και γιατί μπαίνουν αυτή τη στιγμή; Γιατί ο αγρότης τα προτιμά. Εκεί πάνω, λοιπόν, έχει αλλάξει όλη μας η στρατηγική.
Κλείναμε μια πόρτα και άνοιγαν δέκα. Μπαίναν τα μεταλλαγμένα από παντού, και κυρίως στη ζωοτροφή, εκεί είναι το πρόβλημα, το μεγάλο πρόβλημα εκεί είναι. Και μετά, αρχίσαμε να μιλάμε με τους αγρότες, οι οποίοι είναι οι πρώτοι, που σου λένε ότι εγώ αυτή τη στιγμή κάθε ένα τόνο γάλα, που πουλάω, μπαίνω μέσα. Υπάρχουν χρονιές, που είναι τόσο κακές για τον κτηνοτρόφο, που παθαίνει τεράστια οικονομική ζημιά γιατί έχει πάρα πολύ υψηλά κόστη – ένα πολύ σημαντικό, από αυτά είναι η ζωοτροφή. Όταν τρέχεις μέσα στην καθημερινότητά σου και έχεις μια επιχείρηση, την οποία προσπαθείς να σώσεις, δεν έχει εκείνη τη στιγμή το μυαλό ή το επιχειρηματικό δαιμόνιο ή το μικρόβιο να πει ότι εγώ θέλω να βρω κάτι εναλλακτικό τελείως γιατί εδώ μιλάμε για άλλη φιλοσοφία, σταματάς να αγοράζεις κάτι από κάποιον και αρχίζεις να το φτιάχνεις μόνος σου. Πρέπει να ξεπεράσει τον εαυτό του ο αγρότης για να το κάνει αυτό το πράγμα, και το πιο σημαντικό, πρέπει να ξεπεράσει μια νοοτροπία δεκαετιών.
Αυτό που προτείνουμε εμείς είναι πολύ πιο φτηνό από τη μεταλλαγμένη σόγια – και γι’ αυτούς είναι πιο φτηνό γιατί μπορούν να το καλλιεργήσουν πολύ εύκολα, έχει φοβερές επιπτώσεις στο έδαφος, δηλαδή ας πούμε, η καλλιέργεια λούπινου στο ελληνικό έδαφος το λιπαίνει κιόλας, το κάνει πιο πλούσιο, δεν χρειάζεται καθόλου φυτοφάρμακα και ζιζανιοκτόνα, είναι εδώδιμο, ντόπιας ποικιλίας, που σημαίνει ότι είναι ακόμα πιο εύκολο να το καλλιεργείς και δεν χρειάζεται νερό. Μπορείς να το φυτέψεις σε περιοχές με πολύ ψυχρό κλίμα, δηλαδή, ας πούμε ορεινή Αρκαδία, που είναι μια κτηνοτροφική περιοχή η Αρκαδία. Σέρρες – δε σας λέω για Λάρισα και τέτοιες περιοχές, που είναι εύφορες – σε περιοχές με ψυχρό κλίμα τον χειμώνα είναι πολύ εύκολο να το καλλιεργήσεις και είναι πολύ φθηνό, και το πιο σημαντικό, μπορείς να κρατήσεις τον σπόρο και να τον ξαναφυτέψεις του χρόνου.
Αυτό που ζητούσαμε από την κυβέρνηση ήταν να δώσει περισσότερα κίνητρα στους αγρότες για να στηρίξει τη ντόπια παραγωγή ψυχανθών, λούπινο, κτηνοτροφικό κουκί και ούτω καθεξής. Η πολιτεία θα πρέπει να τους δώσει οικονομικό κίνητρο, να τους στηρίξει στην αγορά τους ή να τους δώσει καλύτερα φορολογικά κίνητρα, ο αγρότης ο οποίος τα χρησιμοποιεί να έχει ένα ευνοϊκότερο φορολογικό καθεστώς επειδή έχει στραφεί σε αυτή τη ντόπια ποικιλία ή να τον υποστηρίξει με τεχνογνωσία. Ένας γεωπόνος ο οποίος έχει μάθει, ‘ψέκασέ το και τελείωνε’ – και αυτή τη στιγμή, οι περισσότεροι αυτό θα πουν σε έναν αγρότη, πιθανότατα δεν είναι ο καταλληλότερος για μία τέτοια δράση.
Χρειάζεται εξειδικευμένο επιστημονικό προσωπικό, το οποίο θα δει τις ανάγκες ενός φυτού, μιας ποικιλίας με την οποία θα είναι εξοικειωμένο για να δώσει την απαραίτητη τεχνική υποστήριξη, δηλαδή πότε να το φυτέψεις, πώς να το φυτέψεις, πώς να το συντηρήσεις, πώς να κρατήσεις τον σπόρο. Αν μη τι άλλο, είναι εθνικό συμφέρον γιατί έχεις επενδύσεις στη χώρα, ο αγρότης – αντί να εισάγει, παράγει ο ίδιος ένα προϊόν με υψηλή προστιθέμενη αξία και σου δημιουργεί ένα πιο ανταγωνιστικό προϊόν, δηλαδή ένα προϊόν, που όταν θα λέω ότι το γάλα μου είναι 100% ελληνικό, δεν εννοώ μόνο ότι οι αγελάδες ήταν στην Ελλάδα και τις αρμέξαμε στην Ελλάδα. Εννοώ ότι και όλη η τροφή, που έχουν φάει έχει έρθει από την ελληνική γη. Αυτό είναι 100% ελληνικό. Αυτό του δίνει ένα τεράστιο συγκριτικό πλεονέκτημα. Ο καταναλωτής μόλις το δει αυτό, θα θέλει να το στηρίξει.
Έχουμε φτιάξει για τους καταναλωτές ένα πίνακα, που δείχνει την εποχικότητα, δηλαδή, λαχανικά – ποια εποχή πρέπει να τα τρως. Δεν πρέπει να τρως ντομάτα 365 μέρες τον χρόνο, πρέπει να την τρως όταν βγαίνει, γιατί αν θέλεις να την τρως και το, χειμώνα, σημαίνει ότι συμβάλλεις στο να υπάρχουν περισσότερα θερμοκήπια, μεγαλύτερη χρήση χημικών, φυτοφαρμάκων. Είναι ένα μη βιώσιμο μοντέλο.
Υπάρχουν κάποιες αντιλήψεις, οι οποίες είναι ριζωμένες. Δηλαδή, έχω ζιζάνια στο χωράφι μου – τι θα κάνω; – Monsanto, Roundup – το ψεκάζεις, τέλειωσες. Και, μάλιστα, υπάρχουν μεταλλαγμένα, τα οποία έχουν μέσα ζιζανιοκτόνο, δεν χρειάζεται να ψεκάσεις, υποτίθεται.
Η στροφή έγινε με την εκβιομηχάνιση του αγροτικού μοντέλου. Όταν άρχισε να εκβιομηχανίζεται η αγροτική παραγωγή στον πλανήτη, άρχισε να μπαίνει και η αντίληψη: πώς μπορώ να μεγιστοποιήσω το κέρδος μου; Όταν φτιάχνω όσο το δυνατόν πιο φθηνό προϊόν, με όσο το δυνατόν μικρότερο κόστος ώστε να έχω ακόμα μεγαλύτερο κέρδος. Μετά τη δεκαετία του ’60 άρχισε να γίνεται στην Ελλάδα, στον υπόλοιπο πλανήτη πιο νωρίς.
Η Ελλάδα είναι πολύ καλύτερη περίπτωση σε σύγκριση με άλλες χώρες – κυρίως γιατί αυτή τη στιγμή στην Ελλάδα, ο κλήρος θεωρείται μικρός και μεσαίος. Αυτό που στην Ελλάδα θεωρούμε ένα μεγάλο γαιοκτήμονα, στην Ολλανδία ή στη Γαλλία είναι ψιλικά.
Αυτό που είδαμε είναι ότι πολλοί έχουν αρχίσει να αντιλαμβάνονται ότι, αν δεν μπουν οι ίδιοι μέσα στην παραγωγή της ζωοτροφής, οι κτηνοτρόφοι να γίνουν και αγρότες ή να συνδεθούν με κάποιο τρόπο με αγρότες, δεν θα μπορέσουν ποτέ να είναι τόσο ανταγωνιστικοί, γιατί πλέον, είναι απόλυτα εξαρτημένοι από το κόστος της σόγιας και το κόστος του πετρελαίου.
Αυτό που θέλουμε να δούμε εμείς είναι οι αγρότες να αρχίσουν να δικτυώνονται μεταξύ τους. Εμείς βάλαμε μια σπίθα και θέλουμε αυτό το πράγμα να πάρει φωτιά. Εμάς αυτή είναι η δουλειά μας. Δεν είναι να φέρουμε εμείς την αλλαγή. Η Greenpeace δεν θα περάσει ποτέ ένα νομοσχέδιο, δεν θα αλλάξει ποτέ την πολιτική μιας επιχείρησης ούτε θα πείσει μόνη της ένα εκατομμύριο αγρότες. Η Greenpeace αυτό που θα κάνει είναι να πιέσει αυτούς, που μπορούν να φέρουν την αλλαγή, να φέρουν την αλλαγή. Να αλλάξουμε αυτούς, που θα φέρουν την αλλαγή θέλουμε βασικά.”
