By “Η Συρία μπορεί να γίνει η αρένα, όπου το Ισραήλ και η Τουρκία θα έρθουν απευθείας αντιμέτωπες ή μέσω τοπικών αντιπροσώπων”
O Patrick Cockburn εκφράζει την ανησυχία στο inews.co.uk (15-17/03) ότι η πρόσφατη μαζική σφαγή αλεβιτών στη Συρία, που ξεκίνησε στις 06/03 περνά απαρατήρητη, αλλά ίσως καθορίσει το μέλλον της χώρας – ακόμη και της Μέσης Ανατολής. Από τη συγκεκριμένη μειονότητα προερχόταν η οικογένεια Άσαντ, που κυβερνούσε τη χώρα για 54 χρόνια. Η μακροχρόνια σύγκρουση με τους περισσότερους από 600.000 νεκρούς και τους 16 εκατ. εκτοπισμένους έληξε υπέρ των ισλαμιστών τον περασμένο Δεκέμβριο.
στον χάρτη του courrierinternational.com το εθνοτικο-θρησκευτικό μωσαϊκό της Συρίας, με κίτρινο οι σουνιτικές περιοχές, με γαλάζιο οι κουρδικές, με ροζ εκείνες με τους περισσότερους αλεβίτες, με μωβ εκεί όπου επικρατούν οι δρούζοι, με κόκκινο εκείνες με χριστιανούς, με πράσινο οι σιιτικές, με καφέ όπου διαμένουν Τουρκμένιοι, με άσπρο η έρημος
στον χάρτη του bbc.com οι δυνάμεις, που ελέγχουν τη Συρία > με κόκκινο οι περιοχές υπό τη νέα μεταβατική ισλαμική διοίκηση, με ανοιχτό μωβ οι κουρδικές, με κίτρινο η τουρκική επιρροή, με σκούρο μωβ αμερικανικό φυλάκιο
“Πήγαν από σπίτι σε σπίτι και σκότωσαν άνδρες, γυναίκες, παιδιά – τις οικογένειές μας και διέταξαν να κρατήσουμε τα σώματά τους στο σπίτι για τρεις μέρες, πριν μας αφήσουν να τους θάψουμε. Η αδερφή μου κι εγώ έχουμε από δύο παιδιά – ο μόνος λόγος που επιζήσαμε είναι επειδή ο σουνίτης γείτονάς μας ήρθε και προσφέρθηκε να μας κρύψει στο δικό του.”, του μετέφερε τηλεφωνικά κάτοικος της Jableh στα παράλια της Μεσογείου. Η ίδια αρνήθηκε κατηγορηματικά ότι προηγήθηκε οποιαδήποτε μορφή ανταρσίας στην περιοχή εναντίον της νέας ισλαμικής αρχής, παρότι επικράτησε η εντύπωση ότι προκλήθηκε από τους εναπομείναντες υποστηρικτές του Bashar al-Assad, που βρήκε άσυλο στη Ρωσία. Σε τουλάχιστον 1.600 προσδιορίζει τα θύματα εκεί τον Μάρτιο το Συριακό Παρατηρητήριο για τα Ανθρώπινα Δικαιώματα.
Η οργάνωση Τhe Syria Campaign μετέφερε (instagram) την εξής μαρτυρία από τη Jableh: “Η επιβίωση ήταν καθαρή τύχη – σε συνάρτηση με το ποια ‘ταξιαρχία’ έφτασε στην πόρτα σου. Κάποιοι έψαχναν ήσυχα, άλλοι έκαναν πλιάτσικο και μερικοί ρώτησαν μόνο ένα πράγμα: – ‘Αλεβίτης;’ Οι τυχεροί είχαν ταυτότητες, που αποδείκνυαν ότι ήταν σουνίτες – οι υπόλοιποι πυροβολήθηκαν στη στιγμή.”
στον χάρτη του courrierinternational.com, στα αριστερά με κόκκινους ρόμβους τα σημεία των ρωσικών στρατιωτικών βάσεων (ναυτική στην Tartous και αεροπορική στην Ηmeimim, Latakia) – με κίτρινες γραμμές στο νότο, τα κατεχόμενα από το Ισραήλ Υψίπεδα Γκολάν
courrierinternational.com
Παρακλάδι του σιιτικού ισλάμ, που αναπτύχθηκε τον 9ο αιώνα, οι αλεβίτες θεωρούνται αιρετικοί από τους σουνίτες και σε κοινωνικό επίπεδο, πιο φιλελεύθεροι. Έχουν παρουσία κυρίως στη δυτική Συρία, αντιπροσωπεύουν το 10% του πληθυσμού. Μέχρι τον περασμένο Δεκέμβριο, περίπου το 80% εξ αυτών στελέχωναν τον κρατικό μηχανισμό με ανώτερα πόστα στον στρατό, τις μυστικές υπηρεσίες, τη δημόσια διοίκηση και τις υπηρεσίες κοινής ωφέλειας. Το ένα τρίτο των ανδρών της κοινότητας, μεταξύ 20 – 50 ετών έχασαν τη ζωή τους στον εμφύλιο πόλεμο του Άσαντ με τoυς ισλαμιστές αντάρτες, που έχουν ρίζες στη σουνιτική πλειοψηφία. Mόνο όταν η κοινότητα των αλεβιτών στέρεψε και υπέκυψε λόγω των θυμάτων της, το σύστημα Άσαντ κατέρρευσε, μεταδίδει ο Patrick Cockburn στο inews.co.uk.
κατεστραμμένο το μεγαλύτερο άγαλμα του Ηafez Al-Assad, πατέρα του Bashar, που έστεκε στην Deir Atiyah, περίπου 88 χιλιόμετρα βόρεια της Δαμασκού και στον δρόμο προς τη Homs / Omar Haj Kadour, AFP
Ο Ahmed al-Sharaa δεσμεύτηκε να αποδοθούν ευθύνες σε οποιονδήποτε συμμετείχε σε αυτές, συμπεριλαμβανομένων όσων υπερέβησαν τη δικαιοδοσία και καταχράστηκαν την εξουσία τους για δικούς τους σκοπούς. Ωστόσο, ο Fabrice Balanche από το Ινστιτούτο για την Πολιτική στην Εγγύς Ανατολή της Ουάσινγκτον προσδιορίζει την έναρξη της βιαιοπραγίας στις 04/03 και τους νεκρούς σε 5.000, υποστηρίζοντας ότι όσοι απάντησαν ήταν αμυνόμενοι, ενώ οι μαχητές που πραγματοποίησαν τις σφαγές προέρχονταν από άλλες περιοχές της Συρίας και είχαν προφανώς κινητοποιηθεί από την κεντρική κυβέρνηση. Ο ίδιος εξηγεί ότι στόχος είναι η επιβολή της στα προπύργια των αλεβιτών σε Latakia, Jableh και Tartous στα παράλια της Μεσογείου, όπως και στα χωριά στα βουνά από πάνω.
fabricebalanche.com
Δείτε αυτή τη δημοσίευση στο Instagram.
“Σημαίνουν ότι ο εμφύλιος δεν τελείωσε.”, επισημαίνει ο Patrick Cockburn. “H καινούρια ισλαμική διοίκηση ελέγχει μόνο το 50% του εδάφους και θα συναντήσει δυσκολία να τον επεκτείνει στις μη σουνιτικές μουσουλμανικές και τις μη αραβικές κοινότητες, που στηρίζονται από το Ισραήλ, την Τουρκία και τις ΗΠΑ. Προξενεί θλίψη το ότι η Συρία σήμερα μοιάζει με το Ιράκ αμέσως μετά την ανατροπή του Saddam Hussein το 2003 – όταν οι Αμερικανοί πίστευαν – και οι τοπικοί σύμμαχοί τους παρίσταναν ότι πίστευαν – ότι θα συναντούσαν αντίσταση μόνο από τα κατάλοιπα του προηγούμενου καθεστώτος. Απέτυχαν να καταλάβουν ότι ο Saddam στο Ιράκ, όπως και η οικογένεια Assad στη Συρία ήταν τόσο το σύμπτωμα όσο και η αιτία τοξικών θρησκευτικών και εθνoτικών διαιρέσεων. Όσα θα γίνουν τους επόμενους μήνες θα συμβάλλουν αποφασιστικά στο εάν η χώρα θα καταφέρει να αναγεννηθεί ενωμένη, ικανή να προστατεύει τον εαυτό της ή θα μετατραπεί μόνιμα σε Λίβανο, με την εξουσία να κατακερματίζεται ανάμεσα σε εχθρικές και φοβισμένες ομάδες, που συμπεριφέρονται ως πληρεξούσιοι (proxies) ξένων δυνάμεων.”
‘Ahmed El-Charaa: Έχω αφήσει πίσω μου την Αλ Κάιντα και το Ισλαμικό Κράτος’ > γελοιογραφία του KAK στην L’ Opinion τον Δεκέμβριο του 2024
Στις 10 Μαρτίου ο νέος μεταβατικός πρόεδρος της Συρίας, Ahmed El-Charaa που έχει χαρακτηριστεί ‘τζιχαντιστής με κοστούμι’, έχοντας στο παρελθόν πολεμήσει με το Ισλαμικό Κράτος (IS) και μαζί με το παρακλάδι της Al-Qaeda στη Συρία (Al-Nosra) υπέγραψε συμφωνία με τον Mazloum Abdi, τον επικεφαλής των Συριακών Δημοκρατικών Δυνάμεων (SDF), του ένοπλου βραχίονα της αυτόνομης από το 2012 κουρδικής διοίκησης στη βόρεια και βορειοανατολική Συρία, τη Rojava. Περιλαμβάνει ενσωμάτωση όλων των αστικών και στρατιωτικών πόρων με τους περίπου 100.000 στρατιώτες, των πετρελαιοπηγών, των αεροδρομίων, των σημείων συνοριακού ελέγχου. Σε αντάλλαγμα, έλαβαν την υπόσχεση ότι θα τους παρασχεθεί ισότιμη εκπροσώπηση στους θεσμούς, τον στρατό και πολιτιστική αυτονομία. Αριθμούν 2 – 2.5 εκατ. αποτελώντας περίπου το 12% του συνόλου. Είναι κυρίως σουνίτες, που επί Άσαντ τους είχε αφαιρεθεί το δικαίωμα να μιλούν τη γλώσσα τους και να έχουν τις δικές τους γιορτές.
Reuters
Ο αδύναμος κρίκος της είναι ο παράγοντας Τουρκία, που συνέδραμε ενεργά και απευθείας στην πτώση του Bashar al-Assad και υποδέχτηκε την είδηση με ‘προσεκτικό οπτιμισμό’. Ζητούσε τον αφοπλισμό τους, αντιμετωπίζοντάς τους ως απειλή για την εθνική της ασφάλεια και απαιτώντας να μένουν μακριά από τα κοινά τους σύνορα. Ωστόσο, η σύναψη της συμφωνίας συμβαδίζει με τη διπλωματική στρατηγική, που ακολουθεί τώρα – ξεκίνησε διαδικασία συμφιλίωσης με το Eργατικό Κόμμα του Κουρδιστάν (PKK), που παλιότερα αποκαλούσε τρομοκρατική οργάνωση. Παράλληλα, ο φυλακισμένος σε νησί νότια της Κωνσταντινούπολης, με ισόβια ποινή ηγέτης του Abdullah Öcalan, 75 ετών ανέλαβε την “ιστορική ευθύνη” να καλέσει τα μέλη να καταθέσουν τα όπλα τους και να το διαλύσουν. Είχε παραδοθεί στις τουρκικές ειδικές δυνάμεις (MIT) από την ελληνική πρεσβεία στο Ναϊρόμπι της Κένυας στις 15/02/1999, σε συνέχεια της άρνησης να του χορηγηθεί πολιτικό άσυλο. Ο Mazloum Abdi διευκρίνισε πως αυτή δεν αφορούσε τους Κούρδους της Συρίας. Οι τελευταίοι ήταν σε αναμονή για το εάν η εκλογή D. Trump θα συνεπάγεται το τέλος της αμερικανικής βοήθειας με τους 2.000 στρατιώτες, που βρίσκονται εκεί. Αξιοσημείωτη κoυρδική παρουσία υπάρχει, επιπλέον, στο Ιράν και το βόρειο Ιράκ, όπου η νέα κυβέρνηση φαίνεται περισσότερο διατεθειμένη να δουλέψει με την Τουρκία.
Ο Ahmed El-Charaa συναντήθηκε με τον πρόεδρο της Τουρκίας στις 4 Φεβρουαρίου και οι γυναίκες τους φωτογραφήθηκαν μαζί, στη δεύτερη επίσημη επίσκεψη με την ιδιότητά του ως μεταβατικού προέδρου. Πρώτος του σταθμός ήταν η Σαουδική Αραβία προκειμένου να παράσχει διαβεβαιώσεις στις μοναρχίες του Κόλπου και να εξασφαλίσει κεφάλαια. Ο Yasin Aktay έγραψε στη φιλοκυβερνητική Yeni Şafak: “η καινούρια κατάσταση στη Συρία είναι προς όφελος της Τουρκίας, χάσαμε ένα εχθρό και κερδίσαμε ένα φίλο”. Οι συζητήσεις τους αφορούσαν την οικονομική ανάπτυξη, τον τουρκικό κατασκευαστικό κλάδο και τις σημαντικές εταιρείες του, που ενδιαφέρονται για την ανοικοδόμηση, τον αποκλεισμό του να αναγνωριστεί καθεστώς αυτονομίας ή ομοσπονδίας στις κουρδικές περιοχές, όπως και την προοπτική επιστροφής των προσφύγων. “Καθώς η συριακή οικονομία θα αναπτύσσεται γρήγορα, οι τελευταίοι θα θέλουν να επιστρέψουν”, είπε ο Recep Tayyip Erdoğan. Προτάθηκε, ακόμη, να σχηματίσει η ίδια τον συριακό στρατό και να δημιουργήσει δύο μεγάλες στρατιωτικές βάσεις στη Βadiya στην έρημο.
Ozan Kose, AFP
Οι σχέσεις των δύο πλευρών έχουν υπάρξει σύνθετες. Οι HTC, με έδρα την Idlib έκαναν επιθέσεις σε ένοπλες ομάδες, που είχαν τη στήριξη της Τουρκίας – το τελευταίο διάστημα είχαν συμμαχήσει. Η καθημερινή εφημερίδα Evrensel υπογράμμισε, ωστόσο, ότι αναγνωριζόταν ακόμη στην αντίστοιχη τουρκική λίστα ως τρομοκρατική οργάνωση. Ο Ahmed El-Charaa προσκάλεσε τον πρόεδρο της Τουρκίας να επισκεφθεί τη Δαμασκό, οπότε ίσως πραγματοποιήσει την υπόσχεση που είχε δώσει το 2012 στην αρχή της σύρραξης: “Σύντομα θα πάμε να προσευχηθούμε στο τζαμί Umayyad”.
Στις 11 Μαρτίου μια ακόμη συμφωνία έγινε γνωστή με τους δρούζους της επαρχίας Soueida στη νότια Συρία – χωρίς να είναι σαφές εξαρχής αν απηχεί όλη την κοινότητα, που αποτελεί το 3%. Όπως οι αλεβίτες, εκκινούν από το σιιτικό ισλάμ, αλλά δανείζονται στοιχεία και από άλλα θρησκευτικά και φιλοσοφικά ρεύματα. Έπαιξαν σημαντικό ρόλο στην ανεξαρτησία της Συρίας και το τέλος της Γαλλικής Εντολής (1920-1944). Ο Sheikh Hikmat Al-Hajri, ένας από τους τρεις πνευματικούς ηγέτες των δρούζων και εκείνος με τη μεγαλύτερη επιρροή έδωσε έμφαση στην ενότητα της χώρας, παρόλα αυτά έχει ζητήσει η ενσωμάτωση των ένοπλων τμημάτων στον εθνικό στρατό να συνοδευτεί από Σύνταγμα, που θα εγγυάται τα δικαιώματα της μειονότητας. Δεν διαπιστώνεται σύμπνοια με τις άλλες αρχηγικές μορφές ούτε με τους επικεφαλής των ανταρτών, που ήταν απρόθυμοι να αποχωριστούν τον οπλισμό τους βασιζόμενοι στις δεσμεύσεις του El-Charaa. Ένα διαπραγματευτικό τους ατού, που θα μπορούσε να συνεπάγεται περισσότερες παραχωρήσεις, όπως και εγγυήσεις ασφάλειας είναι η στήριξη του Ισραήλ, που επιβλέπει εδάφη στα ανατολικά και νότια των κατεχόμενων από το 1967 Υψωμάτων Γκολάν.
Δείτε αυτή τη δημοσίευση στο Instagram.
Δείτε αυτή τη δημοσίευση στο Instagram.
Στην ανάλυσή του ο Patrick Cockburn υπογραμμίζει: “Ο εμφύλιος πόλεμος της Συρίας εμφανιζόταν συχνά σα να διεξαγόταν ανάμεσα σε μια αυταρχική κυβέρνηση και τους δημοκρατικούς αντιπάλους της. Αυτό ίσχυε για λίγο στις διαδηλώσεις της Αραβικής Άνοιξης το 2011, όμως από τότε και μετά, η πραγματική διαχωριστική γραμμή ήταν θρησκευτική και εθνοτική. Ήμουν συχνά στη Δαμασκό κατά τη διάρκεια αυτών των χρόνων, όταν σουνιτικά προάστια σαν τη Barzeh είχαν μετατραπεί σε σωρούς χαλασμάτων από το βαρύ πυροβολικό, όπως η Γάζα σήμερα, ενώ άλλες σαν τη Daraya έστεκαν άδειες πόλεις-φαντάσματα, τις οποίες οι σουνίτες κάτοικοι είχαν εξαναγκαστεί να εγκαταλείψουν κατευθυνόμενοι προς την Τουρκία, τον Λίβανο και την Ιορδανία. To αποτρόπαιο μίσος μεταξύ των διαφορετικών ομάδων της χώρας δεν φαίνεται να εκλείπει. ‘Σε επαρχίες όπου επικρατεί το σουνιτικό στοιχείο, στο Aleppo, την Idlib και τη Hama – όχι μόνο υπάρχει μικρή συμπάθεια για τους αλεβίτες, που υπέστησαν την εν λόγω βία, αλλά εκατοντάδες κατέβηκαν στον δρόμο υπέρ της εξόντωσής τους.’, λέει ο δημοσιογράφος Hisham Arafat, Κούρδος της Συρίας που ζούσε στη Latakia.”
Δεν είναι μόνο οι Αλεβίτες, που φοβούνται. Το καθεστώς Άσαντ – θεωρητικά κοσμικό – κυρίως υποστηριζόταν από θρησκευτικές μειονότητες. Οι χριστιανοί κυμαίνονται πλέον στο 2% και επιθυμούν να φύγουν. Ο Luay, ένας επιχειρηματίας που η οικογένειά του έμενε στη χριστιανική Maaloula, βορειοανατολικά της πρωτεύουσας τόνισε ότι προσπαθούν να μη δώσουν αφορμές στις νέα ισλαμική αρχή να κινηθεί εναντίον τους, ακόμη κι αν απομάκρυναν ένα άγαλμα του αγίου Charbel, ενώ στη Δαμασκό αντικαθιστούν τους μετριοπαθείς σουνίτες κληρικούς στα τζαμιά με ακραίους από την Idlib.
“Η θέση του Ισραήλ και της Τουρκίας ενισχύεται ως αποτέλεσμα των τεράστιων ανακατατάξεων στη Μέση Ανατολή την τελευταία χρονιά, που έφεραν οι πόλεμοι σε Γάζα, Λίβανο, Συρία και κατά του Ιράν. Η Συρία μπορεί να γίνει η αρένα, όπου το Ισραήλ και η Τουρκία θα έρθουν απευθείας αντιμέτωπες ή μέσω τοπικών αντιπροσώπων (proxies). Η όποια ελπίδα η Συρία να αποφύγει αυτή τη μοίρα εξανεμίζεται με τις τελευταίες εξελίξεις.”, καταλήγει ο Patrick Cockburn.
Πηγές: Patrick Cockburn, inews.co.uk / fabricebalanche.com / courrierinternational.com
