“O λαουτζίκος (le bas peuple) είχε γίνει ξαφνικά μοναδικός αφέντης του Παρισιού”

Στην καθιερωμένη ανάρτηση με την ανασκόπηση του κυβερνητικού έργου την προηγούμενη Κυριακή ο πρωθυπουργός ανήγγειλε τη νομοθετική ρύθμιση, που αναθέτει την ευθύνη για τη συντήρηση, τη φροντίδα και την ανάδειξη του Μνημείου του Άγνωστου Στρατιώτη στο υπουργείο Εθνικής Άμυνας [ο Νίκος Δένδιας είναι η αιτία] και την επιβολή της τάξης στο σημείο στο Προστασίας του Πολίτη. Πρόκειται για εμβόλιμη τροπολογία στο ν/σ του υπουργείου Υποδομών και Μεταφορών για τη σύσταση και οργάνωση της υπηρεσίας Πολιτικής Αεροπορίας, που κατατέθηκε τη Δευτέρα στη Βουλή και την οποία θα υποστηρίξει ο πρωθυπουργός πριν την ψήφισή της την Τρίτη (21/10). Όσοι “αλλοιώνουν τον χώρο, πραγματοποιούν δημόσια συνάθροιση και παραβιάζουν την κατά προορισμό χρήση του Μνημείου” και του μπροστινού χώρου έως το πεζοδρόμιο αντιμετωπίζουν ποινή φυλάκισης ενός έτους ή χρηματική. Η αντιπολίτευση στην κριτική της την χαρακτήρισε τραμπικής έμπνευσης πρωτοβουλία στον απόηχο της δικαίωσης της απεργίας πείνας του Πάνου Ρούτσι και της λαϊκής στήριξης, που αυτή προσέλκυσε. Ο κοινοβουλευτικός εκπρόσωπος της Νέας Δημοκρατίας, Δημήτρης Καιρίδης με το γνωστό ακαδημαϊκό ύφος, που στόλιζε την κυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑ στο Action 24 [“Αυτά τα νουουούμερα, αυτό το τσιιιίρκο / Η Περιστέρα κλαιαίει”] είπε στον Αθήνα 9.84: “Το τσαντίρι και όλο αυτό το σκουπιδαριό στον ιερό χώρο του Μνημείου προσβάλλει τους Έλληνες. Η ελληνική κοινωνία (…) δεν θέλει αυτό το χάλι. Προφανώς έχουμε μνημείο για τα Τέμπη, το έκανε ο δήμος της Αθήνας. Άλλο η διαδήλωση και άλλο η αμαύρωση ενός τόπου με μια κουρελαρία από ακτιβιστές και διαφόρους άλλους, θέλω την αποκατάσταση του Μνημείου.”

> Κ. Μητσοτάκης (12/10) 

“Η Δικαιοσύνη βρίσκει, τελικά, τις λύσεις. Και η Δημοκρατία έχει τη δύναμη να ξεπερνά κάθε εμπόδιο. Έτσι, η διαμαρτυρία του Πάνου Ρούτσι έληξε, με τα αιτήματά του να γίνονται δεκτά. Ενώ, ταυτόχρονα, ξεκινά και η δίκη για το τραγικό δυστύχημα στα Τέμπη, αφήνοντας εκτεθειμένους όσους προσπάθησαν να εκτρέψουν την υπόθεση σε φτηνό κομματικό πανηγύρι.

Πράγματι, για μερικές μέρες το κέντρο της πρωτεύουσας αναστατώθηκε. Τώρα όμως, εγείρεται ένα εύλογο ερώτημα: μπορεί ένα ιστορικό μνημείο όπως του Αγνώστου Στρατιώτη να γίνεται πεδίο εκδηλώσεων άσχετων με την αποστολή του; Η δική μου απάντηση είναι όχι. Πολύ περισσότερο, όταν όλοι οι πολίτες μπορούν να εκφραστούν ελεύθερα σε χιλιάδες άλλους χώρους με συγκεντρώσεις ή διαδηλώσεις.

Γι’ αυτό και η κυβέρνηση αποφάσισε να ξεμπλέξει το κουβάρι των συναρμοδιοτήτων γύρω από τη φύλαξη και συντήρηση του μοναδικού αυτού τοπόσημου της Αθήνας. Με νομοθετική ρύθμιση, λοιπόν, την επόμενη εβδομάδα, αναθέτει την αποκλειστική ευθύνη για την προστασία και σωστή λειτουργία του Αγνώστου Στρατιώτη εκεί όπου ανήκει: στο Υπουργείο Εθνικής Άμυνας.

Πρόκειται, άλλωστε, για μνημείο το οποίο δημιουργήθηκε για να τιμά τους ήρωες που έδωσαν τη ζωή τους για την ελευθερία. Που ανήκει στην ιστορική μνήμη, όπως τη συμβολίζει η Προεδρική Φρουρά. Ένα μνημείο ανοιχτό σε όλους τους Έλληνες. Αλλά και σε κάθε επισκέπτη που θέλει να το θαυμάσει. Αυτόν τον γνωστό χαρακτήρα που είχε πάντα ο Άγνωστος Στρατιώτης οφείλουμε να διατηρήσουμε. Και το κάνουμε.”

> O Enzo Traverso στο βιβλίο: ‘Eπανάσταση – Διανοητική και πολιτισμική ιστορία’ (εκδόσεις του Εικοστού Πρώτου – 21ος παράλληλος, 2023 / μετάφραση: Νίκος Κούρκουλος) αναλύει την βαθιά και ουσιαστική σύνδεση ανάμεσα στις επαναστάσεις και τα τρένα φέρνοντας ως παράδειγμα τους Ζαπατίστας και την Οκτωβριανή Επανάσταση. Συνδέει, ακόμη, τον αποκεφαλισμό του Λουδοβίκου ΙΣΤ’ και το τέλος της βασιλείας με τα ‘δύο σώματα του λαού’ και περιγράφει τη διαπάλη ανάμεσα στις ιδέες και τους θεωρητικούς της επανάστασης και της αντεπανάστασης.

* στο εξώφυλλο της ελληνικής έκδοσης στιγμιότυπο από την ταινία του Θόδωρου Αγγελόπουλου ‘Οι Κυνηγοί’ > οι εκδόσεις του Εικοστού Πρώτου ευχαριστούν τη Φοίβη Οικονομοπούλου και την οικογένεια του σκηνοθέτη

(σελ. 66) “Οι κρίσεις του καπιταλισμού θυμίζουν τόσο τα καρδιακά επεισόδια, που αφορούν την κυκλοφορία του αίματος στο ζωντανό σώμα όσο και τα ατυχήματα των τρένων, που παραλύουν τα σιδηροδρομικά δίκτυα.”

(σελ. 99) “Στον Βάλτερ Μπένγιαμιν, αιρετικό μαρξιστή, χρωστάμε την αντιστροφή της μεταφοράς του Μαρξ, καθώς πρότεινε έναν ριζικά αντιθετικιστικό ιστορικό υλισμό. Στις προκαταρκτικές σημειώσεις του για τις θέσεις πάνω στην έννοια της ιστορίας βρίσκουμε το εξής απόσπασμα: ‘Ο Μαρξ είπε ότι οι επαναστάσεις είναι η ατμομηχανή της παγκόσμιας ιστορίας. Ίσως όμως τα πράγματα να έχουν διαφορετικά. Ίσως οι επαναστάσεις να είναι μια προσπάθεια των επιβατών αυτού του τρένου, δηλαδή της ανθρωπότητας, να σημάνουν το σήμα κινδύνου’.”

(σελ. 103) “O Alexis de Tocqueville στις Αναμνήσεις (Souvenirs, 1850), αφιερωμένες στην επανάσταση του 1848 μεταφέρει: ‘O λαουτζίκος (le bas peuple) είχε γίνει ξαφνικά μοναδικός αφέντης του Παρισιού’.”

(σελ. 106) “Léon Trotski: Το πλήθος ήθελε να μάθει, να καταλάβει, να βρει τη φωνή του.”

(σελ. 107, 8) “Για τον Martin Breaugh, η επανάσταση είναι η πληβειακή εμπειρία, που μετατρέπει το ζώο που μοχθεί (animal laborans) σε ζώον πολιτικόν.”

το εξώφυλλο της πρώτης έκδοσης του Λεβιάθαν / Βρετανικό Μουσείο

(σελ. 115) “Τα δύο σώματα του λαού

Το πολιτικό σώμα των επαναστάσεων παρουσιάζει μια θεολογική διάσταση βαθιά ριζωμένη στην ιστορία. Αν και οι σωματικές μεταφορές έχουν σημαδέψει το πολιτικό λεξιλόγιο από την αρχαιότητα, μόνο τον 16ο αιώνα η αναλογία ανάμεσα στο φυσικό σώμα και το πολιτικό σώμα συστηματοποιήθηκε και έγινε φιλολογικός κοινός τόπος.

(σελ. 116, 7) Ο Thomas Hobbes ακολουθώντας τον Ιωάννη του Σόλσμπερι, τον Ζαν Μποντέν και τον Μακιαβέλι, προμήθευσε τον αρχετυπικό ορισμό της κυριαρχίας (souveraineté) ως ανθρωπίνου σώματος.

Με αυτή τη μεταφορά ξεκινά η εισαγωγή του Λεβιάθαν (1651), όπου ο άγγλος φιλόσοφος εγκαθιστά μια σειρά αναλογίες ανάμεσα στο σώμα και το κράτος. Η κυριαρχία αντιστοιχεί στην ψυχή, η ευημερία στη δύναμη, οι νόμοι στη λογική, η διοίκηση στα μέλη, οι ποινές στα νεύρα, η ανταρσία στην ασθένεια και ο εμφύλιος πόλεμος στο θάνατο. Ο ηγεμόνας παρουσιάζεται στην περίφημη εικόνα του εξώφυλλου σαν ένας Λεβιάθαν, που αποτελείται από μια πληθώρα συγκεντρωμένων ανθρώπινων σωμάτων, δείχνοντας έτσι τους υπηκόους του κράτους σαν συμπαγή ενότητα. Ο Χομπς περιγράφει αυτόν τον Λεβιάθαν σαν τεχνητό πρόσωπο, που συμβολίζει, με το σώμα του, το συνολικό κράτος με τη δύναμη και την αρετή του, και κατέχει εξουσία ανάλογη με αυτήν, που ασκεί το κεφάλι πάνω σε όλα τα μέλη του σώματος. Αφήνοντας πίσω του το παλιό μεσαιωνικό δόγμα του θεϊκού δικαιώματος του βασιλιά, ο Χομπς ορίζει το κράτος σαν αποτέλεσμα ενός αμοιβαίου συμβολαίου, με το οποίο όλοι υποτάσσονται εθελοντικά σε μια ανώτατη αρχή.

Η ανθρωπομορφική μεταφορά της εξουσίας, που προτείνει ο Χομπς στηρίζεται σ’ ένα νέο ορισμό της προέλευσης της κυριαρχίας, που περνάει ξαφνικά από τα χέρια του Θεού στα χέρια του λαού, της ‘μεγάλης πληθώρας’ των υπηκόων. Συνδυάζει μια μυθική αναπαράσταση – τη βιβλική εικόνα του Λεβιάθαν – με μια νομική κατασκευή, μέσω της οποίας η νομιμότητα της εξουσίας θεμελιώνεται στη συναίνεση των ατόμων.

Αν ο Λεβιάθαν του Χομπς συνοψίζει τη μετάβαση από τη μεσαιωνική πολιτική θεολογία στη νεοτερική θεωρία της κυριαρχίας, η δύναμη της οπτικής του αναπαράστασης στηρίζεται πάντα σ’ έναν εννοιολογικό δυϊσμό ανάμεσα – αφενός στο λαό, σα νέα πηγή της νομιμότητας της εξουσίας, και αφετέρου στον κυρίαρχο ηγεμόνα, σαν ‘θνητό Θεό’.

(σελ. 124) Η εκτέλεση του βασιλιά Λουδοβίκου ΙΣΤ’ χαιρέτιζε τη γέννηση του σώματος του κυρίαρχου λαού, ενός νέου corpus politicus, το οποίο δεν μπορούσε να υπάρξει χωρίς πρώτα να καταργήσει το corpus naturalis του μονάρχη και τον φαινομενικά αιώνιο θεσμό της μοναρχίας. Όσο για τον ενταφιασμό του Λένιν, καθιέρωνε το δυϊσμό του σώματος του λαού διακρίνοντας ανάμεσα στο εφήμερο σωματικό πρόσωπο του ηγέτη και την αθανασία του σοσιαλισμού.”

* Eric L. Santner, The Royal Remains, The People’s Two Bodies and the Endgames of Sovereignty, Σικάγο, The University of Chicago Press, 2011

* Pasquale Pasquino, ‘Constitution et pouvoir constituant, Le double corps du peuple’, στο Jean Salem, Vincent Denis & Pierre-Yves Quiviger (επιμ.), Figures de Sieyès, Παρίσι, Éditions de la Sorbonne, 2008

(σελ. 126, υποσημείωση 56) “Ο Mark Neocleous ορίζει τη δημοκρατία ως την έλευση μιας νέας μορφής ‘ενσωμάτωσης’ της κυριαρχίας μέσα από το ‘κοινωνικό σώμα’ του λαού στο The Fate of the Body Politics (Radical Philosophy, τχ. 108, 2001, σελ. 29-38)”

(σελ. 126) “Αυτό το ‘απαίσιο παρασιτικό σώμα’, γράφει ο Karl Marx στη Δεκάτη Ογδόη Μπρυμέρ του Λουδοβίκου Βοναπάρτη για την εκτελεστική εξουσία, ‘περιτυλίγει το σώμα της γαλλικής κοινωνίας, φράζοντας όλους τους πόρους της’. Μόνο καταστρέφοντας αυτό το γιγάντιο γραφειοκρατικό και στρατιωτικό μηχανισμό θα μπορέσει το προλεταριάτο να αποδώσει και πάλι στο ‘κοινωνικό σώμα’ τις δυνάμεις και τις λειτουργίες, που έχουν απορροφηθεί από αυτή την παρασιτική ανάπτυξη.”

(σελ. 140) “Ο γλωσσολόγος Αντρέ-Πιέρ Ρενάρντ παρατηρούσε τo 1796 ότι οι γιακωβίνοι είχαν θέσει σαν απώτερο στόχο ‘μια Δημοκρατία που να αναζωογονεί το Σύμπαν’.”

(σελ. 204, 5) “Τα πιο χτυπητά γνωρίσματα της κατάληψης της Βαστίλης, που την έκαναν αμέσως παράδειγμα προς μίμηση, ήταν η εικονικότητά της (η συμβολική της δύναμη), η θεατρικότητά της (η σκηνοθεσία ενός δημόσιου θεάματος) και η συγκινησιακότητά της (μια δράση, που άφηνε το αποτύπωμά της στο συλλογικό φαντασιακό και προκαλούσε αυθόρμητη ταύτιση).

Η εικονοκλασία της Γαλλικής Επανάστασης, που στάθηκε παραδειγματική για όλες τις σύγχρονες επαναστάσεις, θα γίνει αντικείμενο άγριων αντιπαραθέσεων ήδη από τη δεκαετία του 1790: η ρεπουμπλικανική παράδοση έβλεπε εδώ το ξέσπασμα, θεμιτό και ασυγκράτητο, της λαϊκής οργής ενώ οι συντηρητικοί το στιγμάτιζαν σαν έκφραση βανδαλισμού.”

(σελ. 230) “(…) Οι επαναστάσεις δεν γεννούν πάντα επίσημη μνήμη, χαραγμένη στο μάρμαρο των μνημείων. Τις περισσότερες φορές, οι μνήμες τους είναι ‘μαράνικες’, κρυφές ή απαγορευμένες, καλλιεργημένες σαν ‘αντι-μνήμες’ αντίθετες και εναλλακτικές προς το αφήγημα της εξουσίας.

Διακριτικά και ανώνυμα, κάποια λουλούδια αφήνονταν κάθε χρονιά στη βάση του Τείχους των Κομμουνάρων, στο νεκροταφείο του Περ-Λασέζ, σε ανάμνηση της σφαγής του 1871. Η πρώτη δημόσια αναμνηστική τελετή, με τη μορφή συμποσίου, οργανώθηκε από την L’ Égalité, την εφημερίδα του Ζυλ Γκεντ το 1878, πριν γίνει παράδοση μετά την αμνηστία των κομμουνάρων το 1880. Εντυπωσιακές πορείες έγιναν το 1936, επί Λαϊκού Μετώπου. Με την ευκαιρία αυτή, οι αριστερές εφημερίδες υπογράμμισαν το νόημα αυτής της τελετής. ‘Υπάρχει στο νεκροταφείο κάτι σαν μεγάλη χαρά, που δεν προσβάλλει τους νεκρούς, αλλά περιφρονεί το θάνατο’, έγραψε η L’ Humanité, και η Le Populaire ‘μπροστά στο θάνατο παρέλασε η ζωή’.

Η επετειακή μνημόνευση του Καρλ Λίμπκνεχτ και της Ρόζας Λούξεμπουργκ στο νεκροταφείο του Φριντριχσφέλντε, στο Βερολίνο, (…) (σελ. 231) συνοδευόταν από μια φράση του Φέρντιναντ Φράιλιγκρατ, ποιητή της γενιάς του 1848, που την είχε κάνει γνωστή στο γερμανικό εργατικό κίνημα η Ρόζα Λούξεμπουργκ και που αναφερόταν στο σοσιαλιστικό ιδεώδες: ‘Ήμουν, είμαι, θα είμαι!’ (Ich war, Ich bin, Ich werde sein!). Το μνημείο καταστράφηκε από το ναζιστικό καθεστώς. Η ανάμνηση πήρε τότε τη μορφή ‘μαράνικης’ μνήμης, που την επικαλείται ο Πάουλ Τσέλαν σ’ ένα του ποίημα, όπου η κληρονομιά της σπαρτακιστικής εξέγερσης γίνεται μια βαριά από νόημα σιωπή: ‘Το κανάλι Λάντβερ δεν θα κελαρύσει. / Τίποτα / δεν σταματάει’. Όταν το μνημείο ανακατασκευάστηκε από τη Γερμανική Λαοκρατική Δημοκρατία, τη δεκαετία του 1950, ο χαρακτήρας του άλλαξε. Η φράση της Λούξεμπουργκ είχε αντικατασταθεί από το: ‘Οι νεκροί μάς παροτρύνουν’.”

> ο Ευάγγελος Βενιζέλος στην Εrtnews

“Με ενοχλεί να διαβάζω σχόλια ότι όλα αυτά μπορεί να συνδέονται με τους ενδοκυβερνητικούς συσχετισμούς, δηλαδή ότι μπορεί η ρύθμιση για το Μνημείο του Άγνωστου Στρατιώτη να αφορά σχέσεις εντός της κυβερνήσεως μεταξύ υπουργών ή του πρωθυπουργού με τους υπουργούς – δεν θέλω να πιστεύω ότι είναι αληθινές. Πάντως, και το γεγονός ότι γράφεται αυτό δείχνει ότι έχουμε χάσει την αξιακή μας αναφορά, ότι κάτι συμβαίνει στην κοινωνία, είναι κι αυτό ένα δείγμα του αδιεξόδου, στο οποίο έχουμε περιέλθει.”

“Τη θυμάστε τη δήλωσή μου ότι αυτοί, που υποδύονται τον Κρέοντα πρέπει να θυμηθούν τι γίνεται κατά τον Σοφοκλή; Ο Κρέων είναι τραγικό πρόσωπο, τραγικότερο της Αντιγόνης γιατί εν πάση περιπτώσει η Αντιγόνη αυτοκτονεί. Ο Κρέων είναι αναγκασμένος να δει – όχι μόνο την αυτοκτονία της Αντιγόνης, αλλά και του γιου του και της γυναίκας του. Άρα, τι συνέβη τώρα με τον Κρέοντα και με αυτούς, που μου άσκησαν κριτική; Ότι εγώ τι; Τάχθηκα υπέρ της Αντιγόνης και του φυσικού δικαίου; Εγώ είμαι θετικιστής, ξέρετε. Κατ’εξοχήν θετικιστικής ως νομικός, αλλά ο θετικισμός έχει μία ηθική, έχει έναν πολιτισμό, που είναι ο πολιτισμός του κράτους δικαίου, της φιλελεύθερης δημοκρατίας. Άρα, λοιπόν, τώρα τι έκανε ο Κρέων, ο νομοθέτης και δικαστής ταυτόχρονα; Και τώρα έχουμε πάλι πολιτική εξουσία και δικαστική εξουσία, η οποία μπορεί να εκφραστεί από έναν; Νομίζω ότι έπρεπε οι εκπρόσωποι της δικαιοσύνης, αυτοί που έχουν την ευθύνη για τη σχέση της με την κοινωνία να έχουν μεγαλύτερη μέριμνα για το πώς θα προστατεύσουν την αξιοπιστία τους και την ανεξαρτησία τους.”

> ο Ανδρέας Νεφελούδης στο OneTv

“Εγώ νομίζω ότι ο πρωθυπουργός – πέρα από την ενσυναίσθηση, την κοινωνική που στερείται πλήρως, χάνει και απ’ την ιστορία. Δείξατε προηγούμενα μια σειρά μνημεία, ιστορικά μνημεία, εθνικά μνημεία διάφορων κρατών. Δεν είναι αντίστοιχα, όμως, γιατί έχουν άλλη ιστορία. Το κάθε μνημείο καθορίζεται από την ιστορία του. Δεν ξέρω αν γνωρίζει ο πρωθυπουργός ποια είναι η ιστορία του Συντάγματος, της πλατείας Συντάγματος – γιατί ο Άγνωστος Στρατιώτης ανήκει στην πλατεία Συντάγματος. Εκεί καθορίστηκε, λοιπόν, κερδήθηκε το 1843 το Σύνταγμα της χώρας σε βάρος της βασιλείας, σε βάρος των πάντων. Αυτό είναι το μνημείο αυτό, που σημαίνει ότι ο λαός ήταν συγκεντρωμένος. Στο επάνω μέρος της πλατείας Συντάγματος έγινε το Μνημείο του Αγνώστου Στρατιώτου αργότερα. Συνδέονται απολύτως. Αυτό είναι το έδαφος πάνω στο οποίο πάτησε ο λαός για να πετύχει το Σύνταγμά του – αυτό δεν μπορεί να στρατιωτικοποιηθεί, σε καμμία περίπτωση. Το ότι σήμερα υπεύθυνος, επισπεύδων για την υπόθεση του Αγνώστου Στρατιώτη είναι η προεδρική φρουρά, που ανήκει στο υπουργείο Άμυνας δεν λέει τίποτε. Καμμιά κυβέρνηση, ούτε καν η Χούντα δεν τόλμησε να στρατιωτικοποιήσει αυτό τον χώρο της Αθήνας. Αυτός ο χώρος της Αθήνας δεν θίχτηκε από πουθενά, δεν θίχτηκε από κανέναν. (…)”

> ο Παύλος Μαρινάκης στο Μega (18/10)

“Γενικά μας αρέσει ως χώρα – αναφέρομαι στο πολιτικό σύστημα, σε κάποια μέσα ενημέρωσης – να δημιουργούμε κάποιους ‘δράκους’, ίσως γιατί όλα αυτά πουλάνε περισσότερο. Δεν έχει καμμία σχέση η τροπολογία ούτε με τον αγώνα, που έκανε ένας πατέρας για το παιδί του, ούτε είναι εκδικητική ούτε διχαστική. (…)

Ο κ. Δένδιας στη Βουλή είπε ότι είναι δίπλα στον κ. Ρούτσι σε ανθρώπινο επίπεδο, όπως είμαστε κι εμείς, και (…) συνεχίζοντας την τοποθέτησή του είπε ότι είναι δουλειά της δικαιοσύνης να αποφασίσει. Επέλεξαν κάποια μέσα να μην προβάλλουν αυτή τη διάσταση της δήλωσής του για να δημιουργήσουν ένα υποτιθέμενο κλίμα διχασμού. (…)

Η τροπολογία, που θα υποστηριχθεί την Τρίτη (21/10) πιθανότατα από τον ίδιο τον πρωθυπουργό δεν είναι εκδικητική, δεν είναι διχαστική και θα έπρεπε να μην είναι και απαραίτητη, δηλαδή, θα έπρεπε αυτό που λέμε ένας άγραφος νόμος να προστατεύει το μνημείο του Άγνωστου Στρατιώτη. Γιατί τι συμβολίζει αυτό το ιερό μνημείο; Συμβολίζει τον αγώνα όλων όσων έδωσαν τη ζωή τους – ούτε είναι Νεοδημοκράτες, ούτε είναι στο ΠΑΣΟΚ, στον ΣΥΡΙΖΑ – είναι άνθρωποι, οι οποίοι για πάρα πολλές δεκαετίες, θυσιάστηκαν πολλά χρόνια πριν για να είμαστε σήμερα ελεύθεροι. Θεωρώ ότι το μεγαλύτερο λάθος, που μπορεί να κάνουμε όλοι μας είτε είμαστε στην κυβέρνηση είτε στην αντιπολίτευση είτε δημοσιογράφοι είναι να βάζουμε στο ζύγι δύο ιερές έννοιες. Είναι ό,τι πιο ιερό υπάρχει η θυσία για την πατρίδα και, βέβαια, είναι ιερό το δικαίωμα ενός πατέρα, μίας μάνας, ενός συγγενή ή ενός φίλου να θρηνήσουν τον άνθρωπό τους. Είναι λάθος να λέμε ή το ένα ή το άλλο. (…)

Η τροπολογία θα λέει, όπως συμβαίνει σε πολλά, σε όλα τα πολιτισμένα κράτη – στη Γαλλία, στην Ιταλία, στις ΗΠΑ – ότι στο Μνημείο αυτό και σε ένα συγκεκριμένο χώρο γύρω του δεν θα επιτρέπεται καμμία διαμαρτυρία, διαδήλωση, πανό, γκράφιτι, ο,τιδήποτε. Η προστασία του Μνημείου, δηλαδή η επιβολή της τάξης θα γίνεται από την αστυνομία – όχι από τον στρατό, δεν θα κατέβει ο στρατός στο Σύνταγμα – και η ανάδειξη, η συντήρηση του Μνημείου θα είναι αρμοδιότητα του υπουργείου Άμυνας.

Το συγκεκριμένο σημείο είναι κάποιων τετραγωνικών μέτρων – η πλατεία Συντάγματος είναι υπερπολλαπλάσιων τετραγωνικών μέτρων, οι χώροι δεξιά-αριστερά είναι πάρα πολύ μεγάλοι. Η ελληνική επικράτεια είναι πολύ μεγαλύτερη από ένα σημείο. Δεν είπε κανείς σε κανέναν πατέρα να μην κάνει μία κίνηση διαμαρτυρίας, μνήμης είτε είναι πατέρας νεκρού από το τραγικό δυστύχημα των Τεμπών είτε από μια άλλη εθνική τραγωδία: το Μάτι, η Μάνδρα ή οποιαδήποτε. Κανένας δεν θα απαγορεύσει έναν άνθρωπο από οποιοδήποτε σημείο, αλλά θεωρώ ότι πρέπει να συμφωνήσουμε ως χώρα, ως πολίτες, ως κράτος, χωρίς να χωριζόμαστε ότι υπάρχουν και κάποια σημεία, που πρέπει να είναι υπεράνω οποιασδήποτε άλλης ενέργειας. Δηλαδή για ποιο λόγο να τσακωνόμαστε, ενώ μπορεί να πάει κάποιος δέκα μέτρα πιο πέρα, δέκα μέτρα απέναντι, λίγο πιο πίσω; Γιατί πρέπει να βάζουμε στο ζύγι τους ήρωες του έθνους με τους νεκρούς μιας τραγωδίας, για την οποία η δικαιοσύνη πρέπει να πάρει σκληρές αποφάσεις;

Μόλις ψηφιστεί αυτή η τροπολογία, για τα τετραγωνικά μέτρα που θα ορίζει η τροπολογία, τα οποία θα προκύπτουν από όλα όσα ισχύουν για το συγκεκριμένο Μνημείο, στο συγκεκριμένο σημείο που θα ορίζεται από την τροπολογία δεν θα επιτρέπεται τίποτα – ούτε διαμαρτυρία ούτε γκράφιτι ούτε πανό ούτε διαδήλωση, είτε είναι από μία αριστερή οργάνωση είτε είναι από μια κεντροδεξιά οργάνωση. Η ρύθμιση θα αφορά το Μνημείο του Άγνωστου Στρατιώτη και τον χώρο μπροστά, εκτός από το πεζοδρόμιο.

(…) Με βάση την τροπολογία – δεν χρειάζεται να φτάνουμε σε ακραίες κινήσεις σύλληψης – όμως, πρέπει το κράτος όταν ψηφίζει νόμους – και θα ψηφιστεί κατά πλειοψηφία από τη Βουλή, τους εκλεγμένους αντιπροσώπους των πολιτών – να τους εφαρμόζει. Άρα, εφόσον υπάρχει νόμος, που θα ψηφιστεί – έχουμε μια άνετη κοινοβουλευτική πλειοψηφία και θεωρώ ότι, ειδικά το ΠΑΣΟΚ, που τα προηγούμενα χρόνια δεν ήταν ένα ακραίο κόμμα, στην προστασία του Αγνώστου Στρατιώτη, ενός εθνικής σημασίας ιερού Μνημείου, θα ταχθεί και αυτό υπέρ της τροπολογίας, θα κριθούν όλα τα κόμματα από τη στάση τους, από όσους τέλος πάντων βουλευτές ψηφιστεί, θα είναι νόμος του κράτους. Οφείλει, λοιπόν, η ελληνική αστυνομία τους νόμους να τους εφαρμόζει. Δεν απαγορεύει κανένας σε κανέναν λίγα μέτρα πιο πέρα να γράψει, αν θέλει, κάτι για το παιδί του, να σηκώσει ένα πανό διαμαρτυρίας, να κάνει μια διαμαρτυρία. Στον ιερό χώρο, είμαι σαφής, προστασίας της μνήμης του έθνους μας, τιμής των ηρώων μας δεν θα επιτρέπεται τίποτα. Από τη στιγμή ψήφισης και μετά, ούτε νέα σπρέι θα επιτρέπονται ούτε νέα πανό θα επιτρέπονται – είτε αυτά είναι για το ‘Ναι’ στο δημοψήφισμα – όπως έλεγαν ειρωνικά – είτε για το ‘Όχι’. Ο χώρος αυτός θα είναι μόνο για τη μνήμη και την τιμή στους ήρωες του έθνους και από τον χώρο αυτό απέναντι, δίπλα, δεξιά, αριστερά, με βάση όσα προβλέπει ο νόμος θα επιτρέπεται. Η αστυνομία θα είναι εκεί για να φυλάει τον χώρο, για να αποτρέπει οποιαδήποτε ενέργεια γίνει, η οποία δεν θα είναι ενάντια στην κυβέρνηση – όποιος πάει να κάνει μια διαμαρτυρία στο Μνημείο των ηρώων μας, ουσιαστικά θα προσβάλλει τη μνήμη των ηρώων μας, αν είναι μία συλλογικότητα, ένα κόμμα. Τον πατέρα αυτό και τον κάθε πατέρα προφανώς έχουν τρόπο τα όργανα του κράτους να τον αντιμετωπίζουνε με σεβασμό, αλλά ο νόμος είναι πάνω απ’ όλους μας. Ισχύει για όλους, δεν πρέπει να κάνουμε εκπτώσεις σε καμμία ρύθμιση.

(…) Αυτή η απαράδεκτη κατάσταση – όταν κάποιοι μιλούσαν για άσχημη εικόνα δεν εννοούσαν τον κ. Ρούτσι. Δεν υπάρχει άνθρωπος, που θα σταθεί ενάντια σε έναν άνθρωπο, που έχει χάσει το παιδί του, αυτή είναι η ερμηνεία κάποιων, που θέλουν να διχάσουν την κοινωνία. Εννοούσαν όλους αυτούς τους γύρω-γύρω – και δεν αναφέρομαι στην κοινωνία – τους πολιτικάντηδες, τις συλλογικότητες, τους δήθεν αγαναχτισμένους, που διαλέγουνε τραγωδίες για να θρηνήσουν δήθεν για να γίνουν διάσημοι στα social media, στη Βουλή, αυτοί είναι χειρότεροι απ’ όλους. Αυτή, λοιπόν, η ιστορία, όλη αυτή η κατάσταση δεν μπορεί να γίνεται ειδικά μπροστά στο Μνημείο του Άγνωστου Στρατιώτη, θα έπρεπε να το σέβονται μόνοι τους.

(…) Κανένας δεν ενοχλείται, ούτε του χαλάει την αισθητική ο αγώνας ενός πατέρα.

Πολύ σωστά θα δικαστούν σε λίγους μήνες 33 μη πολιτικά πρόσωπα για πολύ σοβαρά κακουργήματα. Δύο πολιτικά πρόσωπα θα κριθούν από το Δικαστικό Συμβούλιο, από τον φυσικό δικαστή αρχικά για πλημμέλημα, αλλά μπορεί το Δικαστικό Συμβούλιο – που δεν είμαστε εμείς, ούτε η κυβέρνηση ούτε η αντιπολίτευση, τα κόμματα δηλαδή, που έχουμε μια υποκειμενικότητα στην κρίση μας – να αξιολογήσει ότι πρέπει να αναβαθμίσει, να πει ότι πρέπει να είναι και κάποιος άλλος, ένας τρίτος. Άρα, για πρώτη φορά σε αυτή τη χώρα, μια εθνική τραγωδία θα κριθεί από τη δικαιοσύνη στο ανώτατο επίπεδο για τα πιο σοβαρά αδικήματα με το τεκμήριο αθωότητας γιατί οι άνθρωποι αυτοί δεν σημαίνει ότι είναι όλοι ένοχοι, μπορεί να είναι και αθώοι, μπορεί να είναι και ένοχοι, μπορεί τα αδικήματα αυτά να είναι τα σωστά, μπορεί να πρέπει να αναβαθμιστούν. Θα το δούμε αυτό, η δικαιοσύνη θα το κρίνει. (…) Και, ναι, στα Τέμπη συναντήθηκε το ανθρώπινο λάθος με φοβερές αστοχίες του κράτους, δυσλειτουργίες, προβλήματα πραγματικά σοβαρά.

– Δημ.: “Εγκληματικές, κ. εκπρόσωπε”

– “Το αν αυτές οι αμέλειες φτάνουν στο επίπεδο Α, Β, Γ, εγώ δεν θα σας πω ούτε ναι ούτε όχι. Θα σας πω ότι όλα αυτά ευτυχώς δεν συγκαλύφθηκαν, πάνε στη δικαιοσύνη, που μπορεί να πει το ο,τιδήποτε για οποιονδήποτε.”

– Δημ.: “Για το βασικό, όμως, τον κ. Καραμανλή τον αμνηστεύσατε στο κομμάτι της 717 – παρακάμψατε την προανακριτική της Βουλής, τον εισαγγελικό της χαρακτήρα, κάνατε ένα bypass”

– “Το γεγονός ότι ο κ. Κ. Αχ. Καραμανλής και ο Χρ. Τριαντόπουλος θα δικαστούν από τον φυσικό δικαστή οφείλεται στην αλλαγή του Συντάγματος επί των ημερών του Κ. Μητσοτάκη, καταργήθηκε η αποσβεστική προθεσμία”

– Δημ: “Με πρόταση από την προηγούμενη Βουλή, την αναθεωρητική”

– “Eγώ δεν λέω ότι ψηφίστηκε μόνο από εμάς, ψηφίστηκε επί των ημερών μας, εμείς το αλλάξαμε το Σύνταγμα με βουλευτές και άλλων κομμάτων, δεν είμαστε ψεύτες, λέμε την αλήθεια. Και έτσι, από τις δικές μας ημέρες και μετά, οι πολιτικοί τα όποια αδικήματα έχουν τελέσει δεν θα παραγράφονται και όλοι μας είτε είμαστε πολιτικοί είτε όχι θα έχουμε τις ίδιες προθεσμίες παραγραφής. Γίνεται μια άστοχη σύνδεση της αντιπολίτευσης με τη βασική δικογραφία των Τεμπών, που είναι οι ευθύνες για το τραγικό δυστύχημα με ένα πολύ σοβαρό οικονομικό έγκλημα σχετικά με μια σύμβαση, όπου αν ο κ. Καραμανλής δεν είχε δώσει παράταση της σύμβασης, θα τελείωνε τρία χρόνια μετά. (…)”

> Ο Άδωνις Γεωργιάδης στον Αnt1:

“(…) Ακούστε, οι πολλές ευγένειες με την Αριστερά μας φέρανε εδώ. Η χώρα καταστράφηκε 45-50 χρόνια γιατί επί 50 χρόνια χαϊδεύαμε την Αριστερά. Εγώ αυτό δεν θα το κάνω.”

– Δημ: “Σχετικά με τον Άγνωστο Στρατιώτη, είναι ακροδεξιά αυτή η επιλογή της κυβέρνησης; Το κάνει για να συσπειρώσει το εσωτερικό κοινό; Αυτό λέει η αντιπολίτευση.”

– “Είναι το Μνημείο του Αγνώστου Στρατιώτου ένας χώρος, που πρέπει να εκπροσωπεί το σύνολον του έθνους; Είναι κατά βάσην ένα στρατιωτικό μνημείο; Όπως είναι το Μνημείο του Αγνώστου Στρατιώτου, αυτός που βλέπουμε στο κέντρο, στο γλυπτό δεν είναι ο στρατιώτης, που δεν μάθαμε το όνομά του και πέθανε σε κάποιο από τα μέτωπα; Γύρω-γύρω αυτά, που γράφει το μνημείο: Σαγγάριος, Κορυτσά, Ελ Αλαμέιν, αυτές είναι διαδηλώσεις; Είναι κομμουνιστικές μάχες; Είναι απεργίες ή είναι πολεμικά γεγονότα;”

– Δημ: “Μην τα λέτε αυτά, όμως, γιατί ο Άγνωστος Στρατιώτης είναι και κομμουνιστές …”

– “Είπα όλοι οι Έλληνες είναι μέσα, άλλο σας λέω. Τα γεγονότα, που έχει γύρω-γύρω είναι πολεμικά ή απεργιακά ή, ξέρω ’γω, συνδικαλιστικά ή πολιτιστικά; Το μνημείο είναι ένα στρατιωτικό μνημείο από το χαρακτήρα του. Το φυλάει η προεδρική φρουρά, που είναι τμήμα των Ενόπλων Δυνάμεων. Στο κέντρο έχει ένα στρατιώτη θανόντα και γύρω-γύρω την ονομασία των μεγάλων μαχών του ελληνικού έθνους. Άρα, τι συζητάμε τώρα; Εάν η επιλογή να έχει την ευθύνη ενός στρατιωτικού μνημείου, που συμβολίζει το σύνολον της πολεμικής ρώμης και των αγώνων για την ελευθερία των Ελλήνων είναι λογικό να είναι στο υπουργείο Άμυνας; Η σωστή κριτική εδώ είναι γιατί δεν ήταν τόσα χρόνια στο υπουργείο Άμυνας.”