Ερωτήματα για την ασφάλεια του Βρετανικού Μουσείου

Το Βρετανικό Μουσείο απέλυσε έναν ανώτερο επιμελητή (senior curator) συλλογών της ελληνιστικής περιόδου και αγαλμάτων, που εργαζόταν σε αυτό περισσότερα από τριάντα χρόνια, αποδίδοντάς του την εξαφάνιση πολύτιμων αρχαιοτήτων. Πρόκειται για απροσδιόριστο αριθμό κοσμημάτων, από χρυσό, ημιπολύτιμους λίθους και γυαλί, τα οποία χρονολογούνται από τον 15ο αιώνα πΧ μέχρι τον 19ο μΧ, που λείπουν – εκλάπησαν ή καταστράφηκαν. Σε ρεπορτάζ της telegraph.co.uk περιγράφεται πως “Ένα ρωμαϊκό από όνυχα εμφανίστηκε προς πώληση στο eBay το 2016, με τιμή εκκίνησης 40 λίρες, όταν η αξία του κυμαίνεται μεταξύ 25.000 – 50.000.”

https://twitter.com/Telegraph/status/1692412339130143174?ref_src=twsrc%5Etfw%7Ctwcamp%5Etweetembed%7Ctwterm%5E1692412339130143174%7Ctwgr%5E5b11db600c61025297ded2175b8a30abd6ade82b%7Ctwcon%5Es1_c10&ref_url=https%3A%2F%2Fwww.news247.gr%2Fkosmos%2Fvretaniko-moyseio-ektheti-i-dioikisi-ypirche-kataggelia-toylachiston-3-chronia-prin-apo-tin-klopi.10148962.html

Ο γιος του βετεράνου εφόρου είπε στην Telegraph: “Δεν έκανε τίποτα ούτε είναι χαρούμενος με όλα αυτά. Έχασε τη δουλειά και τη φήμη του και δεν το βρίσκω δίκαιο. Δε μπορεί να ήταν εκείνος. Απ’ ό,τι ξέρω, δε λείπει τίποτα. Έχει χάσει όλη του την πίστη στο μουσείο.”

Ο εκπρόσωπος Τύπου του Βρετανικού αρνήθηκε να κάνει κάποιο σχόλιο στον theguardian.com εξαιτίας της έρευνας, που είναι σε εξέλιξη. Σύμφωνα με όσα έχουν γίνει γνωστά, ανακάλυψε πως έλειπαν αντικείμενα από τις συλλογές του, χωρίς να έχει διευκρινιστεί ακριβώς γιατί κατηγορεί τον πρώην υπάλληλο ή εάν υπήρξε καθυστέρηση ανάμεσα στην απόλυσή του και την ενημέρωση της αστυνομίας. Δεν έχουν γίνει συλλήψεις.

έκθεση για τον Σαίξπηρ το 2012

Ο πρόεδρός του George Osborne, πρώην υπουργός Οικονομικών του D. Cameron μετέφερε ότι το ΔΣ (trustees) προχώρησε “σε αποφασιστικές πρωτοβουλίες για να αντιμετωπίσει την κατάσταση, δουλεύοντας με την ομάδα του Mουσείου. Καλέσαμε την αστυνομία, εφαρμόσαμε μέτρα έκτακτης ανάγκης για να ενισχύσουμε την ασφάλεια, ξεκινήσαμε μια ανεξάρτητη έρευνα για το τι έχει συμβεί και ποια μαθήματα πρέπει να πάρουμε. Χρησιμοποιήσαμε όλες τις πειθαρχικές κυρώσεις, που είχαμε στη διάθεσή μας αναφορικά με τον υπάλληλο, ο οποίος θεωρούμε ότι ευθύνεται.”

Κατά τις εκτιμήσεις, η αποτυχία του μουσείου να καταλογογραφήσει με σωστό τρόπο τα 8.000.000 αντικείμενα στη συλλογή του, το καθιστά ευκολότερο να μη γίνονται αντιληπτές οι κλοπές.

O Christopher Marinello από τον διεθνή οργανισμό για την ανάκτηση έργων τέχνης (Art Recovery International), που δραστηριοποιείται σε αυτό τον χώρο 35 χρόνια έχοντας εντοπίσει έργα αξίας 600 εκατομμυρίων δολαρίων, μετέφερε πως άκουσε ότι κάποια απ’ όσα αναζητούνται έχουν ήδη πωληθεί. “Για να είμαι ειλικρινής, το θεωρώ κάπως σοκαριστικό. Μας κοινοποιούνται κλοπές σε μουσεία κάθε μέρα σε όλο τον κόσμο. Αλλά εδώ μιλάμε για το Βρετανικό, ένα από τα πιο σημαντικά και καλύτερα χρηματοδοτούμενα. Ξέρω ότι τώρα συναντώνται όλοι για ζητήματα γύρω από την ασφάλεια. Δείχνει αποτυχία ότι τα συζητάμε μετά απ’ ό,τι έγινε – όμως, εδώ βρισκόμαστε. Θα έπρεπε να έχουν εμπλέξει την αστυνομία αμέσως. Στο Ηνωμένο Βασίλειο ελάχιστοι αξιωματικοί ειδικεύονται στην τέχνη και την πολιτιστική κληρονομιά. Μόλις δύο στο Λονδίνο, όταν στην Ιταλία υπερβαίνουν τους 300. Το ίδρυμα χρειάζεται να είναι ξεκάθαρο σχετικά με το τι έχει αποσπαστεί και να τα περιλάβει σε βάσεις δεδομένων. Στη συνέχεια, συλλέκτες, έμποροι, οίκοι δημοπρασιών θα πρέπει με επισταμένη έρευνα να τις τσεκάρουν. Δε νομίζω ότι ξέρουν ακριβώς τι λείπει. Μοιάζει σαν αυτός, που το έκανε να πήρε αντικείμενα, τα οποία θα πωλούνταν κάτω από το ραντάρ γιατί δεν ήταν ιδιαίτερης σημασίας ή δεν είχαν περαστεί σε σκληρό δίσκο.”

έκθεση για τον Σαίξπηρ το 2012

Ο Arthur Brand, που έχει ανακτήσει κλεμμένα έργα αξίας γύρω στα 400 εκατομμύρια δολάρια σε όλο τον κόσμο, σημείωσε ότι είναι συχνό φαινόμενο να γίνεται κάτι τέτοιο “από μέσα”. Το Βρετανικό θα είχε εκατοντάδες χιλιάδες μικρούς θησαυρούς, “που είναι πολύ δύσκολο να φυλαχθούν και πολύ εύκολο να μπουν σε μια τσέπη”. Κάποιος “ήταν αρκετά έξυπνος να κλέψει όσα θα μπορούσαν να πωληθούν χωρίς εμπόδια – κοσμήματα από χρυσό και ασήμι, που γίνεται να αποσυναρμολογηθούν και να λιώσουν, ενώ οι πέτρες να επανακοπούν. Υπάρχει πάντα ένα χαμηλό ποσοστό στον συγκεκριμένο χώρο, που θα κοιτάξει από την άλλη πλευρά. Εάν αναγκάστηκε να καταφύγει στη μαύρη αγορά, θα αποκόμισε μόνο ένα μέρος της αξίας τους.” O ίδιος βρήκε ένα χρυσό δαχτυλίδι 18 καρατίων, το οποίο είχε χαρίσει ο Oscar Wilde στο Μagdalen College της Οξφόρδης, 17 χρόνια μετά την κλοπή του στη Hatton Garden του Holborn, που θεωρείται κέντρο του κοσμήματος στο Λονδίνο. Ο καθηγητής Martin Henig, που ειδικεύεται στη Ρωμαϊκή Τέχνη στο πανεπιστήμιο της Οξφόρδης επεσήμανε ότι πολλές μικρότερου μεγέθους αρχαιότητες δεν περιλαμβάνονταν στην online απογραφή του Μουσείου. “Τα μείζονα είναι στο απόθεμα, ωστόσο ελάσσονα ή τοποθετούνται μαζί ή δεν καταγράφονται καθόλου.”

Η ελληνική πλευρά σχολιάζει ότι καταρρέει η βασική αιτιολόγηση του Βρετανικού Μουσείου, σύμφωνα με την οποία δεν επιστρέφει τα Γλυπτά του Παρθενώνα στην Ελλάδα γιατί προτάσσει την ασφαλή φύλαξή τους. Η Ειρήνη Σταματούδη, μέλος της Επιτροπής Διεκδίκησής τους στο υπουργείο Πολιτισμού παρατήρησε: “Αποδυναμώνει το βρετανικό επιχείρημα ότι είμαστε καλύτεροι θεματοφύλακες της ελληνικής πολιτιστικής κληρονομιάς, που έχουμε στα χέρια μας. Αυτό, λοιπόν, δεν μπορεί να ισχύει – όχι μόνο γι’ αυτή την περίπτωση, αλλά και για τις κλοπές, που είχαν γίνει στο παρελθόν. Αυτή τη στιγμή, δεν μπορούμε να γνωρίζουμε αν έχουν κλαπεί και ελληνικές αρχαιότητες ή όχι. Το Βρετανικό Μουσείο έχει περίπου 100.000 στην κατοχή του και απ’ αυτές εκτίθενται λιγότερες των 6.500.”

“Είναι εξαιρετικά λυπηρό και ιδιαίτερα σοβαρό το γεγονός, που πρόσφατα γνωστοποίησε το Βρετανικό Μουσείο. Το υπουργείο Πολιτισμού παρακολουθεί με πολύ μεγάλη προσοχή την εξέλιξη του θέματος”, δήλωσε σχετικά η Λίνα Μενδώνη.

Πηγές: theguardian.com, telegraph.co.uk / κεντρική φωτογραφία: Getty Images