Restore nature

Σε μία ιστορική συνεδρίαση, με 336 ψήφους υπέρ, 300 κατά και 13 αποχές, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο ενέκρινε την Τετάρτη (12/07), την υπό διαμόρφωση πρόταση οδηγίας της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για την Αποκατάσταση της Φύσης (Nature Restoration Law), καταφέρνοντας ένα σημαντικό πλήγμα στις συντηρητικές δυνάμεις.

Το Ευρωπαϊκό Λαϊκό Κόμμα, το οποίο αγωνίστηκε σκληρά κατά της νομοθεσίας με την υποστήριξη των Συντηρητικών και Μεταρρυθμιστών, της ακροδεξιάς Ταυτότητας και Δημοκρατίας και ορισμένων μελών της φιλελεύθερης ομάδας Renew Europe (κυρίως από την Ολλανδία, τη Σκανδιναβία και τη Γερμανία) ηττήθηκε απέναντι σε ένα συνασπισμό ευρωβουλευτών από τους Σοσιαλιστές και Δημοκράτες, την Αριστερά, τους Πράσινους και το Renew Europe.

pic.twitter.com/OARh2zGlJX

— Petros Kokkalis (@PetrosKokkalis) July 12, 2023

Το ΕΚ θα προσέλθει στις επαφές με το Συμβούλιο και την Επιτροπή για την τελική συμφωνία, προκειμένου η ΕΕ να έχει θεσπίσει μέτρα επαναφοράς έως το 2030, που να καλύπτουν τουλάχιστον το 20% των χερσαίων και θαλάσσιων περιοχών της, καθώς πάνω από το 80% των ευρωπαϊκών εδαφών δεν είναι σε καλή κατάσταση. Ένας ακόμη στόχος είναι η αναζωογόνηση όλων των οικοσυστημάτων που το χρειάζονται μέχρι το 2050 ώστε να επιτευχθεί η κλιματική ουδετερότητα. Θα τεθούν δεσμεύσεις σε εφτά άξονες, που αφορούν τους προστατευόμενους οικότοπους και τα είδη σε ξηρά και θάλασσα, την αύξηση του πράσινου στις πόλεις, την απελευθέρωση των ποταμών από τα φράγματα, την επαναφορά των πληθυσμών των εντόμων-επικονιαστών και την ανανέωση των αγροτικών και δασικών οικοσυστημάτων. Ο προτεινόμενος κανονισμός φιλοδοξεί να συμπληρώσει το πλαίσιο, όπως έχει διαμορφωθεί από τις Οδηγίες για τη Φύση, βάσει των οποίων θεσπίστηκε το ευρωπαϊκό οικολογικό δίκτυο Natura 2000 (Οδηγίες για τους οικοτόπους και τα πουλιά). Θεωρείται η πιο σημαντική νομοθεσία για τη φύση και το περιβάλλον στην Ευρώπη από το 1992.

Σημαντική νίκη στο ΕΚ! Η μαύρη συμμαχία Δεξιάς- Ακροδεξιάς, με την ενεργή συμμετοχή των ΕΒ της ΝΔ, απέτυχε να μπλοκάρει την πρόταση της Κομισιόν για την αποκατάσταση της φύσης κ την προστασία του περιβάλλοντος. Η συμμαχία Αριστεράς, Σοσιαλιστών, Πράσινων και Renew ήταν νικηφόρα! https://t.co/oKIPZRfwfF

— Dim. Papadimoulis (@papadimoulis) July 12, 2023

Ύστερα από έντονες διεργασίες στην ολομέλεια και παρά την έκκληση του ΕΛΚ, δε συγκεντρώθηκε πλειοψηφία για τη συνολική απόρριψη της πρότασης ώστε να επιστρέψει πίσω στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή για να ξαναγραφτεί – 324 ψήφισαν κατά, 312 υπέρ και υπήρχαν 12 αποχές. Η αρχική πρόταση της επιτροπής Περιβάλλοντος του ΕΚ ήταν απορριπτική στην ψηφοφορία που οδήγησε σε ισοπαλία, ενώ είχαν απομακρυνθεί από αυτή όσοι βουλευτές της ευρωομάδας του ΕΛΚ αρνήθηκαν να ακολουθήσουν τη γραμμή του κόμματος. Είχε αποτύχει να περάσει σε τρεις επιτροπές (Γεωργίας, Αλιείας και Περιβάλλοντος), που προσπάθησαν να βελτιώσουν το κείμενο.

EPA, Julien Warnand

Το ΕΛΚ, η μεγαλύτερη ευρωομάδα (με 177/705 βουλευτές – 15 εκ των οποίων πήγαν κόντρα στη γραμμή υπερψηφίζοντας) και οι σύμμαχοί του υποστήριζαν ότι η συγκεκριμένη πρόταση θα καταστρέψει το εισόδημα των αγροτών, θα αφαιρέσει γη από την παραγωγή, θα απειλήσει την επισιτιστική ασφάλεια και θα μπλοκάρει έργα ανανεώσιμων πηγών ενέργειας.

Ακόμη, όπως μετέφερε το politico.eu, μια σειρά από ομάδες lobbying, που εκπροσωπούν ψαράδες, δασολόγους και αγρότες τάχθηκαν εναντίον της. Για παράδειγμα η Copa-Cogeca, που έχει κατηγορηθεί ότι προτάσσει τα συμφέροντα μεγάλων επιχειρηματικών ομίλων στον χώρο αντί για τις μικρότερες φάρμες, προωθούσε το αφήγημα ότι το να επιβαρυνθούν οι αγρότες με πράσινες υποχρεώσεις, όταν αντιμετωπίζουν τις επιπτώσεις του πολέμου στην Ουκρανία και το αυξανόμενο ενεργειακό κόστος, θα απειλήσει τον βιοπορισμό τους. Επιχειρηματικές ενώσεις όπως η VNO-NCW από την Ολλανδία στάθηκαν στο ότι ενδέχεται να αποκλείσει καινούριες εισόδους στον κλάδο και την ενεργειακή μετάβαση.

Πολυεθνικές όπως οι Nestlé, Coca-Cola και Unilever προέτρεψαν τους ευρωβουλευτές να στηρίξουν την πρωτοβουλία με το σκεπτικό ότι η αποκατάσταση υποβαθμισμένων οικοσυστημάτων κάνει καλό στο επιχειρείν. Θεωρούν ότι θα δοθεί ώθηση στην παραγωγή τροφής μακροπρόθεσμα μέσα από την αντιμετώπιση της μείωσης των επικονιαστών και την αύξηση της απορρόφησης του διοξειδίου του άνθρακα από την ατμόσφαιρα. Ο Owen Bethell, μάνατζερ δημοσίων σχέσεων σχετικά με τον περιβαλλοντικό αντίκτυπο σε παγκόσμιο επίπεδο στη Nestlé είπε στο politico.eu ότι όσα απασχολούν τους αγρότες χρειάζεται να αντιμετωπιστούν και να τους παρασχεθεί βοήθεια για να προσαρμοστούν στο θεσμικό πλαίσιο. “Ωστόσο, βραχυπρόθεσμα νομίζω πως είναι σημαντικό να διατηρηθεί το momentum, που δημιουργεί η συγκεκριμένη νομοθεσία, αφού στέλνει το σωστό μήνυμα, ότι πρέπει να επέλθει αλλαγή.”

Στο ίδιο μήκος κύματος, ο Frank Elderson, μέλος του εκτελεστικού συμβουλίου της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας, προειδοποίησε ότι “Καταστρέφοντας κανείς τη φύση, καταστρέφει και την οικονομία.”

η Greta Thunberg με ακτιβιστές για το περιβάλλον έξω από το Ευρωκοινοβούλιο στο Στρασβούργο, ανατολική Γαλλία (11.07.23) / AP, Jean-Francois Badias > “Νομίζω ότι πρόκειται για γλυκόπικρη νίκη. Είναι παράλογο που πρέπει να παλέψουμε για το απολύτως ελάχιστο. Φυσικά είναι θετικό ότι η πρόταση νόμου πέρασε, όμως είναι τόσο αποδυναμωμένη τώρα.”, σχολίασε η ίδια, μιλώντας στο politico.eu μετά την ανακοίνωση του αποτελέσματος

Περισσότεροι από 6.000 επιστήμονες εξέφρασαν την πεποίθηση ότι τα υγιή οικοσυστήματα θα αποθηκεύουν τις εκπομπές των αερίων του θερμοκηπίου, ενώ “ο περιορισμός της χρήσης αγροχημικών ουσιών και άλλων που ρυπαίνουν είναι απαραίτητος για τη διατήρηση της παραγωγής στο μακρινό μέλλον”.

Η έκθεση που εγκρίθηκε φέρνει τη θέση του Ευρωκοινοβουλίου πιο κοντά σε αυτή που υιοθέτησαν οι χώρες της ΕΕ τον περασμένο μήνα. Οι τροπολογίες για την αύξηση των συνολικών στόχων αποκατάστασης τουλάχιστον στο 30% των υποβαθμισμένων οικοσυστημάτων μέχρι το τέλος της δεκαετίας, αντί για το 20%, όπως πρότεινε η Επιτροπή, δεν εγκρίθηκαν. Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο θα μπορεί πλέον να ξεκινήσει διαπραγματεύσεις μέσω των οργάνων της ΕΕ με τις χώρες.

H Ολλανδία έχει κρατήσει ιδιαίτερα επικριτική στάση απέναντι στο σχέδιο νόμου, ζητώντας να δοθεί μεγαλύτερη ευελιξία ώστε να μην αντίκειται στις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας ή τα σχέδια στέγασης. “Μας ανησυχεί η εφαρμογή του λόγω της υψηλής πληθυσμιακής μας πυκνότητας.”, μετέφερε η υπουργός Περιβάλλοντος Christianne van der Wal-Zeggelink.

Από τα σχεδόν 400 εκατομμύρια πολίτες, που έχουν δικαίωμα ψήφου στις προσεχείς ευρωεκλογές, περίπου εννιά εκατομμύρια εργάζονται στη γεωργία. Σύμφωνα με τον καθηγητή Πολιτικών Επιστημών στο πανεπιστήμιο του Άμστερνταμ Wouter van der Brug, που μίλησε στο politico.eu, η φωνή τους είναι “απίστευτα ηχηρή και ισχυρή”. Πολιτικοί αναλυτές θεωρούν ότι το ΕΛΚ θέλει να εκμεταλλευτεί τη δυσαρέσκεια των αγροτών για τις πράσινες πολιτικές της ΕΕ. Η υπεράσπιση της συγκεκριμένης ομάδας ψηφοφόρων έχει αποδώσει στην Ολλανδία, όπου το Κίνημα Αγροτών Πολιτών πέτυχε σημαντική νίκη στις επαρχιακές εκλογές του Μαρτίου, χάρη στην εκστρατεία κατά των εξαγγελιών της κυβέρνησης για επιβολή περιορισμών στις εκπομπές αζώτου από τις γεωργικές εκμεταλλεύσεις.

Χάγη, Ολλανδία / skynews (03/23)

Επιπλέον, με σκεπτικισμό αντιμετωπίζουν όσα προτείνονται η Πολωνία, η Ιταλία, η Σουηδία, η Φινλανδία. Ο πρωθυπουργός του Βελγίου Alexander De Croo ζήτησε παύση τους, εν μέσω έντονων συζητήσεων στο εσωτερικό της χώρας. Οι ευρωβουλευτές, οι οποίοι υπερψήφισαν υπογραμμίζουν ότι η αποκατάσταση των οικοσυστημάτων είναι καίριας σημασίας για την καταπολέμηση της κλιματικής αλλαγής, της απώλειας βιοποικιλότητας και μειώνει τους κινδύνους για την επισιτιστική ασφάλεια. Τονίζουν, επιπλέον, ότι το νομοσχέδιο δεν προβλέπει τη δημιουργία νέων προστατευόμενων περιοχών στην ΕΕ, ούτε εμποδίζει καινούριες υποδομές ανανεώσιμων πηγών ενέργειας, ενώ και η τροποποιημένη πρόταση, που στηρίζει το Ευρωκοινοβούλιο ρητά επισημαίνει ότι οι εν λόγω εγκαταστάσεις εξυπηρετούν εξαιρετικά το δημόσιο συμφέρον.

Ο επίτροπος Περιβάλλοντος Virginijus Sinkevicius καθησύχασε ότι η Κομισιόν θα ήταν “ανοιχτή στο να ξαναδεί και να βελτιώσει συγκεκριμένες προβλέψεις ενισχύοντας τη σαφήνεια, ώστε να αντανακλάται η τρέχουσα πραγματικότητα”.

Με την έγκριση του πρώτου κανονισμού για την αποκατάσταση της φύσης στην ιστορία της ΕΕ, εντός δώδεκα μηνών από την έναρξη ισχύος του, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή θα πρέπει να αξιολογήσει την ύπαρξη χρηματοδοτικών κενών, εξετάζοντας πιθανές λύσεις, ειδικά μέσω ενός στοχευμένου μηχανισμού.

Την ικανοποίησή του εξέφρασε σε δημοσιογράφους ο αντιπρόεδρος της Κομισιόν Frans Timmermans, παρατηρώντας ότι έγινε ένα πρώτο βήμα προκειμένου να αρχίσει μία εποικοδομητική διαπραγμάτευση, ενώ αποτελεί μάθημα αναφορικά με το φλερτ του ΕΛΚ με την ακροδεξιά. “Πρέπει να σκεφτόμαστε την επόμενη ημέρα και όχι την ερχόμενη εκλογική μας αναμέτρηση (τον Ιούνιο).” Το Μάιο είχε επισημάνει ότι “ο καθένας μπορεί να έχει τις απόψεις του, αλλά όχι να στηρίζεται σε δικά του δεδομένα”, με το επιχείρημα ότι ο λόγος που οι σοδειές δεν πηγαίνουν καλά συνδέεται με την κλιματική αλλαγή και την απώλεια της βιοποικιλότητας. Σύμφωνα με τον ίδιο, η προτεινόμενη νομοθεσία αποσκοπεί στο να βοηθήσει τους αγρότες μέσα από τη βελτίωση της ποιότητας του εδάφους, του νερού και την ενίσχυση της ανθεκτικότητας σε περίπτωση φυσικών καταστροφών όπως οι πλημμύρες, οι ξηρασίες και οι πυρκαγιές.

“Στείλαμε ένα καθαρό πολιτικό μήνυμα, που θα δώσει μία μεγάλη ευκαιρία για τον πλανήτη, προκειμένου να δυναμώσουμε τον αγώνα μας κατά της κλιματικής αλλαγής.”, δήλωσε σε συνέντευξη Τύπου η πρόεδρος της ομάδας των Ευρωσοσιαλιστών Iratxe García Pérez, ασκώντας σκληρή κριτική σε όσους καταψήφισαν την πρόταση νόμου.

Very good to join farmers this morning to share concerns on the impact of the nature restoration law and discuss the climate & biodiversity challenges of today. If we want to succeed our farmers have to be part of the solution and they deserve our respect. We need a new proposal. pic.twitter.com/pEQ2kRckBd

— Manfred Weber (@ManfredWeber) July 11, 2023

ο Manfred Weber ανάμεσα σε διαδηλωτές αγρότες έξω από το Ευρωκοινοβούλιο στο Στρασβούργο, ανατολική Γαλλία (11.07.23) 

“Άδεια νίκη” χαρακτήρισε το αποτέλεσμα της ψηφοφορίας ο Manfred Weber, επικεφαλής της ΚΟ και πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Λαϊκού Κόμματος εξηγώντας τις σημαντικές επιφυλάξεις σε σχέση με τις τροπολογίες, όπως το ότι δεν ξεκαθαρίζεται η χρηματοδότηση ή οι μέθοδοι παραγωγής. “Θα επιτύχουμε με την Πράσινη Συμφωνία εάν παραμείνουμε ενωμένοι” υποστήριξε, δίνοντας έμφαση στην υλοποίησή της με ταυτόχρονη ενίσχυση της ανάπτυξης, της οικονομικής μεγέθυνσης και της δημιουργίας θέσεων εργασίας. Σε άρθρο του σημείωνε: “Στόχος του νόμου είναι η επαναφορά της φύσης στην κατάσταση του 1950. Προσκαλεί τις τοπικές και περιφερειακές αρχές να κάνουν το αδύνατο: μέσα σε περίπου 25 έτη, να πάρουν πίσω 70 χρόνια αλλαγών στη φύση. Οι στόχοι αυτοί υπερβαίνουν κατά πολύ τις διεθνείς δεσμεύσεις, που έχουμε αναλάβει και επιτυγχάνουν τον στόχο τους, μειώνοντας παραγωγικές χερσαίες, δασικές ή θαλάσσιες περιοχές – χωρίς να λαμβάνονται υπόψη οι κοινωνικές και οικονομικές συνέπειες.”

“Προφανώς, το ΕΛΚ έκανε λάθος και ο Manfred ως επικεφαλής είχε καθοριστικό ρόλο σε αυτό”, παραδέχτηκε ο Seán Kelly, μέλος του και κεντρικό πρόσωπο στην ιρλανδική αντιπροσωπεία, ο οποίος υποστήριξε τη νομοθετική πρωτοβουλία.

H θέση στην οποία βρέθηκε η πρόεδρος της Κομισιόν Ursula von der Leyen θεωρείται παράδοξη, αφού το νομοσχέδιο για τη Φύση αποτελεί μέρος της Πράσινης Συμφωνίας, στην οποία στηρίζει την επανεκλογή της, αλλά εάν τασσόταν ανοιχτά υπέρ του θα πήγαινε κόντρα στην επίσημη γραμμή του κόμματός της.

https://twitter.com/GreenpeaceEU/status/1679086944641228800?ref_src=twsrc%5Etfw%7Ctwcamp%5Etweetembed%7Ctwterm%5E1679086944641228800%7Ctwgr%5Eb3767a6979fec843ec8bd46b5668a7818130ae18%7Ctwcon%5Es1_c10&ref_url=https%3A%2F%2Ftvxs.gr%2Fnews%2Fkosmos%2Feyrokoinovoylio-perase-to-nomoschedio-gia-apokatastasi-katestrammenon-oikosystimaton-apetyche-to-mploko-elk-akrodexias%2F

https://twitter.com/WWFEU/status/1679081680626151424

Μετά την ψηφοφορία, σε συνέντευξη Tύπου ο εισηγητής από την πλευρά του Ευρωκοινοβουλίου César Luena (Σοσιαλιστές, Ισπανία), δήλωσε: “Η νομοθεσία αποτελεί αναπόσπαστο κομμάτι της ευρωπαϊκής Πράσινης Συμφωνίας και ακολουθεί την επιστημονική συναίνεση και τις συστάσεις για την αποκατάσταση των οικοσυστημάτων της Ευρώπης.” Έκανε λόγο για “μεγάλη κοινωνική νίκη με σημαντικά οφέλη για τη δημοκρατία. Πρέπει να είμαστε θαρραλέοι και φιλόδοξοι προκειμένου να καταφέρουμε να περάσουμε αυτό το νομοσχέδιο μέχρι το τέλος του χρόνου. Θα παίξουμε ένα πολύ σημαντικό ρόλο στον διάλογο με το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο και την Επιτροπή.” Απαντώντας σε ερώτηση του Ηλία Παλιαλέξη για το ΑΠΕ-ΜΠΕ επεσήμανε ότι “τα σενάρια, που αναφέρονται σε μείωση των παραγωγικών εκτάσεων είναι μεγάλο ψέμα – δεν πρόκειται να συμβεί ποτέ. Δε θα επιτρέψουμε να συμβεί, δεν είναι στα πλάνα μας. Είναι ανεύθυνο, και όποιος το φέρει, θα το σταματήσουμε. Είναι ένας νόμος υπέρ της φύσης και όχι κατά οποιουδήποτε.”

Ο Mohammed Chahim, αντιπρόεδρος των Σοσιαλιστών-Δημοκρατών υπογράμμισε ότι η απώλεια της βιοποικιλότητας και η κλιματική αλλαγή είναι δύο πλευρές του ίδιου νομίσματος. “Το να μην τις συνδέουμε σημαίνει, στην καλύτερη περίπτωση, ότι είμαστε αδαείς, ή ότι στη χειρότερη, προσπαθούμε να υπονομεύσουμε την Πράσινη Συμφωνία, που είναι αυτό ακριβώς που συμβαίνει.”

Η υπουργός Περιβάλλοντος της Ισπανίας, Teresa Ribera διαβεβαίωσε ότι “Θα υπάρξει χρόνος για να βελτιωθεί ό,τι έχουμε στο τραπέζι, αλλά για την ώρα, το καλύτερο που μπορούμε να κάνουμε είναι να φτάσουμε σε συμφωνία.” Άφησε, επιπλέον, να εννοηθεί ότι το θέμα θα συμπεριλαμβάνεται στις προτεραιότητες της ισπανικής προεδρίας. Δεκαοχτώ ακόμη χώρες υποστήριξαν την υιοθέτηση μιας κοινής στάσης τον Ιούνιο.

Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο τονίζει ότι ο νέος νόμος πρέπει να συμβάλει στην επίτευξη των διεθνών δεσμεύσεων της ΕΕ, ιδίως του πλαισίου ‘Kunming-Montreal Global Biodiversity’ των Ηνωμένων Εθνών. Θέση του είναι ότι θα πρέπει να εφαρμοστεί μόνο αφού η Επιτροπή παρουσιάσει δεδομένα για τις αναγκαίες συνθήκες, που διασφαλίζουν τη μακροπρόθεσμη επισιτιστική ασφάλεια και όταν οι χώρες της ΕΕ ποσοτικοποιήσουν την έκταση, η οποία χρειάζεται να αποκατασταθεί για να επιτευχθούν οι στόχοι για κάθε τύπο οικοσυστήματος. Το Ευρωκοινοβούλιο επιθυμεί, επίσης, να υπάρχει η δυνατότητα αναστολής τους όταν αναμένονται εξαιρετικές κοινωνικοοικονομικές επιπτώσεις.

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή είχε προτείνει τον σχετικό κανονισμό στις 22 Ιουνίου του 2022. Εκτιμάται ότι δύναται να αποφέρει σημαντικά οικονομικά οφέλη, με κάθε ευρώ που επενδύεται να μπορεί να αποδώσει τουλάχιστον οχτώ ευρώ.

Οι ευρωβουλευτές του ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ εκτίμησαν ότι η νίκη στην ψηφοφορία “σηματοδοτεί την αποχώρηση της δεξιάς του Manfred Weber και της ΝΔ από την Ευρωπαϊκή Πράσινη Συμφωνία. Αποδείχτηκε ότι η δίκαιη μετάβαση σ’ ένα κόσμο φιλικό για τον άνθρωπο αποτελεί την κοινή συνισταμένη του μεγάλου προοδευτικού τόξου, που κέρδισε τη νέα ανίερη αντιεπιστημονική και αντιδημοκρατική συμμαχία με τη δεξιά και την ακροδεξιά, που στήνει ο Manfred Weber και ο Κυριάκος Μητσοτάκης ενόψει των επόμενων ευρωεκλογών. Η ΝΔ και οι ευρωβουλευτές της, που συντάχθηκαν σ’ αυτή την επιλογή με τον V. Orbán, τη G. Meloni και τον M. Salvini, τη M. Lepen, τον J. Kaczyński, την Ελληνική Λύση και τη Χρυσή Αυγή, απέναντι στο Νόμο 5037/2023 που οι ίδιοι ψήφισαν, απέναντι στη θέση της χώρας μας στο Συμβούλιο Υπουργών της ΕΕ, απέναντι στην άποψη των επιστημονικών οργάνων της ΕΕ, των επιχειρηματικών συνδέσμων και της κοινωνίας των πολιτών, πρέπει πλέον να βγάλουν το πράσινο προσωπείο και να λάβουν το μήνυμα ότι αυτή η μετάβαση θα πρέπει να είναι δίκαιη, συμπεριληπτική και αναδιανεμητική.”

Πηγές: politico.eu, ΑΠΕ-ΜΠΕ / η κεντρική φωτογραφία από την καμπάνια της Ελληνικής Ορνιθολογικής Εταιρείας, Christos Barboutis, HOS